Hành trình kiến tạo nền nông nghiệp xanh, bền vững gắn với bảo vệ môi trường

Xã Đăk Tô luôn chú trọng phát triển nông nghiệp gắn với công tác bảo vệ môi trường.

Tầm nhìn chiến lược và những kết quả bước đầu

Theo Kế hoạch số 42/KH-UBND được ban hành ngày 10/3/2026, xã Đăk Tô đã xác định mục tiêu tổng quát là thúc đẩy tăng trưởng nông nghiệp theo hướng giá trị gia tăng cao, xanh hóa sản xuất và kết nối bền vững với chuỗi giá trị nông sản toàn quốc cũng như quốc tế. Mục tiêu cụ thể đến năm 2030: Diện tích gieo trồng cây hàng năm đạt hơn 3.000 ha, cây lâu năm đạt hơn 9.300 ha và tổng đàn gia súc đạt 20.900 con.

Đặc biệt, xã phấn đấu có trên 80% diện tích các loại cây trồng chủ lực như lúa, rau màu và cây ăn quả được áp dụng chương trình quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp và sản xuất hữu cơ để giảm phát thải khí nhà kính Cacbon đioxit.

Nhìn vào bức tranh thực tế 6 tháng đầu năm 2026, xã Đăk Tô đã đạt được những kết quả rất khả quan, làm nền tảng cho các mục tiêu dài hạn. Diện tích gieo cấy các loại cây trồng đã đạt 3.189,88 ha, hoàn thành 80,56% kế hoạch năm. Đối với cây lâu năm, địa phương đã thực hiện được 8,535 ha, đạt tỉ lệ gần như tuyệt đối (99,36%) so với kế hoạch.

Trong lĩnh vực chăn nuôi, đàn trâu hiện có 396 con (85,5% kế hoạch), đàn bò 3.240 con (82,65% kế hoạch), và đàn gia cầm đạt con số ấn tượng 71.800 con. Tuy nhiên, đàn lợn hiện mới đạt 19.130 con (28,11% kế hoạch), cho thấy đây là lĩnh vực cần tiếp tục tập trung đầu tư và thúc đẩy trong thời gian tới để hoàn thành chỉ tiêu đề ra. Sự ổn định về nguồn nước từ các công trình thủy lợi cho vụ Đông Xuân cũng là một điểm sáng, đảm bảo cả sản xuất lẫn sinh hoạt cho người dân.

Phát triển nông nghiệp Đăk Tô luôn gắn với bảo vệ môi trường, môi sinh.

Nông nghiệp xanh bền vững, toàn diện

Phát triển nông nghiệp xanh tại Đăk Tô không phải là một khẩu hiệu chung chung mà được triển khai cụ thể qua từng ngành hàng. Đó là sự kết hợp hữu cơ giữa trồng trọt, chăn nuôi và lâm nghiệp.

Trong lĩnh vực trồng trọt, trọng tâm là chuyển đổi cơ cấu cây trồng và áp dụng các quy trình canh tác bền vững. UBND xã khuyến khích phát triển các loại cây trồng lâu năm có khả năng hấp thụ carbon tốt, đồng thời chuyển đổi những diện tích lúa kém hiệu quả sang cây trồng cạn hoặc mô hình lúa - thủy sản để giảm phát thải khí nhà kính.

Thời gian qua, xã luôn đặt mục tiêu lượng phân bón hữu cơ công nghiệp phải chiếm tối thiểu 30% tổng lượng phân bón sử dụng. Đặc biệt, các mô hình trình diễn sử dụng phân bón hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật sinh học trên lúa, rau, sắn đang được xây dựng và nhân rộng để thay thế dần các loại hóa chất độc hại.

Đối với chăn nuôi, xu hướng chủ đạo là chuyển từ chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ sang quy mô trang trại tập trung, ứng dụng công nghệ tuần hoàn và an toàn sinh học. Đến năm 2030, xã phấn đấu có 40% trang trại chăn nuôi quy mô lớn được công nhận an toàn dịch bệnh và 100% cơ sở phải có hệ thống thu gom, xử lý chất thải đúng quy định. Việc sử dụng chế phẩm sinh học thay thế kháng sinh và thực hiện nguyên tắc "sử dụng có kiểm soát" trong thú y được đặc biệt chú trọng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Lâm nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hành làng sinh thái. Xã Đăk Tô đặt mục tiêu nâng độ che phủ rừng lên trên 50% vào năm 2030. Giải pháp chính là quản lý chặt chẽ rừng tự nhiên, phát triển rừng gỗ lớn và các loài cây bản địa có giá trị kinh tế cao. Việc phát triển dịch vụ môi trường rừng và các mô hình nông lâm kết hợp không chỉ giúp bảo tồn đa dạng sinh học mà còn mở ra nguồn thu nhập mới, khá bền vững cho người dân sống gần rừng.

Đột phá từ chuyển đổi số, liên kết chuỗi giá trị

Để nông nghiệp thực sự bền vững, Đăk Tô xác định ứng dụng công nghệ và liên kết thị trường là hai đòn bẩy chiến lược.

Chuyển đổi số được đẩy mạnh toàn diện trong mọi khâu của sản xuất nông nghiệp. Địa phương đang hướng tới việc số hóa cơ sở dữ liệu về đất đai, cây trồng, vật nuôi và dịch bệnh để phục vụ công tác chỉ đạo và điều hành. Các mô hình "làng thông minh", "làng nông thuận thiên" ứng dụng công nghệ số đang được nghiên cứu nhân rộng.

Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ Blockchain trong quản lý chuỗi cung ứng giúp minh bạch hóa thông tin từ khâu sản xuất đến tiêu thụ, tạo niềm tin cho người tiêu dùng và nâng cao giá trị nông sản. Các HTX cũng được hỗ trợ đầu tư hệ thống cảm biến, GPS, GIS và thậm chí là trí tuệ nhân tạo để dự báo thời tiết và phân tích tình trạng cây trồng, từ đó tối ưu hóa hiệu suất sản xuất.

Song song với công nghệ, việc xây dựng chuỗi liên kết theo mô hình "6 nhà" (Nhà nước - Nông dân - Nhà khoa học - Doanh nghiệp - Ngân hàng - Nhà phân phối) là nhiệm vụ trọng tâm. HTX đóng vai trò cầu nối, dẫn dắt nông dân tham gia vào chuỗi giá trị. Xã đặt mục tiêu đến năm 2030 xây dựng được ít nhất 01 mô hình HTX nông nghiệp xanh ứng dụng công nghệ cao. Bên cạnh đó, các chương trình xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu, mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc gắn với chương trình OCOP được đẩy mạnh để mở rộng thị trường tiêu thụ cho nông sản địa phương.

Xã thường xuyện tổ chức công tác thu gom vỏ bao bì thuốc, gìn giữ môi trường xanh, sạch.

Bảo vệ môi trường - nền tảng phát triển bền vững

Xuyên suốt quá trình phát triển nông nghiệp, bảo vệ môi trường luôn được coi là tiêu chí hàng đầu. Một trong những hành động thiết thực nhất là việc duy trì và mở rộng hệ thống thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật. Hiện nay, xã đã có 58 bể chứa chuyên dụng và phấn đấu đến năm 2030, 100% các thôn có sản xuất tập trung đều thực hiện thu gom đúng quy định.

Bên cạnh đó, mô hình kinh tế tuần hoàn được khuyến khích mạnh mẽ. Các phế phụ phẩm trong nông nghiệp như chất thải chăn nuôi, thân cây sau thu hoạch không còn bị coi là rác thải mà trở thành nguyên liệu để sản xuất phân bón hữu cơ và năng lượng tái tạo. Điển hình là mô hình tái chế chất thải sinh hoạt thành phân bón tại hộ gia đình ở thôn Tân Cảnh 3 đang được nhân rộng, cho thấy ý thức của người dân trong việc bảo vệ môi trường ngày càng được nâng cao.

Công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về môi trường tại các cơ sở sản xuất, chăn nuôi được thực hiện thường xuyên. Xã kiên quyết xử lý các trường hợp gây ô nhiễm, đảm bảo sự phát triển kinh tế không làm tổn hại đến hệ sinh thái và cảnh quan nông thôn.

Hành trình hướng tới một nền nông nghiệp xanh và bền vững của xã Đăk Tô giai đoạn 2026-2030 là một chiến lược toàn diện, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của toàn dân. Với những mục tiêu cụ thể, giải pháp khoa học và kết quả khả quan bước đầu trong năm 2026, Đăk Tô đang dần hiện thực hóa khát vọng về một vùng nông thôn hiện đại, nơi sản xuất nông nghiệp phát triển hài hòa với việc bảo tồn các giá trị thiên nhiên, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp và văn minh./.

Cáp Vương - Ngọc Tuần