Giảm đầu mối trường học, không tăng khoảng cách đến lớp

Đồng chí Trịnh Thế Truyền - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo

Phóng viên Báo và Phát thanh, truyền hình Phú Thọ trao đổi với đồng chí Trịnh Thế Truyền - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo về những vấn đề đang được phụ huynh và đội ngũ nhà giáo quan tâm.

Phóng viên: Thưa đồng chí, quan điểm của tỉnh về thực hiện sắp xếp mạng lưới CSGD với quy mô lớn ra sao và cần hiểu như thế nào về mức giảm 64,8% số đầu mối?

Đồng chí Trịnh Thế Truyền: Việc sắp xếp thực hiện theo đúng chủ trương của Trung ương gắn với đặc thù của tỉnh, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Sau hợp nhất, Phú Thọ có quy mô giáo dục lớn, số đầu mối CSGD đứng thứ ba cả nước; nhiều trường quy mô nhỏ, gây khó khăn cho quản trị, bố trí đội ngũ và tập trung nguồn lực đầu tư.

Mục tiêu cốt lõi không phải giảm trường một cách cơ học, mà là tổ chức lại mạng lưới hợp lý, hình thành các trường có quy mô phù hợp; giảm khâu quản lý trung gian, tăng nguồn lực trực tiếp cho dạy và học, từ đó nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng giáo dục. Do đó, mức giảm 64,8% chủ yếu là giảm đầu mối pháp nhân, không phải giảm tương ứng địa điểm học tập. Từ 1.861 cơ sở, sau sắp xếp còn 655 cơ sở, đồng thời hình thành 1.186 phân hiệu và 667 điểm trường; phần lớn địa điểm và cơ sở vật chất hiện có tiếp tục được sử dụng, học sinh cơ bản vẫn học tại địa điểm hiện nay.

Tỉnh không chạy theo tỷ lệ giảm và không coi giảm nhiều đầu mối là thành tích, không để việc tinh gọn ảnh hưởng đến quyền học tập, an toàn và chất lượng giáo dục. Thước đo cuối cùng là sau sắp xếp, cán bộ quản lý giáo dục chuyển mạnh từ “quản lý trường học” sang “quản trị phát triển trường học”, các CSGD vận hành thông suốt; nguồn lực được sử dụng hiệu quả hơn và chất lượng giáo dục phải được nâng lên.

Phóng viên: Trên cơ sở duy trì phần lớn địa điểm học hiện nay, mạng lưới trường học được bố trí như thế nào để tránh hình thành trường có quy mô quá lớn, đồng thời phù hợp với đặc thù miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số?

Đồng chí Trịnh Thế Truyền: Phú Thọ có địa bàn rộng, quy mô giáo dục lớn và điều kiện giữa các vùng rất khác nhau. Theo định hướng chung, mỗi xã, phường cơ bản bố trí 1 trường mầm non, 1 trường tiểu học, 1 trường THCS hoặc 1 trường mầm non và không quá 2 trường phổ thông liên cấp. Tuy nhiên, tỉnh không áp dụng một khuôn mẫu cho tất cả địa bàn mà xây dựng tiêu chí chung và tiêu chí đặc thù, căn cứ quy mô dân số, số lớp, số học sinh, phân bố dân cư, khoảng cách, giao thông, cơ sở vật chất và dự báo phát triển.

Đối với miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng ATK, địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông khó khăn, tỉnh xem xét bố trí thêm trường ở một hoặc hai cấp học khi thực sự cần thiết; trong đó, khoảng cách đi lại lớn, nhất là trên 20km là một trong những yếu tố thực tiễn được xem xét. Mục tiêu là không để sắp xếp trường học làm tăng khó khăn đi lại, ảnh hưởng đến an toàn, duy trì sĩ số và quyền học tập của học sinh.

Ngược lại, tại khu vực trung tâm, đô thị, dân số và số học sinh lớn, nếu sau sắp xếp có nguy cơ hình thành trường quy mô từ 100 lớp trở lên và còn tiếp tục tăng, tỉnh xem xét bố trí thêm trường khi đủ điều kiện. Đây là giải pháp để tránh tập trung quy mô quá lớn, vượt khả năng quản trị, gây áp lực đầu tư cơ sở vật chất, tổ chức dạy học và an toàn trường học.

Trên cơ sở đó, tỉnh bố trí thêm 73 trường so với định hướng chung, gồm 7 trường mầm non, 32 trường tiểu học, 29 trường THCS và 5 trường liên cấp. Đối với bậc THPT, mạng lưới cơ bản được duy trì ổn định, từ 100 trường sắp xếp còn 91 trường; một số trường quy mô nhỏ nhưng có yếu tố đặc thù như THPT Mường Chiềng, THPT Yên Hòa, THPT Lũng Vân tiếp tục được duy trì.

Tinh thần chung là mỗi địa bàn có thể có phương án tổ chức khác nhau, nhưng cùng một mục tiêu: Mạng lưới phải tinh gọn hơn, quản trị tốt hơn, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn và thuận lợi hơn cho việc học tập của học sinh.

Phóng viên: Việc sắp xếp tác động trực tiếp đến 9.322 cán bộ quản lý và nhân viên, đồng thời có thể làm thay đổi nơi làm việc của một bộ phận giáo viên. Ngành Giáo dục sẽ bố trí đội ngũ, giải quyết chế độ, chính sách như thế nào?

Đồng chí Trịnh Thế Truyền: Trong số cán bộ quản lý và nhân viên chịu tác động trực tiếp có 1.639 hiệu trưởng, giám đốc; 2.787 phó hiệu trưởng, phó giám đốc và 4.896 nhân viên. Quan điểm của tỉnh là bố trí đội ngũ khách quan, công khai, minh bạch, đúng vị trí việc làm, tiêu chuẩn, điều kiện và thẩm quyền; đồng thời bảo đảm ổn định hoạt động giáo dục sau sắp xếp. Cụ thể: Đối với cán bộ quản lý: Thực hiện rà soát, đánh giá, sàng lọc để lựa chọn người có phẩm chất, năng lực, uy tín, kết quả công tác và khả năng quản trị đáp ứng yêu cầu của mô hình trường mới. Cán bộ quản lý dôi dư được xem xét bố trí, điều động đến đơn vị còn nhu cầu hoặc bố trí vị trí phù hợp nếu đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện. Đối với giáo viên: Cơ bản tiếp nhận nguyên trạng về CSGD sau sắp xếp. Trường hợp thừa, thiếu cục bộ, thực hiện rà soát để điều động, biệt phái, thuyên chuyển hoặc bố trí dạy liên trường theo quy định; ưu tiên điều tiết trong cùng địa bàn và khu vực lân cận, phù hợp chuyên môn, vị trí việc làm, hạn chế xáo trộn và bảo đảm đủ giáo viên trực tiếp giảng dạy. Đối với nhân viên: Ưu tiên bố trí theo vị trí việc làm, nhu cầu thực tế của CSGD sau sắp xếp; trường hợp dôi dư tiếp tục rà soát, điều tiết đến đơn vị còn thiếu hoặc bố trí công việc phù hợp với năng lực, chuyên môn theo quy định. Đối với trường hợp dôi dư sau sắp xếp: Thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách về bảo lưu phụ cấp chức vụ và các chính sách có liên quan đối với trường hợp thuộc đối tượng, đủ điều kiện theo quy định. Chỉ xem xét thực hiện chính sách tinh giản đối với người đủ điều kiện sau khi đã thực hiện các phương án sắp xếp, bố trí, điều động phù hợp mà vẫn dôi dư.

Phóng viên: Việc sắp xếp được triển khai sát thời điểm bắt đầu năm học 2026 - 2027. Ngành Giáo dục sẽ thực hiện theo lộ trình nào để các trường vận hành ổn định, không làm gián đoạn việc dạy, học?

Đồng chí Trịnh Thế Truyền: Ngay khi Phương án được UBND tỉnh phê duyệt ngày 20/8/2026, ngành Giáo dục phối hợp với UBND các xã, phường khẩn trương tổ chức thực hiện ngay, đồng thời rà soát, xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh tại cơ sở. Trọng tâm là kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; hoàn thành bàn giao tài chính, tài sản, đất đai, hồ sơ, dữ liệu, học sinh và chuẩn bị đầy đủ các điều kiện dạy học, bảo đảm các CSGD sau sắp xếp đi vào hoạt động ổn định, liên tục, thông suốt ngay từ đầu năm học 2026 - 2027.

Quá trình thực hiện phải hạn chế tối đa xáo trộn đối với giáo viên và học sinh; không làm thay đổi địa điểm học tập khi chưa thực sự cần thiết; không để “khoảng trống” trong quản lý, điều hành và không làm gián đoạn hoạt động dạy, học. Những khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết ngay trong quá trình tổ chức thực hiện, không làm chậm tiến độ chung.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!

Hương Giang (thực hiện)