Hàn gắn vết thương chiến tranh, trọn nghĩa tri ân

Cùng với khí thế khẩn trương, trách nhiệm thiêng liêng của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân trong “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, công tác chăm lo người có công, xoa dịu nỗi đau da cam tiếp tục khẳng định đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và bản chất nhân văn sâu sắc của dân tộc. Đó không đơn thuần là cứu trợ nhân đạo, mà là mệnh lệnh từ trái tim, bảo đảm công lý, phẩm giá và hiện thực hóa các quyền con người.

Nỗi đau khắc khoải nơi chiến trường xưa và nghị lực vươn lên từ nghịch cảnh

Kể từ dấu mốc đau thương ngày 10-8-1961 - khi chuyến bay đầu tiên phun rải chất độc hóa học xuống dải đất hình chữ S - có khoảng 4,8 triệu người Việt Nam bị phơi nhiễm, hàng trăm nghìn người đã qua đời và nhiều thế hệ con cháu tiếp tục gánh chịu di chứng tàn khốc của chất độc da cam/dioxin.

Phía sau những con số thống kê là số phận đẫm nước mắt của từng gia đình. Điển hình là câu chuyện đầy day dứt của cựu chiến binh Đỗ Đức Địu - người lính từng vào sinh ra tử trên chiến trường Quảng Trị rực lửa. Bị nhiễm chất độc da cam, vợ chồng ông Địu sinh được 15 người con, nhưng 12 người con đã lần lượt qua đời ngay khi vừa lọt lòng hoặc chỉ sống được vài năm ngắn ngủi. Người cha, người mẹ ấy đã phải tự tay đắp 12 nấm mộ nhỏ được đánh số thứ tự từ 1 đến 12 cho các núm ruột của mình.

Chị Đỗ Thị Hằng (trái) trong một chương trình tôn vinh nạn nhân da cam có nghị lực vươn lên nghịch cảnh. Ảnh: Hiếu Nguyễn

Hiện nay, ba người con gái còn lại của ông bà đều mang trên mình di chứng da cam. Trong đó, người con gái Đỗ Thị Hằng từng có lúc phải nằm liệt giường một chỗ. Thế nhưng, thay vì gục ngã trước số phận trớ trêu, chị Hằng đã kiên cường vượt lên nghịch cảnh.

Bằng đôi bàn tay tật nguyền, chị học làm những tấm thiệp thủ công rực rỡ sắc màu, ấp ủ ước mơ bán hàng online để tự nuôi sống bản thân, đỡ đần gánh nặng cho cha mẹ già và tự tin bước lên sân khấu mang lời ca tiếng hát hòa cùng cuộc đời.

Nghị lực của chị Hằng chính là minh chứng sống động cho khát vọng sống mãnh liệt của những “hạt mầm kiên cường” giữa giông bão thời bình.

Nguồn lực xã hội hóa - một điểm tựa xoa dịu nỗi đau

Để những số phận như chị Đỗ Thị Hằng không đơn độc chống chọi với bệnh tật và đói nghèo, suốt hơn hai thập kỷ qua, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam (VAVA) đã kiên trì thực hiện sứ mệnh kép: Vừa tham mưu cho Đảng, Nhà nước đấu tranh đòi công lý, vừa làm cầu nối huy động tối đa các nguồn lực xã hội và bạn bè quốc tế.

Trung tướng Nguyễn Hữu Chính, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam cho biết, trên 5.100 tỷ đồng nguồn lực xã hội hóa được các cấp hội vận động để chăm lo trực tiếp cho nạn nhân. Hơn 15.000 căn nhà tình nghĩa được hỗ trợ xây mới và sửa chữa khang trang. Hơn 6 triệu suất quà thăm hỏi, động viên kịp thời đến tay các gia đình nạn nhân. Cùng với đó, Hội vận động nguồn lực hỗ trợ nuôi dưỡng thường xuyên hơn 6.000 nạn nhân tại các cơ sở bảo trợ xã hội và bán trú.

Đặc biệt, các cấp hội đã tổ chức dạy nghề và tạo việc làm cho hơn 53.000 người, đồng thời trao vốn sinh kế cho gần 10.000 hộ gia đình tự lực vươn lên thoát nghèo.

Tri ân các cá nhân, tập thể có nhiều đóng góp, hỗ trợ thiết thực cho nạn nhân chất độc da cam/dioxin. Ảnh: Hiếu. Nguyễn

Bên cạnh đó, công tác đối ngoại nhân dân tiếp tục mở rộng. Từ năm 2024 đến nay, Hội đã đón tiếp hơn 150 đoàn khách quốc tế; kết nối chặt chẽ với Quỹ ARA (Bỉ), Hội Cựu chiến binh Mỹ vì hòa bình, Quỹ Hòa bình và Hạt giống Hy vọng (Nhật Bản), Quỹ Bom (Hàn Quốc)... Sự chung tay thiết thực từ các đơn vị quân đội, doanh nghiệp - như Công ty TNHH MTV Ứng dụng Kỹ thuật và Sản xuất Tecapro (Bộ Quốc phòng) trao tặng sổ tiết kiệm, máy tính và gói trợ cấp hàng tháng cho gia đình nạn nhân - cùng sự ủng hộ của cộng đồng qua Quỹ Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam (tài khoản 1961) đã tạo dựng điểm tựa vững chắc để các số phận kém may mắn vững tin bước tiếp.

Đồng điệu với nỗ lực của các lực lượng trong Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, công tác chăm lo cho nạn nhân chất độc da cam chính là mảnh ghép trọn vẹn của lòng tri ân.

Nén tâm nhang dâng lên anh linh các anh hùng liệt sĩ nơi chiến trường xưa chỉ thực sự vẹn tròn ý nghĩa khi những người đồng đội còn sống trở về, những người con, người cháu đang ngày ngày mang di chứng da cam được xã hội chở che, chăm sóc bằng trách nhiệm và sự yêu thương sâu sắc nhất. Việc thực thi chính sách đối với nạn nhân da cam ngày nay không dừng lại ở mức cứu trợ đơn thuần, mà đã phát triển thành chương trình bảo đảm quyền con người toàn diện: kết hợp xử lý ô nhiễm môi trường, y tế chuyên sâu, phục hồi chức năng và hòa nhập cộng đồng bình đẳng.

Chăm lo cho nạn nhân da cam và tìm kiếm hài cốt liệt sĩ là hai mặt của một trách nhiệm thiêng liêng: Một bên là trả lại tên tuổi, danh dự cho những người đã khuất; một bên là mang lại nụ cười, phẩm giá và sự ấm áp cho những người đang sống. Đó là lời cam kết sắt son của toàn dân tộc về sự tri ân, lương tri và phẩm giá con người Việt Nam trên chặng đường phát triển phồn vinh, nhân ái./.

Mai Hoa