Giá đồng tăng cao, kẻ trộm ở Nhật bóc cả mái đền thờ để lấy đồng

Mái một ngôi đền tại thành phố Ashikaga, tỉnh Tochigi, bị bóc mất khoảng 1.630 tấm đồng. Ảnh: ANN News/Chính quyền Ashikaga.

Khi đến dọn dẹp một ngôi đền ở thị trấn Iijima, tỉnh Nagano, hôm 12/10, những người quản lý phát hiện toàn bộ lớp đồng lợp mái đã biến mất, để lộ phần vật liệu bên dưới. Ngôi đền nằm giữa vùng núi hẻo lánh, ít người qua lại, trong khi một chiếc thang nghi do kẻ trộm bỏ lại được tìm thấy gần hiện trường.

“Đây là tài sản quý giá của địa phương, vậy mà lại bị xâm phạm theo cách này. Thật đáng tiếc”, ông Takahiro Arai, đại diện tổ chức cộng đồng quản lý ngôi đền, nói với đài Nagano Broadcasting.

Ông Arai cho rằng kẻ trộm đã lợi dụng vị trí vắng vẻ để thoải mái tháo dỡ các tấm đồng. “Tôi vô cùng tức giận. Tôi muốn nói với những kẻ trộm rằng hãy dừng lại, đừng tiếp tục gây ra những vụ việc như thế này”, ông nói.

Theo Fuji News Network (FNN) ngày 21/10, đây chỉ là một trong hàng loạt vụ trộm đồng đang xảy ra tại Nhật Bản. Những công trình vốn ít được chú ý như mái đền thờ, nhà nghỉ trong công viên hay biển tên cầu bỗng trở thành mục tiêu của tội phạm.

Mái đền thờ, biển tên cầu cũng bị lấy trộm

Tại thành phố Makinohara, tỉnh Shizuoka, một nhà nghỉ chân trong công viên Yuden no Sato bị bóc mất khoảng 26 m2 đồng lợp mái. Vụ việc được phát hiện ngày 17/10, với thiệt hại ước tính 1,3 triệu yen (khoảng 8.300 USD).

Người quản lý vẫn kiểm tra khu vực vào chiều hôm trước mà không phát hiện điều gì bất thường. Nhà chức trách nghi ngờ kẻ trộm đã hành động trong đêm hoặc sáng sớm, khi công viên vắng người. Chính quyền thành phố dự kiến sửa chữa mái nhà bằng vật liệu ít có nguy cơ bị đánh cắp hơn.

Tại Okayama, 4 tấm biển bằng đồng ghi tên cầu cũng biến mất. Riêng tỉnh Nagano ghi nhận các vụ trộm tương tự tại ít nhất 7 thành phố và thị trấn kể từ tháng 8.

Một số nghi phạm đã bị bắt. Tại thành phố Shiojiri, hai người đàn ông bị truy tố vì tìm cách tháo mái đồng của một ngôi đền vào rạng sáng 26/9. Họ sử dụng xà beng để tháo các tấm kim loại nhưng bị cảnh sát tuần tra phát hiện.

Những ngôi đền ở Nhật Bản bị bóc mất phần lớn lớp đồng lợp mái, để lộ kết cấu bên dưới và khiến nhà chức trách phải lợp tấm bạt để che phủ. Ảnh: FNN/TBS

Tại tỉnh Fukui, hai người đàn ông làm nghề tháo dỡ công trình bị bắt với cáo buộc lấy khoảng 500 kg đồng trên mái đền Kaba Hachimangu trong tháng 9. Số đồng này trị giá khoảng 1,2 triệu yen và một phần đã được bán cho cơ sở thu mua kim loại. Hai nghi phạm phủ nhận cáo buộc.

Ở tỉnh Kochi, hai anh em sinh đôi 37 tuổi bị bắt vì nghi lấy 123 tấm đồng trên mái nhà kho thuộc đền Jinga, trị giá khoảng 280.000 yen. Cảnh sát cũng đang điều tra các vụ trộm tương tự tại khoảng 10 ngôi đền trong tỉnh.

“Đây là nơi nương tựa tinh thần của tất cả người dân trong khu vực, nơi gắn kết cộng đồng. Tôi vô cùng thất vọng và phẫn nộ”, ông Masamichi Kajiwara, đại diện cộng đồng quản lý ngôi đền, nói với đài Kochi Sun Sun Broadcasting.

Tại đền Shinomiya ở Nagano, ông Minoru Maruyama, một người tham gia quản lý, cũng không giấu được sự bức xúc khi mái đồng bị bóc trơ lớp gỗ. “Chúng tôi vừa bàn chuyện lắp camera an ninh thì đã xảy ra vụ trộm. Ngôi đền có kiến trúc đặc biệt nên tôi lo chi phí sửa chữa sẽ rất cao”, ông nói.

Vì sao đồng trở thành mục tiêu?

Nguyên nhân trước hết nằm ở giá trị kinh tế của đồng. Kim loại này được sử dụng rộng rãi trong dây cáp điện, động cơ, thiết bị điện tử, hệ thống điều hòa và ôtô nhờ khả năng dẫn điện, dẫn nhiệt tốt.

Nhu cầu đồng còn được thúc đẩy bởi sự phát triển của xe điện, năng lượng tái tạo và hệ thống truyền tải điện. Trong khi đó, việc mở rộng nguồn cung không đơn giản vì các dự án khai thác mỏ cần vốn đầu tư lớn và nhiều năm phát triển. Đặc biệt, đồng có thể tái chế nhiều lần mà vẫn giữ được các đặc tính cơ bản. Vì vậy, những tấm đồng đã qua sử dụng vẫn có giá trị thương mại, được các cơ sở thu mua phế liệu tìm mua.

Khi giá đồng tăng, những vật liệu vốn gắn cố định trên công trình cũng trở nên hấp dẫn đối với kẻ trộm. Vụ việc tại Fukui, nơi một phần đồng bị đánh cắp đã được bán cho cơ sở thu mua, cho thấy một con đường tiêu thụ mà cảnh sát đang điều tra.

Những mảnh vật liệu lợp mái nằm rải rác dưới đất sau vụ trộm đồng tại một ngôi đền ở Nhật Bản. Ảnh:

Tuy nhiên, không thể kết luận mọi vụ trộm đều có cùng động cơ. Theo đài Shin-etsu Broadcasting thuộc hệ thống TBS, hai nghi phạm trong vụ trộm ở Nagano khai gặp khó khăn tài chính, có nợ nần và chủ động nhắm tới các địa điểm vùng núi ít người qua lại.

Đây cũng là điểm yếu của nhiều công trình tôn giáo nhỏ tại Nhật Bản. Không ít đền thờ nằm sâu trong rừng núi, được cộng đồng địa phương chăm sóc và chỉ có người đến kiểm tra định kỳ. Kẻ trộm có thể lợi dụng khoảng thời gian vắng người để mang theo thang, dụng cụ tháo dỡ và lấy đi các tấm kim loại.

Thiệt hại đối với công trình có thể lớn hơn nhiều so với số tiền bán đồng phế liệu. Ngoài chi phí thay mái, việc tháo dỡ còn có nguy cơ làm hỏng kết cấu bên dưới, gây thấm dột và ảnh hưởng đến những vật dụng được lưu giữ trong đền.

Tại một ngôi đền ở Nagano, người quản lý cho biết mái đồng từng được lắp đặt với chi phí khoảng 1,25 triệu yen. Sau vụ trộm, nước mưa đã lọt vào bên trong, làm ướt cả những chiếc đèn lồng được cất giữ.

Trước tình trạng trộm kim loại, cảnh sát tại nhiều địa phương Nhật Bản đã cảnh báo các đơn vị quản lý công trình tăng cường kiểm tra, đặc biệt ở những khu vực ít người qua lại.

Nhật Bản cũng ban hành luật nhằm ngăn chặn việc tiêu thụ các sản phẩm chứa kim loại bị đánh cắp vào năm 2025, với những quy định quản lý hoạt động thu mua phế liệu. Việc kiểm soát khâu tiêu thụ được xem là biện pháp quan trọng, bởi kim loại đánh cắp chỉ mang lại lợi ích kinh tế khi có thể bán ra thị trường.

Một số địa phương lựa chọn thay đổi vật liệu xây dựng. Công viên Yuden no Sato dự kiến không tiếp tục sử dụng đồng cho phần mái bị mất, trong khi một ngôi đền ở Nagano cũng cân nhắc thay mái bằng thép do chi phí khôi phục mái đồng quá lớn.

Quang Hưng