Hơn 633.000 thí sinh đã xác nhận nhập học đại học, nhóm ngành công nghệ bán dẫn tăng cao

Hơn 633.000 thí sinh xác nhận nhập học

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cho biết, tính đến ngày 21/8, hơn 633.000 thí sinh đã xác nhận nhập học đại học, tăng khoảng 4,2% so với đợt 1 năm 2025. Quy mô tuyển sinh cơ bản ổn định và tăng nhẹ.

Đại học Kinh tế Quốc dân tuyển 620 sinh viên vào các ngành STEM năm 2026, nâng quy mô đào tạo nhóm ngành này lên khoảng 1.800 sinh viên ở các khóa.

Điểm đáng chú ý trong tuyển sinh đại học năm 2026 là sự thay đổi về cơ cấu nhóm ngành. Khoảng 212.600 thí sinh đã xác nhận nhập học vào các ngành STEM, chiếm 33,6% tổng số, tương đương khoảng một phần ba.

Trong 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược thuộc phạm vi Nghị định 179, hơn 121.000 người đã xác nhận nhập học, chiếm khoảng 19,1%, gần một phần năm tổng số.

Số này gồm khoảng 11.400 người theo học các nhóm ngành khoa học cơ bản và gần 109.700 người thuộc nhóm kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược.

Những con số này cho thấy tuyển sinh đại học năm nay không chỉ ổn định về quy mô mà còn có sự dịch chuyển trong lựa chọn ngành học, tập trung nhiều hơn vào khoa học, công nghệ và các lĩnh vực đất nước có nhu cầu nhân lực.

Trao đổi với báo chí, ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT), cho rằng công tác tuyển sinh năm nay được chuẩn bị từ sớm, có kế hoạch rõ ràng, quy chế được ban hành kịp thời và yêu cầu kiểm soát chất lượng đầu vào được đặt ra chặt chẽ hơn.

Ngày 3/11/2025, Bộ GD&ĐT ban hành Kế hoạch triển khai công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026; đến ngày 15/2/2026 ban hành Quy chế tuyển sinh. Theo ông Thảo, việc chuẩn bị sớm giúp các cơ sở đào tạo có đủ thời gian xây dựng phương án, công khai thông tin và tạo điều kiện để thí sinh chủ động lựa chọn.

Từ năm 2026, thí sinh xét tuyển đại học bằng kết quả thi tốt nghiệp THPT phải đạt tối thiểu 15 điểm đối với tổ hợp 3 môn. Ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào cụ thể của từng ngành do cơ sở đào tạo xác định và công bố.

Đối với các lĩnh vực đặc thù, ngưỡng đầu vào được quy định cao hơn. Các ngành đào tạo giáo viên trình độ đại học có ngưỡng 20 điểm; riêng Giáo dục thể chất, Sư phạm Âm nhạc, Sư phạm Mỹ thuật là 19 điểm đối với tổ hợp 3 môn văn hóa. Giáo dục Mầm non trình độ cao đẳng có ngưỡng 17 điểm.

Y khoa và Răng - Hàm - Mặt có ngưỡng 22 điểm; Y học cổ truyền và Dược học 20 điểm; Điều dưỡng, Y học dự phòng, Hộ sinh và các ngành kỹ thuật y học liên quan 18 điểm. Lĩnh vực pháp luật có ngưỡng 20 điểm.

Một thay đổi đáng chú ý là toàn bộ quy trình tuyển sinh được số hóa. 100% thí sinh đăng ký tuyển sinh đại học trực tuyến; các khâu xét tuyển, nộp lệ phí và đăng ký nhập học đều được thực hiện trên hệ thống số. Dữ liệu được làm sạch, đối soát và sử dụng xuyên suốt, thay cho việc xử lý hồ sơ rời rạc.

"Có thể nói, chúng ta đang chuyển từ quản lý một kỳ tuyển sinh hành chính sang quản trị một quy trình tuyển sinh bằng dữ liệu", ông Thảo nói.

Theo ông Thảo, STEM là một khối rộng và có sự phân hóa sâu, do đó không nên hiểu tất cả ngành STEM đều có điểm chuẩn cao. Một số nhóm ngành đã hình thành những "cực điểm chuẩn cao", bên cạnh các ngành đào tạo sư phạm, sức khỏe, luật vốn duy trì mặt bằng điểm chuẩn cao trong thời gian qua.

Nhóm trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, nhiều chương trình có điểm chuẩn trên 25 điểm. Riêng các chương trình có tên liên quan đến vi mạch - bán dẫn, trên 60% lượt ngành có điểm chuẩn từ 22,5 trở lên.

Ở các nhóm máy tính, điện - điện tử, cơ khí, vật liệu cũng xuất hiện nhiều chương trình có nguồn tuyển tốt với điểm chuẩn trên 22,5.

Đáng chú ý, các ngành biển và hàng hải, đường sắt đã hình thành quy mô nhập học đáng kể. Điều này cho thấy người học bắt đầu quan tâm hơn đến những lĩnh vực gắn với chiến lược và các dự án phát triển dài hạn của quốc gia.

"Tôi cho rằng đây là tín hiệu tích cực. STEM không chỉ tăng về tỷ trọng, mà bên trong STEM đã bắt đầu hình thành những nhóm có sức hút và chất lượng đầu vào cao", ông Thảo nói.

Tuy nhiên, theo ông, cần tiếp tục theo dõi xu hướng này trong nhiều năm, bởi lựa chọn ngành học còn phụ thuộc vào thị trường lao động, uy tín của từng trường và kỳ vọng nghề nghiệp của người học.

"Cú hích" từ chính sách học bổng

Bộ GD&ĐT nhận định, chính sách học bổng theo Nghị định 179 sẽ tạo thêm động lực để học sinh THPT, dù điều kiện kinh tế khác nhau, có cơ hội theo đuổi các ngành STEM. Qua đó, trong 3-5 năm tới, nguồn nhân lực ở nhóm ngành này được kỳ vọng dồi dào hơn, hướng tới mục tiêu STEM chiếm 35% người học vào năm 2030.

TS Lê Anh Đức cho rằng nhu cầu nhân lực chất lượng cao, chính sách ưu tiên và xu thế chuyển đổi số góp phần làm tăng sức hút của các ngành STEM tại Đại học Kinh tế Quốc dân (Ảnh: nhà trường).

PGS.TS Vũ Duy Hải, Trưởng ban Tuyển sinh - Hướng nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết năm 2026, trường tuyển 9.700 sinh viên cho 68 chương trình đào tạo. Điểm mới trong năm nay là triển khai chính sách học bổng theo Nghị định 179/2026/NĐ-CP của Chính phủ đối với 55 chương trình thuộc các lĩnh vực đào tạo tài năng, vi mạch bán dẫn, khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.

Trong số này có 7 chương trình gồm: Khoa học máy tính (định hướng Khoa học dữ liệu - trí tuệ nhân tạo), thuộc ngành Khoa học máy tính; Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, thuộc ngành kỹ thuật điều khiển và tự động hóa; kỹ thuật điện tử - viễn thông, thuộc ngành kỹ thuật điện, điện tử và viễn thông; Kỹ thuật cơ điện tử (hệ thống cơ điện tử thông minh và robot), thuộc ngành kỹ thuật cơ điện tử; kỹ thuật cơ khí (định hướng Smart Manufacturing - gia công thông minh), thuộc ngành Kỹ thuật cơ khí; Logistics và quản lý chuỗi cung ứng, thuộc ngành logistics và quản lý chuỗi cung ứng; Kỹ thuật hóa học, thuộc ngành Kỹ thuật hóa học.

Theo PGS.TS Vũ Duy Hải, chính sách được kỳ vọng góp phần thu hút người học vào các lĩnh vực đào tạo có vai trò quan trọng đối với phát triển khoa học, công nghệ và kinh tế - xã hội.

Tại Đại học Kinh tế Quốc dân, TS Lê Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý đào tạo, cho biết năm 2026, trường tuyển 620 sinh viên vào các ngành STEM, nâng quy mô đào tạo nhóm ngành này lên khoảng 1.800 sinh viên ở các khóa.

Năm nay, trường đào tạo 8 ngành với 10 chương trình thuộc lĩnh vực STEM, gồm: An toàn thông tin, công nghệ thông tin, hệ thống thông tin, kỹ thuật phần mềm, khoa học dữ liệu, khoa học máy tính, toán ứng dụng và trí tuệ nhân tạo.

Đây đều là những ngành mà sinh viên có cơ hội nhận học bổng theo Nghị định 179/2026/NĐ-CP về chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.

Lý giải việc số hồ sơ đăng ký xét tuyển vào các ngành, chương trình đào tạo thuộc lĩnh vực STEM tại Đại học Kinh tế Quốc dân tăng khoảng 40% so với năm 2025, TS Lê Anh Đức cho rằng nguyên nhân trước hết xuất phát từ nhu cầu ngày càng lớn của thị trường đối với nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực này. Bên cạnh đó, các chủ trương, chính sách của Nhà nước theo hướng ưu tiên, khuyến khích phát triển nguồn nhân lực STEM cũng tạo động lực để thí sinh lựa chọn theo học.

Xu thế chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ cũng khiến các ngành STEM ngày càng trở thành lựa chọn hấp dẫn đối với người học. Ngoài những yếu tố trên, Đại học Kinh tế Quốc dân thời gian qua chú trọng đầu tư cho đào tạo, nghiên cứu và phát triển các ngành, chương trình thuộc lĩnh vực STEM, qua đó góp phần nâng cao sức hút đối với thí sinh.

Ông Nguyễn Tiến Thảo, với chính sách hỗ trợ tài chính trực tiếp, với mức học bổng khoảng 3,7-8,4 triệu đồng mỗi tháng tùy đối tượng và trình độ, có thể tạo thêm sức hút đối với những ngành có yêu cầu cao về học tập, thời gian đào tạo dài hoặc chưa có sức hấp dẫn lớn trên thị trường.

Thực tế tuyển sinh năm nay cho thấy, hơn 121.000 sinh viên đã lựa chọn các ngành thuộc 15 nhóm chiến lược. Trong đó, khoảng 11.400 người theo học các nhóm ngành khoa học cơ bản và gần 109.700 người thuộc nhóm kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược.

Với hơn 121.000 người, số thí sinh lựa chọn các nhóm ngành này tương đương gần một phần năm tổng số sinh viên xác nhận nhập học đại học, cho thấy các lĩnh vực thuộc diện ưu tiên đã thu hút lượng người học đáng kể.

Trên cơ sở tính toán sơ bộ theo tiêu chí nhóm 30% và ngưỡng điểm từ 22,5 trở lên, khoảng 23.000 sinh viên được ước tính nằm trong diện tiếp tục xem xét tiêu chí đầu vào để hưởng học bổng năm học 2026-2027.

"Đây là số dự kiến, chưa phải số chính thức được cấp học bổng. Các cơ sở đào tạo còn phải đối soát dữ liệu và xét đầy đủ điều kiện theo quy định", ông Thảo lưu ý.

Đánh giá về vấn đề này, ông Thảo cho rằng ý nghĩa của chính sách không chỉ nằm ở số lượng người được hỗ trợ, mà còn ở việc tạo thêm động lực để người học cân nhắc lựa chọn các lĩnh vực được xác định có vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội.

Từ khoa học cơ bản, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo đến điện hạt nhân, đường sắt, năng lượng mới và công nghệ biển, những lĩnh vực gắn với các chương trình phát triển nhân lực quốc gia đang từng bước tạo sức hút rõ hơn trong lựa chọn ngành học của thí sinh.

Phượng Nguyễn