“Ươm mầm” khát vọng từ nghị lực

Đó là những mái nhà mới được dựng lên, những cơ hội học nghề, tạo việc làm, những vòng tay sẻ chia của cộng đồng và hơn hết là ý chí không khuất phục của những con người mang trong mình di chứng chất độc hóa học.

Những ngày này, căn nhà mới của anh Sầm Văn Ngọc ở thôn 3 Minh Thượng, xã Minh Lương đang bước vào những công đoạn hoàn thiện, tiếng khoan, tiếng búa vang lên rộn rã báo hiệu một khởi đầu mới.

Là thế hệ thứ ba chịu ảnh hưởng của chất độc da cam, anh Ngọc may mắn không mang dị tật nặng. Nhưng chiến tranh vẫn để lại những “khoảng trống” trong gia đình khi bố, người chú và người cô của anh đều mang di chứng bệnh tật nhiều năm qua.

Cuộc sống của anh gắn với những ngày đi làm thuê để trang trải cuộc sống và chăm sóc người thân. Khó khăn nối tiếp khó khăn, nhưng anh chưa bao giờ nghĩ đến việc buông xuôi.

“Gia đình được Nhà nước quan tâm hỗ trợ xây nhà, tôi mừng lắm. Có nhà mới rồi thì càng phải cố gắng lao động, chăm lo cho cô chú và gia đình”, anh Ngọc chia sẻ.

Anh Sầm Văn Ngọc (bên trái) chăm sóc người chú bị di chứng chất độc hóa học.

Cách đó không xa, tại thôn 2 Minh Hạ, căn nhà sàn của mẹ con chị Hoàng Thị Thấm cũng vừa được sửa chữa khang trang hơn.

Là con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, chị Thấm thường xuyên đau ốm. Cuộc sống vốn nhiều thiệt thòi lại càng khó khăn hơn khi năm trước, chồng chị mất vì tai nạn, chị chật vật nuôi con. Những mùa mưa trước, căn nhà cũ dột nát luôn là nỗi lo thường trực. Nay dưới mái nhà được sửa sang kiên cố, hai mẹ con đã có thể yên tâm hơn.

“Giờ chỉ cố gắng làm việc để cuộc sống khá lên”, chị Thấm chia sẻ.

Ông La Văn Toan - Phó Chủ tịch UBND xã Minh Lương cho biết, xã có 129 trường hợp là con đẻ của người tham gia kháng chiến nhiễm chất độc hóa học, qua rà soát có 10 hộ đủ điều kiện hỗ trợ nhà ở theo quy định. Chính quyền cùng các lực lượng tại địa phương đã hỗ trợ người dân tháo dỡ, xây dựng nhà mới, đến nay đã có 4 ngôi nhà hoàn thành và đưa vào sử dụng.

Giá trị lớn nhất của những ngôi nhà ấy là ở cảm giác bình yên và niềm tin để những gia đình mang trong mình nỗi đau da cam tiếp tục bước về phía trước.

Từ sự sẻ chia của cộng đồng, nhiều nạn nhân chất độc da cam và con em của họ đang từng ngày tự mình viết tiếp cuộc đời bằng nghị lực phi thường.

Ở tổ dân phố Bản Phiêng, phường Cầu Thia, chị Lò Thị Xoan vẫn đều đặn đón khách tại căn nhà nghỉ của gia đình. Ít ai biết rằng, phía sau dáng người nhanh nhẹn ấy là đôi mắt gần như không còn nhìn rõ vì di chứng chất độc hóa học.

Mỗi bước đi chị đều phải dò dẫm, mỗi công việc thường ngày đều khó khăn gấp nhiều lần so với người bình thường. Nhưng chị chưa bao giờ cho phép mình gục ngã. Từ những công việc nhỏ nhất, chị tự học cách thích nghi, rồi mở dịch vụ nhà nghỉ để có nguồn thu nhập ổn định.

“Có những lúc tôi rất mệt mỏi, có lúc tưởng như mắt mình không còn nhìn thấy gì nữa. Nhưng nghĩ đến cuộc sống, nghĩ đến gia đình thì mình phải cố gắng. Tôi luôn tự nhủ phải vượt lên số phận và đến hôm nay, tôi thấy mình đã làm được”, chị Xoan tâm sự.

Câu chuyện của chị Xoan cũng là câu chuyện của nhiều nạn nhân da cam hôm nay. Họ chọn cách đối diện với cuộc sống bằng sự kiên cường thay vì đầu hàng số phận và nghị lực ấy càng được tiếp thêm, khi phía sau họ là sự động viên, ủng hộ của toàn xã hội.Không để ai bị bỏ lại phía sau

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có 1.739 hội viên Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin, trong đó 550 người là nạn nhân thế hệ thứ hai. Đằng sau những con số ấy là hàng nghìn số phận vẫn đang từng ngày chống chọi với bệnh tật và những di chứng mà chất độc hóa học để lại.

Những năm qua, cùng với chế độ trợ cấp thường xuyên, các đối tượng còn được hưởng nhiều chính sách về bảo hiểm y tế, điều dưỡng phục hồi sức khỏe, hỗ trợ giáo dục, cải thiện đời sống và an sinh xã hội.

Song song với đó là các chương trình khám, chữa bệnh, tặng quà, hỗ trợ sinh kế, dạy nghề và tạo việc làm.

Riêng dịp kỷ niệm 65 năm Thảm họa da cam ở Việt Nam, tỉnh đã huy động nhiều nguồn lực để xây mới và sửa chữa 149 căn nhà cho con của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học.

Theo ông Nguyễn Văn Thuận - Phó Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh, mục tiêu không chỉ là hỗ trợ trước mắt mà còn tạo điều kiện để các gia đình từng bước vươn lên bằng chính sức lao động của mình. “Hội tiếp tục huy động các nguồn lực xã hội hóa, kết nối với doanh nghiệp, các nhà hảo tâm và các cơ sở đào tạo nghề để hỗ trợ con em nạn nhân học nghề, tạo việc làm, từng bước ổn định cuộc sống”, ông Thuận cho biết thêm.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hậu quả của chất độc da cam chưa bao giờ chỉ thuộc về quá khứ. Nó vẫn ở trong những cơ thể mang bệnh tật, trong những gia đình còn nhiều thiếu thốn và trong những đứa trẻ sinh ra với những di chứng do chất độc da cam. Bởi vậy, mỗi mái nhà được dựng lên, mỗi suất học bổng được trao, mỗi cơ hội học nghề hay việc làm dành cho con em các gia đình nạn nhân đều mang ý nghĩa vượt lên giá trị vật chất. Đó là sự tri ân đối với những người đã cống hiến cho đất nước, đồng thời cũng là trách nhiệm của cộng đồng trong hành trình xoa dịu nỗi đau chiến tranh.

Điều đáng quý hơn cả là giữa những mất mát kéo dài qua nhiều thế hệ, vẫn có những con người không chấp nhận khuất phục. Họ cần mẫn lao động, chăm lo cho gia đình, nuôi dưỡng khát vọng sống và truyền niềm tin cho những người cùng cảnh ngộ.

Tạ Thị Hường - Nguyễn Đình Hiếu