Hà Nội: Các cơ sở kinh doanh thịt chó, mèo chủ động dừng hoạt động sau tập huấn chuyển đổi sinh kế

Chị Trần Thị Phượng trong buổi dọn dẹp cuối cùng trước khi đóng cửa hàng chuyển đổi loại hình sinh kế mới. Ảnh Bùi Duyên

Đây là kết quả bước đầu của dự án “Thí điểm mô hình phòng, chống bệnh dại, phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó, mèo tại một số phường ở Hà Nội” do Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội phối hợp với tổ chức Soi Dog Foundation và doanh nghiệp xã hội SBCC Vietnam triển khai.

Một trong những câu chuyện tiêu biểu là trường hợp của chị Trần Thị Phượng, chủ một quán thịt chó lâu năm tại phường Dương Nội. Cửa hàng của chị đã tồn tại nhiều năm, trở thành nguồn thu nhập chính nuôi sống cả gia đình. Với chị, đó không chỉ là kế sinh nhai mà còn là thói quen, là nếp sống gắn bó qua nhiều giai đoạn khó khăn.

Sau buổi tập huấn đầu tiên, chị Trần Thị Phượng đã có một quyết định không hề dễ dàng: Dừng lại. Tuy nhiên, phía sau quyết định ấy là không ít trăn trở. “Tôi biết là phải dừng, nhưng dừng rồi thì lấy gì để sống qua ngày?”, chị chia sẻ.

Thực tế, việc từ bỏ một nghề đã gắn bó hàng chục năm không đơn thuần là bài toán kinh tế. Đó còn là sự thay đổi toàn diện về thói quen sinh hoạt, cách thức mưu sinh và cả tâm lý của người trong cuộc. Với những người như chị Phượng, mọi thứ từ nguồn hàng, khách quen cho đến dòng tiền đều đã ổn định trong một guồng quay quen thuộc.

Tại các buổi tập huấn, những thông tin về nguy cơ bệnh dại, rủi ro vệ sinh an toàn thực phẩm và các hệ lụy đối với sức khỏe cộng đồng đã được phân tích rõ ràng. Những yếu tố này đã tác động mạnh đến nhận thức của người kinh doanh.

Chị Phượng thẳng thắn nhìn nhận, việc buôn bán thịt chó, mèo tiềm ẩn nhiều nguy cơ khi nguồn hàng chưa thể truy xuất rõ ràng, việc kiểm soát dịch bệnh còn hạn chế. Đặc biệt, việc tiếp xúc trực tiếp với thịt sống chưa qua kiểm dịch mỗi ngày khiến người bán đối mặt với nguy cơ lây nhiễm vi rút, vi khuẩn và ký sinh trùng. Không chỉ ảnh hưởng đến bản thân, những rủi ro này còn có thể lan rộng ra gia đình và cộng đồng.

“Tôi hiểu rằng nếu tiếp tục thì về lâu dài sẽ có nhiều bất cập đối với sức khỏe. Tôi thực sự muốn dừng lại, nhưng vẫn còn gánh nặng mưu sinh. Trong kho vẫn còn hàng đã nhập, toàn bộ vốn của gia đình đều nằm ở đó”, chị nói.

Sự thẳng thắn của chị Trần Thị Phượng cũng là thực tế chung của nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Chính vì vậy, dự án không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền mà còn tìm cách đồng hành, hỗ trợ người dân trong quá trình chuyển đổi.

Thay vì yêu cầu dừng ngay lập tức, các đơn vị triển khai đã lắng nghe và ghi nhận nhu cầu thực tế. Chị Phượng đề xuất được thêm khoảng thời gian từ hai đến ba tháng để tiêu thụ hết lượng hàng tồn, thu hồi một phần vốn và sắp xếp lại tài chính gia đình trước khi chính thức chấm dứt hoạt động kinh doanh thịt chó, mèo.

Bên cạnh đó, chị cũng bày tỏ mong muốn con gái mình – người trẻ hơn, nhanh nhạy hơn – được tham gia các lớp đào tạo nghề trong khuôn khổ chương trình. Theo chị, đây sẽ là hướng đi bền vững để cả gia đình có thể bắt đầu lại.

“Cháu còn trẻ, học nhanh hơn tôi. Tôi muốn cháu đi học trước, rồi về hướng dẫn lại cho cả nhà. Nếu cháu có thể tìm được một công việc ổn định từ chương trình này thì gia đình tôi cũng có điểm tựa để chuyển đổi”, chị chia sẻ.

Câu chuyện của chị Phượng phản ánh rõ nét quá trình chuyển đổi không hề đơn giản, đòi hỏi sự kiên nhẫn và đồng hành từ nhiều phía. Ở đó, không chỉ có quyết tâm của người trong cuộc mà còn cần những chính sách linh hoạt, phù hợp với thực tế đời sống.

Việc bốn cơ sở chủ động dừng kinh doanh thịt chó, mèo là tín hiệu tích cực, cho thấy hiệu quả bước đầu của mô hình. Tuy nhiên, để việc chuyển đổi diễn ra bền vững, cần tiếp tục có những giải pháp hỗ trợ thiết thực, từ đào tạo nghề, tư vấn tài chính đến tạo cơ hội việc làm mới.

Trong bối cảnh Hà Nội đang hướng tới xây dựng hình ảnh một đô thị văn minh, an toàn và thân thiện, những thay đổi từ chính các hộ kinh doanh nhỏ lẻ như trường hợp của chị Phượng mang ý nghĩa quan trọng. Đó không chỉ là sự thay đổi của một nghề, mà còn là bước chuyển trong nhận thức và cách tiếp cận sinh kế theo hướng an toàn, bền vững hơn cho cộng đồng.

Ngân Hà