Phải xác thực danh tính người bán thực phẩm online

Góp ý dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), các ĐBQH đề nghị xác thực danh tính người bán thực phẩm trực tuyến, chuẩn hóa điều kiện giao vận và quy định rõ trách nhiệm của các nền tảng số nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Xác thực danh tính người bán thực phẩm trực tuyến

Theo ĐBQH Sầm Minh Hồ, Phó Giám đốc Công an tỉnh Cao Bằng, việc sửa đổi luật tại thời điểm này không chỉ là nhiệm vụ hoàn thiện thể chế mà còn là yêu cầu cấp bách để bảo vệ sức khỏe nhân dân trong kỷ nguyên số.

Đại biểu đề nghị bổ sung quy định bắt buộc các cá nhân, tổ chức kinh doanh thực phẩm trực tuyến, bao gồm trên sàn TMTĐ và mạng xã hội như Facebook, TikTok, phải thực hiện xác thực danh tính điện tử.

Đại biểu Sầm Minh Hồ, Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng. Ảnh: Media Quốc hội

Theo đại biểu, hoạt động kinh doanh thực phẩm trên mạng xã hội đang phát triển mạnh, xuất hiện tình trạng kinh doanh theo mô hình "3 không": không cửa hàng vật lý, không đăng ký kinh doanh, không có giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Khi xảy ra ngộ độc từ thực phẩm mua trực tuyến, người bán có thể khóa tài khoản, tắt số điện thoại hoặc xóa trang bán hàng, khiến cơ quan chức năng gặp khó khăn trong xác định chủ thể vi phạm, xử lý trách nhiệm và giải quyết bồi thường cho nạn nhân.

Để khắc phục tình trạng này, đại biểu đề xuất xác thực danh tính điện tử ngay từ khi đăng ký kinh doanh thực phẩm trực tuyến, gắn tài khoản bán hàng với thông tin định danh để hạn chế tài khoản ảo, ngăn chặn hành vi kinh doanh thực phẩm không bảo đảm an toàn. Quy định cũng góp phần bảo vệ doanh nghiệp kinh doanh chân chính trước sự cạnh tranh không lành mạnh từ các cơ sở không tuân thủ quy định.

Cùng quan điểm cần hoàn thiện cơ chế quản lý, đại biểu Nguyễn Thị Thu Dung, Đoàn ĐBQH TP Hà Nội, cho rằng dự thảo luật cần chuyển trọng tâm sang quản lý theo nguy cơ, kiểm soát xuyên suốt chuỗi cung ứng và tăng cường hậu kiểm trên nền tảng dữ liệu.

Đại biểu đề nghị quy định ngay trong luật những vấn đề cốt lõi về nghĩa vụ, phân loại nguy cơ, trách nhiệm của các cơ quan và bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương, tránh chuyển quá nhiều nội dung quyết định chính sách xuống văn bản dưới luật.

Siết trách nhiệm nền tảng số, bảo đảm an toàn khi giao thực phẩm

Đề cập đến hoạt động giao đồ ăn trực tuyến, đại biểu Sầm Minh Hồ cho rằng cần chuyển tư duy quản lý từ chỉ xử phạt người sản xuất, người bán hàng sang yêu cầu tất cả các bên tham gia chuỗi cung ứng cùng chịu trách nhiệm.

Theo đại biểu, thực phẩm tươi sống, đồ đông lạnh và suất ăn chế biến sẵn rất nhạy cảm với nhiệt độ, môi trường bảo quản. Việc giao thực phẩm không che chắn, để thực phẩm sống chung với thức ăn chín hoặc vận chuyển dưới điều kiện không phù hợp có thể gây nhiễm khuẩn chéo, làm biến đổi chất lượng và dẫn đến ngộ độc.

Đại biểu đề nghị buộc các nền tảng số chủ động phát hiện, lọc và gỡ bỏ nội dung vi phạm; đồng thời chuẩn hóa điều kiện giao vận đối với người giao hàng công nghệ. Thực phẩm sống và thức ăn chín cần được phân tách, không để chung trong không gian kín không có vách ngăn. Với thực phẩm đông lạnh hoặc đồ ăn nóng, việc sử dụng túi, thùng giữ nhiệt phù hợp cần trở thành quy trình bắt buộc trên ứng dụng giao hàng.

Đại biểu cũng đề xuất ứng dụng yêu cầu người giao hàng xác nhận điều kiện bảo quản trước khi nhận đơn thực phẩm, góp phần hạn chế tình trạng vận chuyển tùy tiện, bảo đảm vệ sinh trong suốt quá trình giao nhận.

ĐBQH Nguyễn Thị Thu Dung. Ảnh: Media Quốc hội

Liên quan nội dung này, đại biểu Nguyễn Thị Thu Dung đề nghị bổ sung vào Điều 36 và Điều 13 của dự thảo luật các quy định về trách nhiệm của nền tảng giao đồ ăn trực tuyến. Cụ thể, nền tảng cần hiển thị thông tin cơ sở kinh doanh và tình trạng tuân thủ an toàn thực phẩm; lưu vết đơn hàng phục vụ điều tra khi xảy ra ngộ độc; có quy trình tiếp nhận cảnh báo, đình chỉ hiển thị đối với cơ sở đã có quyết định xử lý.

Đồng thời, dự thảo cần quy định rõ yêu cầu về vệ sinh, thời gian và nhiệt độ vận chuyển phù hợp với từng loại thực phẩm, bảo đảm giao dịch qua nền tảng số không trở thành khoảng trống trong truy xuất nguồn gốc, thu hồi thực phẩm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Lê Bảo