FT: Tiền EU từng được sử dụng cho chiến dịch vận động Brexit

Cờ Liên minh châu Âu (EU) và cờ Anh bay gần Tháp Elizabeth ở London, Anh. Ảnh: AFP/TTXVN. Ảnh không được phép chia sẻ bởi bên thứ ba.

Theo FT ngày 20/6, nhóm chính trị Châu Âu của Tự do và Dân chủ Trực tiếp (EFDD) của ông Nigel Farage tại Nghị viện châu Âu đã chi khoảng 1,8 triệu euro từ nguồn ngân sách EU cho chiến dịch “Say No to EU” (tạm dịch: Nói không với EU) và các hoạt động liên quan đến cuộc vận động Brexit trong giai đoạn 2015 - 2016.

Khoản tiền này được sử dụng cho nhiều hạng mục như thuê địa điểm tổ chức sự kiện, sản xuất nội dung truyền thông, phát trực tiếp các bài phát biểu, in ấn áp phích và tổ chức các cuộc vận động trên khắp nước Anh.

Điều đáng chú ý là chiến dịch này diễn ra trong bối cảnh ông Farage liên tục chỉ trích việc Anh đóng góp ngân sách cho EU. Tại lễ phát động chiến dịch “Say No to EU” ở Westminster vào năm 2015, ông từng tuyên bố Anh đang phải chuyển hàng chục triệu bảng mỗi ngày cho một tổ chức mà theo ông là thiếu minh bạch về tài chính.

Các chuyên gia pháp lý cho rằng những tiết lộ mới đặt ra câu hỏi về tính hợp pháp của nguồn tài trợ. Theo luật bầu cử Anh, các khoản đóng góp cho hoạt động chính trị và vận động trưng cầu dân ý phải đến từ những nguồn được pháp luật cho phép và phải được khai báo với Ủy ban Bầu cử.

Luật sư Gavin Millar KC, chuyên gia về luật bầu cử của công ty Matrix Chambers, nhận định việc sử dụng nguồn tiền từ một nhóm thuộc Nghị viện châu Âu cho các hoạt động chính trị trong nước có thể làm phát sinh các vấn đề pháp lý liên quan đến nguồn gốc và cách thức giải ngân của khoản tài trợ.

Ủy ban Bầu cử Anh cho biết chưa thể bình luận về khả năng vi phạm pháp luật nếu chưa xem xét đầy đủ các thông tin liên quan.

Trong khi đó, người phát ngôn của ông Farage bác bỏ mọi cáo buộc, cho rằng các nghi vấn về việc vi phạm quy định tài trợ là “hoàn toàn vô căn cứ” và cáo buộc FT đang cố tình khơi lại những tranh cãi trong quá khứ dù Brexit đã diễn ra từ một thập niên trước.

Ngoài các vấn đề liên quan đến luật pháp Anh, những khoản chi này cũng làm dấy lên câu hỏi về việc tuân thủ quy định của EU. Theo quy định của Nghị viện châu Âu, các nhóm chính trị có thể sử dụng ngân sách EU cho các hoạt động liên quan đến các cuộc trưng cầu dân ý về các vấn đề châu Âu. Tuy nhiên, nguồn tiền này không được phép dùng để tài trợ cho các chiến dịch bầu cử hoặc hoạt động chính trị cấp quốc gia.

Các tài liệu được FT tiếp cận cho thấy nhiều khoản chi liên quan trực tiếp đến các hoạt động vận động chống EU tại Anh, bao gồm các cuộc mít tinh, tờ rơi tuyên truyền và áp phích đề cập đến vấn đề nhập cư. Một số tài liệu mang logo của Đảng Độc lập Vương quốc Anh (UKIP), lực lượng chính trị do ông Farage lãnh đạo trong giai đoạn đó.

Ông Nick Aiossa, Giám đốc văn phòng EU của Tổ chức Minh bạch Quốc tế (Transparency International), cho rằng những thông tin này đủ để các cơ quan chức năng của Nghị viện châu Âu xem xét kỹ lưỡng hơn.

Một điểm gây tranh cãi khác là khả năng một số khoản chi từ EFDD đã được sử dụng trong giai đoạn vận động chính thức của cuộc trưng cầu dân ý Brexit, bắt đầu từ ngày 15/4/2016. Theo quy định của Anh, các tổ chức không đăng ký tham gia chiến dịch không được chi quá 10.000 bảng cho các hoạt động vận động trong thời gian này.

FT cho biết có khoảng 42.000 euro chi phí có thể đã được sử dụng trong giai đoạn chịu sự điều chỉnh của quy định trên, bao gồm chi phí duy trì trang web Say No to EU và thuê phương tiện phục vụ chiến dịch.

Giáo sư Justin Fisher thuộc Đại học Brunel London nhận định nếu các con số này chính xác và vượt quá ngưỡng cho phép, đây có thể là hành vi vi phạm luật bầu cử.

Đây không phải lần đầu tiên các hoạt động của UKIP và các tổ chức liên quan bị đặt dấu hỏi về việc sử dụng ngân sách EU. Trước đây, một số nghị sĩ UKIP từng bị yêu cầu hoàn trả hàng trăm nghìn bảng sau khi bị xác định sử dụng nguồn lực của Nghị viện châu Âu cho các hoạt động chính trị trong nước. Bản thân ông Farage cũng từng hoàn trả gần 40.000 bảng theo yêu cầu của cơ quan lập pháp châu Âu.

Những tiết lộ mới xuất hiện đúng thời điểm tròn 10 năm kể từ cuộc bỏ phiếu Brexit, sự kiện đã làm thay đổi sâu sắc quan hệ giữa Anh và EU. Dù chưa có kết luận chính thức từ các cơ quan chức năng, nhưng vụ việc một lần nữa làm sống lại cuộc tranh luận về tính minh bạch của nguồn tài trợ chính trị trong một trong những chiến dịch có ảnh hưởng lớn nhất lịch sử chính trị hiện đại của Anh.

Hải Trần/Báo Tin tức và Dân tộc