Hiện thực hóa quy hoạch Lâm Đồng: Đưa cấp xã trở thành chủ thể phát triển

Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 mở ra nhiều cơ hội để phát triển

Mục tiêu rõ ràng

Quy hoạch Lâm Đồng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã mở ra một cách tiếp cận mới đối với không gian phát triển. Lâm Đồng đang hội tụ đầy đủ các điều kiện mang tính liên kết vùng quy mô lớn.

Điều chỉnh quy hoạch đã xác định, Lâm Đồng sẽ tổ chức không gian phát triển theo cấu trúc "cao nguyên - trung du - duyên hải", gắn kết chặt chẽ giữa biển, cao nguyên và biên giới. Tất cả bảo đảm khai thác hiệu quả đặc trưng sinh thái và lợi thế so sánh của từng vùng.

Cụ thể, Lâm Đồng sẽ mở rộng không gian phát triển ra biển, thông qua định hướng khai thác hợp lý quỹ đất ven biển, phát triển đô thị ven biển, nghiên cứu lấn biển tại các khu vực có điều kiện phù hợp.

Còn cao nguyên đóng vai trò trung tâm phát triển nông nghiệp giá trị cao, tập trung nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái, năng lượng tái tạo, công nghiệp khai khoáng...

Xã Bảo Lâm (Lâm Đồng) đang tập trung hoàn thiện nhiều định hướng để đưa quy hoạch vào thực tiễn

Khu vực trung du là vùng chuyển tiếp, giữ vai trò phát triển công nghiệp chế biến, năng lượng và logistics, kết nối sản xuất với thị trường và các hành lang kinh tế.

Đối với khu vực duyên hải sẽ là không gian động lực tăng trưởng mới, ưu tiên phát triển kinh tế biển, du lịch nghỉ dưỡng, kinh tế ven biển, năng lượng và hệ thống đô thị ven biển.

Những định hướng trên cho thấy điểm mới của quy hoạch tỉnh không chỉ nằm ở việc bổ sung các dự án hay điều chỉnh các chỉ tiêu phát triển. Quan trọng hơn, quy hoạch đã xác lập một cấu trúc phát triển mới, trong đó, phát huy tiềm năng, lợi thế, tạo sức phát triển đồng đều, thống nhất giữa các khu vực.

Đánh giá về quan điểm này, GS. TS Hoàng Anh Sơn, Giám đốc Học viện Khoa học và Công nghệ khẳng định, tiềm năng, lợi thế của Lâm Đồng trải dài từ cao nguyên đến ven biển. Điều này không phải địa phương nào trong cả nước cũng sở hữu được.

GS. TS Hoàng Anh Sơn, Giám đốc Học viên Khoa học và Công nghệ

Theo GS. TS Hoàng Anh Sơn, điều chỉnh quy hoạch Lâm Đồng được xây dựng rất bài bản. Tuy nhiên, muốn phát huy giá trị, nội dung quy hoạch tỉnh phải được cụ thể hóa thành những quyết định phát triển ở từng địa phương.

Chính quyền cơ sở giữ vai trò quyết định

Nếu điều chỉnh quy hoạch tỉnh xác định rõ hướng đi cho các vùng, miền thì vai trò và năng lực tổ chức thực hiện của cấp ủy, chính quyền cơ sở mang tính quyết định.

Thực tế, sau khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; cấp xã, phường vừa thực hiện chức năng quản lý hành chính, vừa trở thành chủ thể tổ chức phát triển địa phương.

Điều đó đồng nghĩa với việc mỗi xã phải chủ động cụ thể hóa các định hướng của điều chỉnh quy hoạch tỉnh thành quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đơn vị mình. Không ai khác, các địa phương nhìn rõ và đưa vào danh mục các dự án ưu tiên phù hợp với thực tế.

Lâm Đồng đang sở hữu tiềm năng, lợi thế từ cao nguyên đến ven biển

Giao trách nhiệm cho các xã, phường, đặc khu sau khi công bố điều chỉnh quy hoạch tỉnh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười nhấn mạnh, trách nhiệm của địa phương trong việc kêu gọi, thu hút đầu tư vào các địa bàn rất lớn. Bởi không ai khác, các xã, phường mới nhìn nhận, xác định được chính xác nhất những tiềm năng, lợi thế mà mình đang có.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu, mỗi địa phương xác định rõ dư địa, khai thác tiềm năng, lợi thế để hiện thực hóa quy hoạch. Muốn làm được điều này, từng địa bàn phải xác định dư địa, tập trung thực hiện quy hoạch chung xã, tránh tình trạng chồng chéo quy hoạch trong thời gian tới.

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười

Đánh giá về vai trò chủ thể trong thực hiện quy hoạch, GS.TS Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, trước hết, lãnh đạo và chính quyền các xã, phường cần nghiên cứu kỹ điều chỉnh quy hoạch tỉnh.

"Mỗi địa phương cần đặc biệt lưu ý những nội dung liên quan trực tiếp đến địa bàn mình để triển khai hiệu quả. Trong quá trình lập quy hoạch đô thị và nông thôn, cần bám sát các định hướng đã được xác định trong quy hoạch tỉnh để cụ thể hóa vào quy hoạch của địa phương”, GS. TS Nguyễn Đình Thọ lưu ý.

Tại Hội thảo khoa học “Mô hình phát triển tỉnh Lâm Đồng: Tiềm năng và bứt phá” diễn ra cuối tháng 5/2026, nhiều chuyên gia cho rằng, không dừng lại ở việc thực hiện đúng quy hoạch, các địa phương còn phải chủ động xác định bản sắc và lợi thế riêng để xây dựng hướng phát triển phù hợp.

Hệ thống giao thông đồng bộ đang được Lâm Đồng đầu tư sẽ bổ trợ hiệu quả trong quá trình liên kết vùng

Nếu trước đây, nhiều địa phương có xu hướng lựa chọn mô hình phát triển tương tự nhau thì hiện tại mỗi xã, phường xác định lợi thế nổi trội, vai trò của mình trong không gian phát triển chung của tỉnh. Khi mỗi địa phương phát huy đúng thế mạnh sẽ hình thành mạng lưới phát triển bổ trợ lẫn nhau, tạo nên sức mạnh tổng hợp thay vì phát triển riêng lẻ.

Theo các chuyên gia, cùng với xác định tiềm năng, trong quá trình thực hiện điều chỉnh quy hoạch cũng đặt ra yêu cầu mới đối với đội ngũ cán bộ cấp cơ sở. Bởi vì hiện nay, năng lực của chính quyền cơ sở vừa được thể hiện ở việc quản lý, điều hành hiệu quả, vừa nằm ở khả năng nhận diện cơ hội phát triển, tổ chức không gian kinh tế...

Khu vực Khu di tích quốc gia Hồ Tuyền Lâm (Lâm Đồng)

Có thể khẳng định rằng, điều chỉnh quy hoạch tỉnh đang mở ra nhiều cơ hội mới cho Lâm Đồng từ một không gian phát triển mới. Vậy nhưng, để hiện thực hóa quy hoạch đó, quyết tâm chính trị, năng lực tổ chức thực hiện của chính quyền cơ sở mới là yếu tố quyết định.

Điều đó sẽ được minh chứng từ những công trình hạ tầng, vùng sản xuất hàng hóa, địa điểm du lịch đặc trưng đến những đổi thay cụ thể trong đời sống của Nhân dân trên từng địa bàn của tỉnh.

Nguyễn Lương