Hải Phòng: Khát vọng đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn

Đường xuyên đảo Cát Bà

Từ một thành phố được biết đến chủ yếu với vai trò cửa ngõ hàng hải và trung tâm công nghiệp lớn của cả nước, Hải Phòng đang từng bước khẳng định vị thế mới trên bản đồ du lịch Việt Nam. Sự tăng trưởng ấn tượng về lượng khách, doanh thu và sức hấp dẫn của các điểm đến trong những năm gần đây cho thấy du lịch không còn là ngành dịch vụ bổ trợ mà đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của thành phố.

Bức tranh du lịch Hải Phòng hiện nay không chỉ được tô điểm bởi những con số tăng trưởng tích cực, mà còn được kiến tạo từ tầm nhìn chiến lược dài hạn, sự đồng hành của chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp và nỗ lực xây dựng các sản phẩm du lịch mang bản sắc riêng. Trên hành trình “biến lợi thế thành vàng”, thành phố Cảng đang từng bước chuyển hóa tài nguyên thiên nhiên, di sản văn hóa và vị trí địa kinh tế đặc biệt thành những giá trị kinh tế bền vững.

PHÁT HUY LỢI THẾ BIỂN ĐẢO

Ít địa phương nào sở hữu hệ sinh thái tài nguyên du lịch đa dạng như Hải Phòng. Thành phố vừa có biển, đảo, rừng quốc gia, vừa có hệ thống di sản văn hóa lịch sử phong phú, đồng thời sở hữu vị trí trung tâm kết nối vùng Đồng bằng sông Hồng và duyên hải Bắc Bộ.

Nếu như giai đoạn dịch Covid-19 khiến ngành du lịch cả nước chịu nhiều tổn thất thì từ năm 2022 đến nay, Hải Phòng đã chứng kiến sự phục hồi mạnh mẽ và liên tục xác lập những dấu mốc tăng trưởng mới.

Theo số liệu của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng, tổng lượng khách du lịch đến thành phố năm 2021 đạt 3,72 triệu lượt. Đến năm 2025, con số này đã tăng lên 14,4 triệu lượt, gấp gần 3,9 lần chỉ sau 4 năm. Riêng 4 tháng đầu năm 2026, Hải Phòng đã đón hơn 4,12 triệu lượt khách.

Khu du lịch Đồ Sơn

Đáng chú ý, sự phục hồi không chỉ đến từ thị trường nội địa mà còn thể hiện rõ ở dòng khách quốc tế. Nếu năm 2021 thành phố chỉ đón khoảng 70.000 lượt khách quốc tế thì đến năm 2025 con số này đã đạt 1,2 triệu lượt, tăng hơn 17 lần. Điều đó cho thấy sức hút ngày càng lớn của Hải Phòng đối với du khách quốc tế trong bối cảnh ngành du lịch toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ sau đại dịch.

Cùng với tăng trưởng về lượng khách, doanh thu du lịch cũng ghi nhận mức tăng ngoạn mục. Năm 2021, tổng doanh thu du lịch của Hải Phòng đạt 3.388 tỷ đồng. Đến năm 2025, doanh thu đã đạt 15.100 tỷ đồng, tăng 4,46 lần. Tốc độ tăng trưởng doanh thu cao hơn tốc độ tăng trưởng lượng khách cho thấy chất lượng khách du lịch đang được cải thiện đáng kể, đồng thời phản ánh xu hướng dịch chuyển sang phân khúc du lịch có giá trị gia tăng cao hơn.

Hiện toàn thành phố có 899 cơ sở lưu trú du lịch với 23.296 phòng, trong đó có 33 cơ sở được xếp hạng. Đội ngũ nhân lực phục vụ du lịch cũng ngày càng được củng cố với 961 hướng dẫn viên đang hoạt động, bao gồm 419 hướng dẫn viên quốc tế, 499 hướng dẫn viên nội địa và 43 hướng dẫn viên tại điểm.

Mặc dù tỷ trọng đóng góp của du lịch trong GRDP thành phố mới đạt trên 2% vào năm 2025, song các chuyên gia cho rằng đây là giai đoạn nền tảng quan trọng để Hải Phòng từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong những thập niên tới.

Năm 2026, thành phố đặt mục tiêu đón 16,362 triệu lượt khách, trong đó có 1,237 triệu lượt khách quốc tế; tổng doanh thu đạt khoảng 19.634 tỷ đồng và đóng góp khoảng 2,5% GRDP.

Nhìn xa hơn, đến năm 2030, Hải Phòng hướng tới mục tiêu đón khoảng 25 triệu lượt khách, trong đó có 3 triệu lượt khách quốc tế; doanh thu đạt khoảng 50.000 tỷ đồng và đóng góp khoảng 5% GRDP thành phố. Những con số này cho thấy du lịch đang được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của thành phố Cảng.

DU LỊCH ĐƯỢC NÂNG TẦM

Theo đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng, trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của thành phố, du lịch không còn được định vị là một ngành dịch vụ đơn thuần mà đã được nâng tầm, định hướng thành ngành kinh tế mũi nhọn, là một trong những trụ cột chiến lược quyết định sự tăng trưởng đột phá của Hải Phòng trong giai đoạn mới.

Đại diện Sở cho biết, du lịch đang đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, xanh và bền vững. Sự phát triển của ngành đã tạo động lực cho hàng loạt lĩnh vực khác cùng tăng trưởng như lưu trú, vận tải, thương mại, dịch vụ, ẩm thực và giải trí.

Du thuyền trên Vịnh Lan Hạ

Một điểm đáng chú ý là vai trò thu hút đầu tư của ngành du lịch ngày càng rõ nét. Hàng loạt tập đoàn lớn trong và ngoài nước đã lựa chọn Hải Phòng làm điểm đến chiến lược cho các dự án nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí và dịch vụ cao cấp.

Theo đại diện Sở, du lịch đang trở thành “nam châm” hút vốn đầu tư với sự hiện diện của nhiều thương hiệu lớn như Sun Group, Vingroup, Geleximco, Flamingo, Pullman, Sheraton, Mercure cùng nhiều nhà đầu tư khác. Các dự án này không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến mà còn tạo ra hàng vạn việc làm cho người lao động địa phương.

Quan trọng hơn, du lịch đang góp phần định vị thương hiệu Hải Phòng trên trường quốc tế. “Du lịch không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn đóng vai trò là đại sứ quảng bá hình ảnh, văn hóa và vị thế của Hải Phòng ra thế giới. Việc phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản đang góp phần xây dựng hình ảnh một thành phố cảng hiện đại, văn minh, năng động và đáng sống, đáng đầu tư”, đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng nhấn mạnh.

Để hiện thực hóa khát vọng phát triển, Hải Phòng hiện có 40 dự án trọng điểm phát triển du lịch đã được các cấp có thẩm quyền phê duyệt, bao gồm 7 dự án đầu tư công lĩnh vực văn hóa phục vụ du lịch và 33 dự án ưu tiên đầu tư từ nguồn vốn ngoài ngân sách đến năm 2030. Đây được xem là nguồn lực quan trọng giúp thành phố mở rộng không gian du lịch, nâng cấp hạ tầng và gia tăng sức cạnh tranh trong khu vực.

HẠ TẦNG MỞ ĐƯỜNG, SẢN PHẨM MỚI TẠO ĐỘT PHÁ

Một trong những yếu tố được xem là tạo nên bước ngoặt cho du lịch Hải Phòng trong những năm gần đây chính là sự phát triển mạnh mẽ của hạ tầng giao thông và hạ tầng du lịch. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng đánh giá, hệ thống hạ tầng hiện nay đang tạo ra một “cuộc cách mạng” về trải nghiệm du lịch.

Với sân bay quốc tế Cát Bi, hệ thống cao tốc hiện đại kết nối Hà Nội, Quảng Ninh và toàn vùng Đồng bằng sông Hồng, cùng mạng lưới giao thông được nâng cấp đồng bộ, khoảng cách địa lý không còn là rào cản đối với du khách.

Đặc biệt, sự xuất hiện của hệ thống cáp treo vượt biển hiện đại tại Cát Bà đã mở ra một trải nghiệm hoàn toàn mới. Không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển, hệ thống này còn tạo ra những trải nghiệm ngắm cảnh độc đáo, góp phần nâng cao giá trị hành trình của du khách.

Quần thể đền Kiếp Bạc

Song song với đó, sự phát triển mạnh mẽ của các khu nghỉ dưỡng cao cấp, khách sạn tiêu chuẩn quốc tế, sân golf và tổ hợp vui chơi giải trí hiện đại đang giúp Hải Phòng từng bước chuyển dịch từ điểm đến tham quan ngắn ngày sang trung tâm nghỉ dưỡng chất lượng cao.

Đáng chú ý, thành phố đang định hình một chiến lược phát triển sản phẩm mới nhằm giải quyết bài toán mùa vụ và kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Theo đại diện Sở, việc hợp nhất địa giới hành chính giữa Hải Phòng và Hải Dương từ tháng 7/2025 đã mở ra không gian phát triển du lịch hoàn toàn mới. Nếu trước đây Hải Phòng nổi bật với du lịch biển đảo thì nay thành phố có thêm lợi thế về hệ thống di sản văn hóa và tâm linh đặc sắc của vùng đất xứ Đông. Từ đó, một trục sản phẩm du lịch di sản và văn hóa tâm linh quy mô lớn đang được hình thành, kết nối Cát Bà, Đồ Sơn với Côn Sơn, Kiếp Bạc và nhiều điểm đến văn hóa lịch sử nổi tiếng khác.

Bên cạnh đó, Hải Phòng cũng xác định du lịch golf là một trong những sản phẩm chiến lược. Hệ thống sân golf quốc tế tại Vũ Yên, Đồ Sơn kết hợp với các sân golf khu vực Chí Linh tạo nên hành trình trải nghiệm dành cho nhóm khách có mức chi tiêu cao.

Xu hướng du lịch xanh và du lịch chữa lành cũng được xem là động lực tăng trưởng mới. Thành phố định hướng phát triển các sản phẩm nghỉ dưỡng sinh thái, trải nghiệm thiên nhiên tại Vườn quốc gia Cát Bà, kết hợp với các khu sinh thái nội địa nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của du khách trong nước và quốc tế.

Song hành với đó là việc nâng cấp thương hiệu Food Tour Hải Phòng, mở rộng không gian trải nghiệm từ khu vực nội đô sang các vùng văn hóa đặc sắc của xứ Đông, tạo nên một hệ sinh thái du lịch đô thị giàu bản sắc.

Du lịch MICE, du lịch hội nghị kết hợp nghỉ dưỡng và du lịch thể thao cũng được xác định là phân khúc trọng điểm nhằm thu hút dòng khách chất lượng cao. Tất cả những định hướng này đều được xây dựng trên triết lý phát triển xuyên suốt mà ngành du lịch Hải Phòng theo đuổi: “Sản phẩm đặc sắc, dịch vụ chuyên nghiệp, thủ tục thuận tiện, giá cả cạnh tranh, môi trường sạch đẹp và điểm đến an toàn, văn minh, thân thiện”.

Từ nền tảng tài nguyên thiên nhiên độc đáo, lợi thế hạ tầng ngày càng hoàn thiện và tầm nhìn phát triển dài hạn, Hải Phòng đang sở hữu những điều kiện thuận lợi để chuyển hóa tiềm năng thành giá trị kinh tế thực chất.

Mục tiêu đến năm 2045, du lịch đóng góp trên 10% GRDP thành phố, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và đưa Hải Phòng trở thành trung tâm du lịch biển đảo, văn hóa và di sản có vị thế nổi bật trong khu vực không chỉ là một tham vọng. Với những gì đang diễn ra hôm nay, đó là một lộ trình đã được hoạch định rõ ràng bằng chiến lược, nguồn lực và những bước đi cụ thể.

Trên hành trình ấy, câu chuyện của du lịch Hải Phòng không đơn thuần là câu chuyện tăng trưởng về lượng khách hay doanh thu. Đó là hành trình biến những lợi thế sẵn có của biển, đảo, di sản và văn hóa thành những “mỏ vàng” kinh tế mới, góp phần đưa thành phố Cảng vươn lên trở thành một trong những cực tăng trưởng du lịch quan trọng nhất của Việt Nam trong những thập niên tới.

Thảo Huyền