Giáo dục trước những thay đổi của kỷ nguyên số

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang làm thay đổi nhanh chóng giáo dục và thị trường lao động, yêu cầu mở rộng kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và tăng cường hợp tác quốc tế càng trở nên cấp thiết.

Giáo dục chịu tác động của quá trình chuyển đổi số

Việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Quốc gia đang tạo thêm động lực để ngành Giáo dục đổi mới đào tạo, nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực cho các lĩnh vực công nghệ mới.

Thực tế cho thấy, nhiều cơ sở giáo dục Đại học đang tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, địa phương và các tổ chức quốc tế trong các lĩnh vực ưu tiên như trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn, chuyển đổi số, công nghệ xanh, nông nghiệp công nghệ cao, xây dựng thông minh và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Các cơ sở giáo dục Đại học ngày càng chú trọng kết nối nghiên cứu với thực tiễn. (Ảnh: FPT Schools)

Quy mô tuyển sinh các ngành STEM và các ngành phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh như công nghệ thông tin, tự động hóa, điện tử, cơ điện tử, công nghệ ô tô, logistics, năng lượng tái tạo và công nghệ bán dẫn đạt khoảng 92.000 người.

Cùng với đào tạo, các cơ sở giáo dục Đại học ngày càng chú trọng kết nối nghiên cứu với thực tiễn, thúc đẩy ứng dụng, chuyển giao công nghệ và đưa khoa học, công nghệ vào giải quyết những vấn đề phát triển của địa phương, doanh nghiệp.

Những chuyển động đó cho thấy, giáo dục không chỉ chịu tác động của quá trình chuyển đổi số mà còn trực tiếp tạo ra nguồn nhân lực, tri thức và năng lực công nghệ phục vụ quá trình phát triển mới. Các yêu cầu về đào tạo nhân lực công nghệ cao, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ vì thế cũng đòi hỏi giáo dục Việt Nam tăng cường kết nối với các đối tác quốc tế để tiếp cận tri thức, kinh nghiệm và nguồn lực mới.

Nâng cao vai trò của giáo dục Việt Nam trên trường quốc tế

Những thay đổi nhanh chóng của khoa học, công nghệ và thị trường lao động không phải là vấn đề riêng của Việt Nam. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, nền tảng học tập số, giáo dục trực tuyến, các mô hình Đại học số và những công nghệ mới đang tác động ngày càng sâu rộng đến phương thức dạy học, quản trị, nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực.

Việt Nam đang đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. (Ảnh: FPT Schools)

Đi cùng với cơ hội là những vấn đề mới về năng lực số của người học và đội ngũ, chất lượng đào tạo, quản trị giáo dục, nghiên cứu khoa học, sở hữu trí tuệ, đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng của giáo dục trước sự thay đổi nhanh chóng của kinh tế - xã hội.

Đây là những vấn đề có tính xuyên biên giới, đòi hỏi các Quốc gia không chỉ tự tìm kiếm giải pháp mà cần chia sẻ kinh nghiệm, kết nối nguồn lực và cùng tìm kiếm cách tiếp cận phù hợp.

Trong đó, trọng tâm là chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm, mô hình và công nghệ đổi mới sáng tạo; thúc đẩy ứng dụng công nghệ số, phát triển giáo dục Đại học số, đào tạo trực tuyến, học liệu mở; Phát triển năng lực số cho đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý và người học.

Vậy nên, hợp tác quốc tế không còn chỉ là hoạt động bổ trợ cho giáo dục mà ngày càng trở thành một động lực thúc đẩy đổi mới. Thông qua hợp tác, các cơ sở giáo dục có thể tiếp cận những mô hình, phương pháp và kinh nghiệm mới; Mở rộng hợp tác đào tạo, nghiên cứu; Trao đổi giảng viên, người học, chuyên gia; Tăng khả năng kết nối giữa giáo dục với doanh nghiệp và thị trường lao động.

Trong quá trình hội nhập, Việt Nam không chỉ cần tiếp thu kinh nghiệm quốc tế mà còn cần chủ động chia sẻ những kết quả, mô hình và kinh nghiệm của mình, từng bước nâng cao vai trò, ảnh hưởng và sự hiện diện của giáo dục Việt Nam trên trường quốc tế.

Đây cũng là định hướng được Bộ GD&ĐT đặt ra trong việc tăng cường hợp tác và hội nhập quốc tế: mở rộng, đa dạng hóa và làm sâu sắc các cơ chế hợp tác Chính phủ - Nhà trường - Doanh nghiệp; Chú trọng đẩy mạnh đào tạo theo đặt hàng giữa nhà trường và doanh nghiệp; Tăng cường kết nối giữa các cơ sở giáo dục Việt Nam với các cơ sở giáo dục Đại học, giáo dục nghề nghiệp nước ngoài, các tổ chức giáo dục uy tín quốc tế và doanh nghiệp nước ngoài, đặc biệt là các doanh nghiệp hàng đầu thế giới về công nghệ.

Qua đó, vừa tăng cường nguồn lực cho giáo dục Việt Nam, vừa quảng bá Việt Nam như một điểm đến giáo dục của khu vực.

Những định hướng này càng có ý nghĩa trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược ngày càng lớn, đòi hỏi giáo dục phải mở rộng hợp tác với các Quốc gia, cơ sở giáo dục, doanh nghiệp công nghệ lớn trên thế giới và tổ chức quốc tế có thế mạnh để cùng đào tạo nhân lực, nghiên cứu, trao đổi tri thức và phát triển các mô hình hợp tác giáo dục mới.

Đồng thời, tranh thủ nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển giáo dục, góp phần nâng cao uy tín và vị thế của giáo dục Việt Nam trên trường quốc tế.

Linh Đan