Giải mã tháng 'cô hồn' và những quan niệm sai lầm không phải ai cũng biết

Tháng cô hồn theo quan điểm Phật giáo

Tháng cô hồn có xuất xứ từ trong Phật giáo bởi câu chuyện trong kinh Vu Lan Bồn kể về Ngài Mục Kiền Liên cứu mẹ bị đọa làm ngạ quỷ. Dù Ngài có thần thông bậc nhất nhưng không cứu được mẹ mình.

Ngài bạch Phật được Phật chỉ dạy: Muốn cứu mẹ phải nhờ đến thần lực của mười phương chư Tăng. Vào cuối khóa an cư kiết hạ, tất cả chúng Tăng ở các nơi tụ về làm lễ Tự Tứ thì hãy thiết lễ cúng dường trai Tăng, nhờ công đức chú nguyện của chúng Tăng tu hành trong ba tháng an cư thanh tịnh để hồi hướng cho mẹ và nhiều vong linh khác được siêu sinh. Ngài Mục Kiền Liên vâng lời Phật dạy nhờ đó mà không chỉ mẹ Ngài và rất nhiều ngạ quỷ khác cũng được sinh về cõi Trời.

Từ câu chuyện này mà sau này trong nhân gian, người ta nghĩ là đến ngày rằm tháng Bảy là ngày chư Tăng Tự Tứ (theo Phật giáo Bắc tông) cũng là ngày chư Phật hoan hỷ vì Tăng chúng tinh tấn tu hành.

Tháng cô hồn có xuất xứ từ trong Phật giáo bởi câu chuyện trong kinh Vu Lan Bồn kể về Ngài Mục Kiền Liên cứu mẹ bị đọa làm ngạ quỷ.

Từ đấy chư Thiên hoan hỷ, pháp giới hoan hỷ, vua Diêm Ma cũng hoan hỷ, các cõi đều hoan hỷ. Phong thủy Phạm Cương cho rằng, do hoan hỷ như vậy, cho nên các tội nhân ở trong ngục được giảm tội, được xá tội hoặc được tha tội, chuyển kiếp. Đấy là câu chuyện mà chúng ta lý giải theo cách rất thông thường. Vì vậy, người ta gọi ngày rằm tháng Bảy là ngày xá tội vong nhân.

Quan niệm dân gian về tháng cô hồn

Tháng 7 âm lịch hàng năm, theo quan niệm dân gian là khoảng thời gian hoạt động mạnh nhất của ma quỷ, chính vì vậy người ta gọi đó là "tháng cô hồn" hay "mở cửa mả".

Ngày rằm trong tháng này cũng chính là ngày xá tội vong nhân, khi Diêm Vương ân xá, mở cửa Quỷ Môn Quan và thả tự do ma quỷ trở về cõi dương gian.

Vì thế, tục cúng cô hồn là một điều không thể thiếu mỗi khi tháng 7 âm lịch về, điều này đã trở thành tín ngưỡng tâm linh, giúp nhà nhà cảm thấy yên tâm hơn trong cuộc sống hằng ngày. Và hầu hết mọi hoạt động quan trọng mang tính đại sự cũng không được diễn ra trong tháng 7 âm lịch này.

Quan niệm sai lầm về tháng cô hồn

Tháng cô hồn có thật sự xui xẻo?

Những quan niệm trên hầu hết đều mang tính chưa có kiểm chứng, khiến chúng ta luôn cảm thấy bất an mỗi khi tháng 7 về. Theo lời khuyên của Phật giáo, ngày nào cũng là ngày tốt và tháng nào cũng là tháng tốt, kiêng kỵ và né tránh là điều hoàn toàn không nên.

Những quan niệm trên hầu hết đều mang tính chưa có kiểm chứng, khiến chúng ta luôn cảm thấy bất an mỗi khi tháng 7 về.

Cũng theo phong thủy Trần Khương, chỉ cần mỗi chúng ta sống luôn tích đức, làm nhiều việc tốt và không phạm phải những điều xấu, hạn chế sát sinh, nhất là trong những ngày rằm và mùng 1 thì tự nhiên vận may sẽ đến.

Xét trên góc độ Phật giáo, tháng 7 hoàn toàn không phải là "tháng cô hồn" và cũng không mang lại nhiều điều xấu đến vậy. Đặc biệt, ngày rằm trong tháng này lại chính là ngày Chư Tăng thêm tuổi hạ, ngày Đức Phật hoan hỷ – hay còn gọi là ngày Tăng Tứ Tự. Vì vậy, mỗi Phật tử đều xem tháng bảy chính là khoảng thời gian giúp trau dồi tâm tính và đức hạnh.

Thực tế, việc "cúng cô hồn" hàng năm là hoạt động mang tính nhân văn, cầu cho những vong hồn đang vất vưởng nơi dương gian được siêu thoát và đầu thai.

Tháng 7 là mùa xá tội vong nhân, có phải vong hồn lên trần phá phách?

Theo quan niệm của nhà Phật, ngày xá tội vong nhân hoàn toàn không phải là ngày xấu hay xui xẻo, mà đây là khoảng thời gian mà Diêm Vương ân xá cho cho những tù nhân nơi chốn địa ngục được về cõi dương gian, được siêu sinh an lành.

Điều này mang đến sự tự do cho những "cô hồn" mang nhiều thương tổn, chưa được giải thoát bởi những vết sẹo của quá khứ theo thời gian. Chính vì vậy, ngày này mang đến một ý nghĩa nhân văn sâu sắc, hoàn toàn không phải là ngày vong hồn bước ra khỏi cánh cửa địa ngục, lên trần thế phá phách cuộc sống bình yên.

Theo quan niệm của nhà Phật, ngày xá tội vong nhân hoàn toàn không phải là ngày xấu hay xui xẻo, mà đây là khoảng thời gian mà Diêm Vương ân xá cho cho những tù nhân nơi chốn địa ngục được về cõi dương gian, được siêu sinh an lành.

Ngoài ra, xá tội vong nhân là ngày Đức Phật thức tỉnh những góc khuất trong tâm thức của mỗi người, giác ngộ và soi sáng, hướng chúng ta đi theo những điều chân – thiện.

Tháng 7 không chỉ là tháng cô hồn, mà còn là ngày Vu Lan báo hiếu

Theo trang thông tin Hội Phật Giáo Việt Nam, không chỉ được biết đến với quan niệm ngày xá tội vong nhân, rằm tháng 7 còn là ngày Vu Lan báo hiếu. Trong văn hóa tín ngưỡng người Việt, đây là ngày lễ lớn trong năm, có ý nghĩa giáo dục con người biết đền đáp công ơn sinh thành và thể hiện lòng hiếu thảo.

Cũng chính vì vậy, tháng 7 còn là khoảng thời gian để con người tu dưỡng phẩm hạnh tốt đời đẹp đạo. Nghiệp báo luân hồi – tương quan nhân quả cho thấy rằng, việc báo hiếu ở đây không chỉ là báo hiếu với bậc phụ mẫu, mà còn đối với nhiều kiếp khác, cụ thể là với toàn bộ chúng sinh. Đến nay, ngày lễ Vu Lan không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo thiêng liêng mà đã trở thành lễ hội văn hóa tình người của những người dân đất Việt.

Lễ Vu Lan mang đến một nét văn hóa tinh thần tốt đẹp, điều này chứng tỏ tháng 7 là khoảng thời gian chúng ta làm những điều hướng thiện, đong đầy tình hiếu lễ. Vậy nên hãy loại bỏ những quan niệm sai lầm về ngày rằm tháng 7 cũng như "tháng cô hồn" để cuộc sống an lành, hạnh phúc.

* Thông tin trong bài mang tính tham khảo.