Giá trị mà du lịch mang lại rất khó phản ánh nếu chỉ nhìn vào GRDP

 Bà Trần Thị Hoài Trâm, Giám đốc Sở Du lịch

Thưa bà, trong mục tiêu tăng trưởng hai con số của thành phố, ngành du lịch sẽ đóng góp bằng những động lực nào?

Để đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của thành phố, ngành du lịch sẽ tập trung vào ba nhóm động lực chính:

Thứ nhất là nâng mức chi tiêu bình quân và kéo dài thời gian lưu trú của du khách. Ngành du lịch sẽ tập trung phát triển mạnh các sản phẩm có giá trị gia tăng cao như du lịch di sản chuyên sâu, ẩm thực, mua sắm... Việc tổ chức các dịch vụ du lịch tại Đại Nội về đêm, chiếu sáng nghệ thuật hai bờ sông Hương, phát triển các tuyến phố đi bộ, không gian văn hóa - ẩm thực và kinh tế đêm sẽ giúp du khách có thêm lý do ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn.

Thứ hai là nâng tỷ trọng khách quốc tế có mức chi trả cao và thời gian lưu trú dài. Thay vì chạy theo số lượng đại trà, Huế ưu tiên các thị trường như Pháp, Đức, Úc, Bắc Mỹ và các thị trường có nhu cầu trải nghiệm văn hóa, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe.

Thứ ba là kéo dài và mở rộng chuỗi giá trị du lịch. Du lịch sẽ không chỉ được tính trong các ngành lưu trú, ăn uống hay vận chuyển, mà phải trở thành ngành lan tỏa sang công nghiệp văn hóa, nông nghiệp, y tế, giáo dục và kinh tế sáng tạo. Huế có lợi thế đặc biệt về di sản, âm nhạc, ẩm thực, làng nghề và y học cung đình. Nếu được liên kết tốt, những giá trị này sẽ tạo ra nhiều sản phẩm mới, tăng thu nhập cho cộng đồng và đóng góp gián tiếp vào GRDP của thành phố.

Du lịch di sản luôn có giới hạn về dư địa tăng trưởng và đến một giai đoạn sẽ tiệm cận ngưỡng bão hòa về lượng khách. Theo bà, Huế sẽ mở không gian tăng trưởng mới ở đâu?

Định hướng của Huế là mở rộng không gian phát triển theo mô hình “một điểm đến - nhiều trải nghiệm”, đưa du khách từ vùng lõi di sản đến các không gian mới giàu tiềm năng.

Trước hết là mở rộng không gian phát triển ra vùng biển - đầm phá Tam Giang, khai thác lợi thế hệ đầm phá lớn nhất Đông Nam Á cùng các bãi biển và khu nghỉ dưỡng. 

Thứ hai là vùng miền núi - sinh thái suối thác - văn hóa dân tộc bản địa, phát huy giá trị của Vườn Quốc gia Bạch Mã, hệ thống suối, thác cùng bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số tại A Lưới, Nam Đông...

Thứ ba là vùng nông nghiệp sinh thái - làng quê - trải nghiệm OCOP, khai thác các làng quê, làng cổ, farmstay, homestay gắn với nông nghiệp và các sản phẩm OCOP đặc trưng của Huế.

Những hoạt động tại Đại Nội về đêm, trải nghiệm sông Hương, các tuyến phố đi bộ, không gian nghệ thuật, biểu diễn, ẩm thực và các lễ hội diễn ra quanh năm sẽ tạo thêm lý do để du khách lưu trú lâu hơn và quay trở lại nhiều lần.

Sau khi thuyền ổn định gần bờ ở khu vực cầu ngói Thanh Toàn, khách cởi áo phao để chụp ảnh lưu niệm. 

Trên thực tế, nhiều sản phẩm du lịch mới đã được đưa vào khai thác, nhưng không ít sản phẩm vẫn chưa tạo được sức hút. Theo bà, vấn đề nằm ở khâu xây dựng sản phẩm, cách tổ chức khai thác hay kết nối thị trường?

Theo tôi, vấn đề không nằm ở ý tưởng sản phẩm mà nằm ở chuỗi giá trị của sản phẩm du lịch. Những năm gần đây, Huế đã phát triển nhiều loại hình mới như du lịch cộng đồng, làng nghề, du lịch sinh thái, trải nghiệm văn hóa, kinh tế đêm và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, một số sản phẩm chưa tạo được dấu ấn rõ nét, thiếu tính khác biệt, thiếu chiều sâu trải nghiệm và chưa thực sự đáp ứng nhu cầu của từng phân khúc khách.

Một hạn chế khác, phần lớn doanh nghiệp du lịch trên địa bàn có quy mô vừa và nhỏ, năng lực quản trị, ứng dụng công nghệ và marketing còn hạn chế.

Tuy nhiên, nút thắt quan trọng nhất vẫn là kết nối thị trường. Nhiều sản phẩm được đầu tư khá tốt nhưng chưa tiếp cận đúng đối tượng khách do thiếu hệ thống phân phối thông qua các doanh nghiệp lữ hành, các nền tảng số và mạng lưới đối tác quốc tế.

Vậy Huế sẽ lựa chọn những dòng sản phẩm nào để đầu tư trọng điểm trong thời gian tới, nhằm phát huy lợi thế khác biệt và tránh phát triển dàn trải?

Trước hết là tập trung phát triển du lịch di sản chuyên sâu, theo hướng nâng cao trải nghiệm thay vì chỉ tham quan. Thứ hai là phát triển du lịch xanh, du lịch sinh thái, cộng đồng và nghỉ dưỡng chất lượng cao. Thứ ba là ưu tiên phát triển du lịch MICE, du lịch y tế và các sự kiện văn hóa quy mô lớn. Thứ tư là từng bước phát triển các sản phẩm du lịch cao cấp nhằm thu hút những phân khúc khách có khả năng chi tiêu lớn.

Với lợi thế là thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm văn hóa, giáo dục và khoa học của khu vực, Huế có điều kiện thuận lợi để thu hút các hội nghị, hội thảo, triển lãm, sự kiện văn hóa và thể thao quy mô quốc gia, quốc tế, qua đó phát triển mạnh phân khúc du lịch MICE với mức chi tiêu cao, thời gian lưu trú dài và ít chịu tác động của tính mùa vụ.

Thành phố cũng đang đẩy mạnh phát triển du lịch golf gắn với nghỉ dưỡng cao cấp, với nhiều dự án quy mô lớn như Khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, đô thị biển và sân golf quốc tế tại xã Phú Vinh, Khu quần thể sân golf Huế, Khu sân golf tại phường Kim Long và xã Bình Điền. Khi các dự án này đi vào hoạt động sẽ hình thành hệ sinh thái du lịch golf hiện đại, kết nối với hệ thống khu nghỉ dưỡng, di sản văn hóa, ẩm thực và dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Đây là dòng sản phẩm đặc biệt hấp dẫn đối với các thị trường Đông Bắc Á như Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc)...

Trước ý kiến mới đây từ Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong cho rằng, đóng góp của du lịch đối với tăng trưởng kinh tế hiện vẫn chưa được phản ánh đầy đủ trong GRDP. Theo bà, cần thay đổi cách tiếp cận và đánh giá như thế nào để phản ánh đúng vai trò và sức lan tỏa của ngành du lịch?

Đây là một nhận định rất xác đáng.

Hiện nay, GRDP chủ yếu ghi nhận các giá trị trực tiếp từ những ngành như lưu trú, lữ hành, ăn uống. Trong khi đó, du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp, có sức lan tỏa rất lớn đến nhiều lĩnh vực khác như vận tải, thương mại, nông nghiệp, thủ công mỹ nghệ, công nghiệp văn hóa, y tế, xây dựng và nhiều ngành dịch vụ hỗ trợ. Chẳng hạn, khi một du khách đến Huế, họ không chỉ sử dụng dịch vụ khách sạn mà còn mua sản phẩm OCOP và quà lưu niệm, sử dụng phương tiện vận chuyển, tham gia các hoạt động văn hóa... Những giá trị đó chưa được phản ánh đầy đủ trong cách tính GRDP hiện nay.

 Khách quốc tế đến Huế du lịch

Vì vậy, chúng ta có thể nghiên cứu, tham khảo việc áp dụng Tài khoản vệ tinh du lịch theo khuyến nghị của Tổ chức Du lịch Thế giới. Phương pháp này cho phép lượng hóa đầy đủ hơn những đóng góp trực tiếp, gián tiếp và lan tỏa của du lịch đối với nền kinh tế, qua đó phản ánh sát hơn vai trò của ngành trong tăng trưởng kinh tế, thay vì chỉ tính trong phạm vi một số mã ngành dịch vụ.

Cùng với đó, cần hoàn thiện hệ thống thống kê về chi tiêu của du khách, không chỉ ở lưu trú và ăn uống mà còn ở các lĩnh vực như mua sắm, vận tải, chăm sóc sức khỏe, giáo dục, giải trí và các sản phẩm đặc sản địa phương.

Bên cạnh các chỉ tiêu kinh tế, cần quan tâm đến các chỉ số về tác động xã hội và phát triển bền vững như số lượng việc làm được tạo ra, thu nhập của cộng đồng, mức độ lan tỏa đến khu vực nông thôn, hiệu quả bảo tồn di sản, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân. Đây đều là những giá trị mà du lịch mang lại rất khó phản ánh nếu chỉ nhìn vào GRDP.

Khi cách tiếp cận và phương pháp đánh giá được đổi mới theo hướng toàn diện hơn, đóng góp thực sự của du lịch đối với GRDP sẽ được phản ánh đầy đủ, khách quan hơn. Tạo cơ sở quan trọng để các địa phương như Huế xây dựng chính sách đầu tư, phát triển du lịch một cách hiệu quả và bền vững.

Xin cảm ơn bà!

HỮU PHÚC (thực hiện)