Gợi mở giải pháp phát triển điện ảnh Việt từ thành công của điện ảnh Hoa Kỳ

Hội thảo diễn ra vào ngày 3/7 tại Đà Nẵng, với sự tham gia của đông đảo người làm điện ảnh ở trong nước và quốc tế.

Trong phát biểu khai mạc và đề dẫn hội thảo, TS Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, Giám đốc DANAFF cho rằng, khi cùng nhìn lại những thành tựu nổi bật của công nghiệp điện ảnh Hoa Kỳ và trao đổi về những bài học có thể tham khảo cho điện ảnh Việt Nam vào ngay trước dịp Hoa Kỳ kỷ niệm 250 năm Quốc khánh càng khiến chủ đề của hội thảo trở nên ý nghĩa hơn.

TS Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, Giám đốc DANAFF phát biểu khai mạc và đề dẫn hội thảo.

Theo TS Ngô Phương Lan, trong hơn một thế kỷ phát triển, điện ảnh đã vượt ra khỏi phạm vi của một loại hình nghệ thuật để trở thành một ngành công nghiệp có sức ảnh hưởng sâu rộng đối với kinh tế, văn hóa và xã hội. Khi nhắc đến công nghiệp điện ảnh, Hoa Kỳ luôn là một hình mẫu tiêu biểu.

Hollywood không chỉ sản sinh ra những bộ phim nổi tiếng mà còn xây dựng được một hệ sinh thái điện ảnh hoàn chỉnh, nơi sáng tạo nghệ thuật, công nghệ, tài chính, sản xuất, phát hành, marketing và khai thác tài sản trí tuệ được kết nối thành một chuỗi giá trị bền vững. Chính hệ sinh thái đó đã tạo nên sức mạnh cạnh tranh cũng như tầm ảnh hưởng toàn cầu của điện ảnh Hoa Kỳ.

Sự kiện thu hút đông đảo người hoạt động điện ảnh trong nước và quốc tế.

Giám đốc DANAFF cũng bày tỏ tin tưởng, những trao đổi tại hội thảo sẽ mang lại nhiều ý tưởng mới, nhiều cơ hội hợp tác mới và những gợi mở thiết thực cho sự phát triển của điện ảnh Việt Nam trong tương lai.

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung vào những yếu tố làm nên vị thế hàng đầu của điện ảnh Hoa Kỳ cũng như khả năng vận dụng các kinh nghiệm quốc tế vào bối cảnh Việt Nam. GS.TS Nguyễn Thị Liên Hằng, Giám đốc Viện Đông Á Weatherhead và Nhà sáng lập Global Vietnam thuộc Đại học Columbia, trình bày tham luận “Thế kỷ toàn cầu của Hollywood: Những điều Việt Nam có thể tiếp thu, tái sáng tạo và biến thành thế mạnh riêng”. Từ góc nhìn lịch sử, văn hóa và toàn cầu hóa, tham luận phân tích quá trình Hollywood trở thành trung tâm của ngành công nghiệp điện ảnh thế giới, đồng thời gợi mở những hướng đi phù hợp cho điện ảnh Việt Nam trong tiến trình hội nhập.

Các đại biểu chia sẻ nhiều ý kiến tâm huyết tại hội thảo.

Đạo diễn Phan Gia Nhật Linh tập trung phân tích cấu trúc đào tạo, phương pháp giảng dạy và những lợi thế của mô hình điện ảnh Mỹ khi được áp dụng tại các nền điện ảnh đang phát triển qua tham luận “Đặc điểm mô hình đào tạo điện ảnh của Hoa Kỳ - ưu thế khi được áp dụng tại các quốc gia châu Á, đặc biệt là Việt Nam”.

Đạo diễn Trịnh Đình Lê Minh mang đến tham luận “Điện ảnh Hoa Kỳ trong đào tạo đạo diễn: Từ sự chuẩn hóa ngôn ngữ điện ảnh đến những thách thức của tư duy sáng tạo”, làm rõ ảnh hưởng của điện ảnh Hoa Kỳ đối với quá trình đào tạo đạo diễn, đồng thời đặt ra những vấn đề về cân bằng giữa kỹ năng nghề nghiệp và sáng tạo cá nhân.

Nhiều tham luận tập trung làm rõ khả năng xây dựng những câu chuyện có thể vượt qua rào cản văn hóa và địa lý – một trong những yếu tố quan trọng tạo nên sức ảnh hưởng toàn cầu của Hollywood. Trong đó, GS.TS Nguyễn Nam phân tích cách các hãng phim hoạt hình hàng đầu nước Mỹ chinh phục khán giả bằng những câu chuyện giàu cảm xúc và có tính phổ quát qua tham luận “Mô hình Pixar/Disney trong điện ảnh Hoa Kỳ: Tâm lý học cảm xúc, tự sự xuyên biên giới và tiếp nhận Inside Out 1-2 tại Việt Nam”.

Phiên tọa đàm khép lại hội thảo.

TS Nguyễn Phương Khánh, Trưởng ngành Văn học, Trường Đại học Sư phạm Đà Nẵng lý giải sức sống của các mô hình kể chuyện kinh điển trong điện ảnh đương đại với tham luận “Hero’s Journey và tính xuyên văn hóa của nghệ thuật kể chuyện Hollywood: Trường hợp bộ phim Người đẹp và Thủy quái (The Shape of Water, 2017)”.

Hội thảo có nhiều tham luận về hợp tác quốc tế và những xu hướng mới của điện ảnh đương đại. Với tham luận “Nghiên cứu trường hợp hợp tác sản xuất phim Hàn Quốc - Hoa Kỳ”, GS Ally Sunhee Han, nhà làm phim và giảng viên Trường Điện ảnh Châu Á Busan (AFiS) chia sẻ những kinh nghiệm từ các dự án hợp tác giữa hai nền điện ảnh có ảnh hưởng lớn trong khu vực và trên thế giới.

Nhà sản xuất Kay Nguyễn mang đến tham luận “Góc nhìn của AI/Thế giới của AI”, mở ra những thảo luận về tác động của trí tuệ nhân tạo đối với quá trình sáng tạo, sản xuất và phát hành nội dung điện ảnh trong tương lai.

Không chỉ tiếp cận điện ảnh từ góc độ công nghiệp và sản xuất, hội thảo còn mở rộng sang các lĩnh vực nghiên cứu liên ngành. Với tham luận “Tính số với điện ảnh: Góc nhìn toàn cầu về nhạc phim Hollywood”, PGS.TS Damjan Rakonjac, Phó Giáo sư ngành Âm nhạc học, Đại học Houston (Hoa Kỳ) phân tích vai trò của âm nhạc trong việc kiến tạo cảm xúc, xây dựng bản sắc và góp phần tạo nên sức hấp dẫn của điện ảnh Hoa Kỳ.

Tham luận “Từ Cái nhìn nam trị (Male Gaze) đến Cái nhìn nữ giới (Female Gaze): Sự chuyển dịch trong kiến tạo hình tượng nữ giới qua một số hiện tượng điện ảnh Hollywood và Việt Nam” của TS Hồ Khánh Vân mang đến góc nhìn nghiên cứu văn hóa và giới về những thay đổi trong cách điện ảnh hiện đại xây dựng và tái hiện hình ảnh phụ nữ trên màn ảnh.

Hội thảo khép lại với tọa đàm điện ảnh: Từ Hollywood đến Việt Nam – Kinh nghiệm, cơ hội và những thách thức trong bối cảnh mới. Phiên tọa đàm quy tụ các chuyên gia, nhà quản lý và nhà làm phim có nhiều kinh nghiệm hoạt động trong môi trường điện ảnh quốc tế. Chương trình do bà June Tan, Giám đốc phụ trách Sự kiện và Truyền thông số của Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ (MPA) khu vực Châu Á - Thái Bình Dương điều phối, có sự tham gia của ông Trevor Fernandes, Phó Chủ tịch Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ (MPA) khu vực Châu Á - Thái Bình Dương; GS Tony Bùi, đạo diễn, biên kịch người Mỹ gốc Việt, giảng viên Đại học Columbia; GS Jack Lechner, nhà sản xuất, nhà văn, giảng viên điện ảnh cùng đạo diễn Charlie Nguyễn, đạo diễn Lê Văn Kiệt, nữ diễn viên người Mỹ gốc Việt đang Hoạt động tại Hollywood Ana Thu Nguyễn.

N.Hoa