Hoàn thiện quản lý an toàn thực phẩm, giảm chồng chéo thủ tục

Khắc phục chồng chéo, đơn giản hóa thủ tục hành chính

Góp ý về phạm vi điều chỉnh và sự áp dụng giữa Luật An toàn thực phẩm với các luật khác, đại biểu Trần Quang Tâm cho rằng, dự thảo đã bước đầu xác định mối quan hệ giữa các quy định pháp luật, song vẫn cần làm rõ nguyên tắc xử lý khi có sự khác nhau giữa luật này với các luật chuyên ngành. Thực tế, sự chồng chéo về thẩm quyền quản lý, kiểm tra chuyên ngành có thể khiến một mặt hàng thực phẩm phải trải qua nhiều tầng nấc kiểm tra, làm tăng thời gian và chi phí tuân thủ của doanh nghiệp.

ĐBQH Trần Quang Tâm (Đắk Lắk) phát biểu

Đại biểu đề nghị bổ sung quy định phù hợp với các mô hình kinh doanh thực phẩm mới như thương mại điện tử xuyên biên giới, kinh doanh trên nền tảng số, bếp ăn tập trung quy mô lớn và dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến. Đồng thời, cần rà soát toàn diện các quy định liên quan nhằm bảo đảm tính đồng bộ giữa pháp luật về an toàn thực phẩm với pháp luật về đầu tư, chất lượng sản phẩm, hàng hóa và xử lý vi phạm.

Đối với cải cách thủ tục hành chính, đại biểu đánh giá việc dự thảo đề xuất miễn cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm cho một số nhóm đối tượng và chuyển sang cơ chế công bố tiêu chuẩn sản phẩm gắn với hậu kiểm là hướng tiếp cận cần được làm rõ về cách thức thực hiện. Tuy nhiên, cần kiểm soát chặt các văn bản hướng dẫn để tránh phát sinh thêm thủ tục, giấy tờ trong quá trình triển khai.

Đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc không yêu cầu doanh nghiệp nộp lại những tài liệu, giấy tờ, kết quả thử nghiệm mà cơ quan nhà nước đã có trong cơ sở dữ liệu được kết nối. Đối với hộ kinh doanh nhỏ lẻ, thủ tục thông báo với UBND cấp xã và cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm cần được thiết kế đơn giản, ưu tiên thực hiện trên môi trường điện tử, tránh phát sinh những thủ tục không cần thiết.

Quản lý theo nguy cơ, bảo vệ dữ liệu và quyền lợi doanh nghiệp

Về kiểm tra thực phẩm nhập khẩu, đại biểu Trần Quang Tâm đề nghị đẩy mạnh quản lý dựa trên mức độ rủi ro, giảm kiểm tra trước đối với hàng hóa có nguy cơ thấp và tăng cường hậu kiểm. Theo đó, cần nghiên cứu cơ chế công nhận kết quả kiểm nghiệm của các phòng thử nghiệm nước ngoài đáp ứng tiêu chuẩn công nhận quốc tế, phù hợp với các điều ước quốc tế và cam kết thương mại mà Việt Nam tham gia, qua đó góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Các đại biểu tham gia phiên thảo luận ở Tổ 14 chiều 24/10

Đối với quy định về phân tích nguy cơ, đại biểu đề nghị việc phân loại thực phẩm nguy cơ cao và nguy cơ thấp phải dựa trên tiêu chí khoa học, dữ liệu dịch tễ học và tiêu chuẩn quốc tế. Quá trình xây dựng, điều chỉnh danh mục cần có cơ chế tham vấn công khai với hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và chuyên gia độc lập, bảo đảm tính minh bạch, hạn chế việc áp dụng các biện pháp quản lý thiếu căn cứ.

Liên quan đến chuyển đổi số trong quản lý an toàn thực phẩm, đại biểu lưu ý yêu cầu doanh nghiệp cập nhật dữ liệu vào hệ thống thông tin chung cần đi đôi với cơ chế bảo vệ dữ liệu, bí mật kinh doanh và thông tin về chuỗi cung ứng. Vì vậy, dự thảo cần quy định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý trong bảo mật thông tin, kiểm soát việc khai thác, chia sẻ dữ liệu và xử lý nghiêm hành vi sử dụng thông tin sai mục đích.

Đối với hoạt động hậu kiểm, thanh tra, kiểm tra, đại biểu đề nghị hoàn thiện quy định về cung cấp thông tin, bảo đảm khách quan, tránh công bố thông tin chưa được kiểm chứng hoặc chưa có kết luận chính thức, gây ảnh hưởng đến uy tín và quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp.

Nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), đại biểu Trần Quang Tâm cho rằng, cải cách quản lý cần được thực hiện đồng bộ, vừa tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục, giảm chi phí tuân thủ, vừa tăng cường kiểm soát rủi ro, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm của các chủ thể. Qua đó, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và tạo môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định.

Đức Hưng; Ảnh: Quang Khánh