Hai ông lớn Hàn Quốc cảnh báo chip nhớ sẽ khan đến 2027

Các hãng bán dẫn đang dồn sức sản xuất chip nhớ cho công nghiệp AI

Nguyên nhân chính không gì khác ngoài cơn sốt AI đang quét qua toàn cầu, tạo ra một nhu cầu khổng lồ mà năng lực sản xuất hiện tại của con người chưa thể đáp ứng kịp.

Báo cáo tài chính quý 4 vừa qua với những con số lợi nhuận kỷ lục của cả hai ông lớn Hàn Quốc là minh chứng rõ nét nhất cho nghịch lý này: nhà sản xuất vui mừng vì giá tăng, còn khách hàng thì méo mặt vì không có hàng để mua.

AI bùng nổ và sự mất cân bằng "cực độ" của cung cầu

Trong các cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh diễn ra vào hôm nay (29.1), lãnh đạo của cả Samsung và SK Hynix đều chia sẻ những nhận định tương đồng đến kỳ lạ về bức tranh thị trường. Kim Jae-june, người đứng đầu mảng kinh doanh bộ nhớ của Samsung Electronics, đã thẳng thắn thừa nhận rằng khả năng mở rộng nguồn cung trong hai năm tới, tức 2026 và 2027, sẽ rất hạn chế.

Lý do không chỉ nằm ở việc thiếu nguyên vật liệu hay nhân công, mà nằm ở một yếu tố vật lý khó giải quyết hơn: sự hạn chế về diện tích "phòng sạch" (cleanroom) – những không gian sản xuất siêu tinh khiết bắt buộc phải có để chế tạo chip. Trong khi đó, nhu cầu liên quan đến AI lại đang tăng trưởng quá mạnh mẽ, tạo ra một áp lực đè nặng lên các dây chuyền sản xuất hiện hữu.

Về phía SK Hynix, thông điệp đưa ra còn quyết liệt hơn. Park Joon-deok, một giám đốc điều hành của hãng, đã dùng những từ ngữ mạnh như "bùng nổ" và "cực độ" để mô tả tình hình. Ông cho biết thị trường bộ nhớ ngày nay đang trải qua sự tăng trưởng nhu cầu mang tính bùng nổ song hành với sự mở rộng liên tục của các khoản đầu tư vào hạ tầng AI. Tuy nhiên, nguồn cung đơn giản là không thể chạy đua kịp với tốc độ của nhu cầu, dẫn đến một sự mất cân bằng cung cầu cực độ.

Tâm điểm của cơn sốt này là các loại bộ nhớ tiên tiến, đặc biệt là bộ nhớ băng thông cao (HBM). Đây là thành phần không thể thiếu trong các ứng dụng AI hiện đại, đóng vai trò như "bể chứa dữ liệu tốc độ cao" giúp các con chip xử lý AI của Nvidia vận hành hiệu quả. Để giải quyết bài toán hóc búa này, cả hai ông lớn đều đang phải chạy đua với thời gian để mở rộng năng lực sản xuất. Samsung cho biết họ đã có sự chuẩn bị từ trước bằng các khoản đầu tư chủ động vào cơ sở vật chất và sẽ tận dụng tối đa không gian phòng sạch hiện có để tăng sản lượng trong ngắn hạn.

Năm ngoái, Samsung đã rót tới 47,5 nghìn tỉ won (khoảng 33,3 tỉ USD) vào mảng bán dẫn và dự kiến con số này sẽ còn tăng mạnh trong năm nay. Tương tự, SK Hynix cũng đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng nhà máy mới ở Yongin, phía nam Seoul, dự kiến hoàn thành vào tháng 5 năm 2027, đồng thời tăng công suất tại nhà máy mới ở Cheongju. Dù vậy, việc xây dựng các nhà máy chip không giống như xây nhà ở, nó đòi hỏi thời gian dài và độ chính xác tuyệt đối, nên cơn khát chip sẽ khó có thể được giải tỏa trong một sớm một chiều.

Cuộc chơi sinh tồn: Kẻ giàu có chip, người nghèo đứng ngoài cuộc

Hệ quả nhãn tiền của sự mất cân bằng cung cầu này là giá chip nhớ đã bị đẩy lên cao ngất ngưởng. Đối với Samsung và SK Hynix, đây là thời điểm "hốt bạc". Báo cáo tài chính cho thấy lợi nhuận hoạt động quý 4 của mảng bán dẫn Samsung đã tăng gấp hơn 5 lần so với cùng kỳ năm trước, đạt 16,4 nghìn tỉ won. SK Hynix cũng không kém cạnh khi công bố biên lợi nhuận hoạt động lên tới 58% - một con số đáng kinh ngạc trong ngành sản xuất, với doanh thu từ HBM tăng hơn gấp đôi.

Tuy nhiên, niềm vui của người bán lại là nỗi đau đầu của người mua. Sự khan hiếm đã tạo ra một môi trường kinh doanh khắc nghiệt mà các nhà phân tích ví von là "trò chơi sinh tồn".

CW Chung - chuyên gia phân tích cấp cao tại Nomura - nhận định rằng, khi giá bộ nhớ tăng gấp ba lần, chỉ những gã khổng lồ "túi sâu" như các nhà cung cấp dịch vụ đám mây (Cloud) mới đủ khả năng chi trả để có được con chip mình cần. Trong khi đó, các nhà sản xuất máy tính cá nhân (PC) và điện thoại thông minh quy mô nhỏ hơn sẽ bị gạt ra bên lề vì không đủ tiềm lực tài chính.

Samsung cũng đã xác nhận xu hướng ưu tiên này trong chiến lược phân phối của mình. Đại diện hãng cho biết họ buộc phải phản hồi một cách chọn lọc các yêu cầu cung ứng từ khách hàng để giảm thiểu rủi ro biến động thị trường. Cụ thể, Samsung đang ưu tiên cung cấp chip DRAM cho các khách hàng máy chủ (Server) trước tiên, trong khi các khách hàng mảng PC và di động phải xếp hàng phía sau.

Điều này đồng nghĩa với việc trong thời gian tới, người tiêu dùng phổ thông có thể sẽ thấy giá các thiết bị điện tử tăng lên hoặc một số dòng sản phẩm trở nên khan hàng, trong khi các siêu máy tính AI vẫn tiếp tục được "bơm" đầy đủ nhiên liệu để phát triển.

Thực tế này đang vẽ lại bản đồ ngành công nghệ. Những công ty nắm giữ nguồn dữ liệu lớn và hạ tầng AI sẽ ngày càng mạnh lên nhờ được ưu tiên tiếp cận phần cứng, trong khi các doanh nghiệp nhỏ lẻ sẽ đối mặt với nguy cơ bị đào thải hoặc sụt giảm thị phần nghiêm trọng.

Lời cảnh báo về sự thiếu hụt chip kéo dài đến năm 2027 từ hai nhà sản xuất chip lớn nhất thế giới không chỉ là một dự báo kinh tế, mà nó là tín hiệu cho thấy cuộc đua công nghệ trong kỷ nguyên AI sẽ ngày càng trở nên tàn khốc và phân hóa rõ rệt hơn bao giờ hết.

Bùi Tú