Động lực tăng trưởng từ công nghiệp điện tử

Từ một địa phương vùng trung du miền núi gắn với nông nghiệp và cây chè, Thái Nguyên đang chuyển dịch mạnh sang vai trò trung tâm sản xuất điện tử quy mô lớn của cả nước. Trong ảnh: Công nhân làm việc tại Công ty CP Sản xuất và Thương mại WEDM VINA.

“Cú hích” từ dòng vốn FDI công nghệ cao

Những ngày cuối quý I/2026, tại Khu công nghiệp Yên Bình, hoạt động sản xuất trong các doanh nghiệp điện tử diễn ra sôi động. Các dây chuyền hiện đại vận hành liên tục, sản phẩm được hoàn thiện, đóng gói và xuất khẩu theo quy trình chặt chẽ. Nhịp sản xuất ổn định phản ánh rõ năng lực tổ chức và quy mô của ngành công nghiệp điện tử tại địa phương.

Đây cũng là nơi tập trung nhiều tập đoàn công nghệ lớn, trở thành minh chứng rõ nét cho sức hút đầu tư của Thái Nguyên. Từ hạ tầng khu công nghiệp, nguồn nhân lực đến môi trường kinh doanh đều được cải thiện theo hướng đáp ứng yêu cầu của các dự án công nghệ cao.

Tháng 5-2023, Công ty TNHH DBG Technology Việt Nam chính thức khánh thành nhà máy sản xuất thiết bị đầu cuối với công suất 30 triệu sản phẩm/năm tại Khu công nghiệp Yên Bình. Là một trong 50 doanh nghiệp dịch vụ sản xuất điện tử hàng đầu thế giới, DBG lựa chọn Thái Nguyên làm cứ điểm sản xuất và nghiên cứu lớn nhất ngoài Trung Quốc.

Dự án được triển khai với tổng vốn đầu tư giai đoạn đầu 120 triệu USD, vốn điều lệ 25 triệu USD. Doanh nghiệp hợp tác với các đối tác lớn như Huaqin và Lingyi, hướng tới thị trường Việt Nam, Đông Nam Á và mở rộng sang các thị trường Âu, Mỹ. Quy mô đầu tư thể hiện rõ định hướng phát triển dài hạn, gắn sản xuất với nghiên cứu và mở rộng thị trường.

Sản xuất linh kiện điện tử tại Công ty TNHH DBG Technology Việt Nam (Khu công nghiệp Yên Bình) với công suất 30 triệu sản phẩm/năm.

Sau hơn 2 năm đi vào hoạt động, nhà máy của DBG đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Giá trị xuất khẩu đạt trên 4,5 tỷ USD, doanh thu khoảng 110 triệu USD/năm, đóng góp ngân sách khoảng 1,4 triệu USD/năm, tạo việc làm cho gần 15.000 lao động. Doanh nghiệp thực hiện đúng cam kết với địa phương về phát triển sản xuất theo hướng công nghệ cao, tiết kiệm năng lượng, chú trọng yếu tố môi trường.

Hiện nay, Công ty TNHH DBG Technology Việt Nam tiếp tục mở rộng đầu tư thêm 30 triệu USD, nâng tổng vốn tại Việt Nam lên 195 triệu USD. Động thái này thể hiện niềm tin của nhà đầu tư đối với môi trường kinh doanh tại Thái Nguyên, đồng thời cho thấy vai trò ngày càng rõ của địa phương trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu.

Ông WU ZUOJIANG, Tổng Giám đốc Công ty TNHH DBG Technology Việt Nam: Thái Nguyên có lợi thế về hạ tầng, nguồn nhân lực dồi dào, môi trường đầu tư thuận lợi, phù hợp với chiến lược phát triển dài hạn của doanh nghiệp.

Bên cạnh DBG, sự hiện diện của các doanh nghiệp lớn như: Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên, Công ty TNHH Samsung Electro-Mechanics, Công ty TNHH Hansol Electronics Việt Nam… đã góp phần hình thành hệ sinh thái công nghiệp điện tử quy mô lớn. Nhiều doanh nghiệp vệ tinh đến từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Hồng Kông tham gia, tạo nên chuỗi sản xuất và cung ứng liên kết chặt chẽ.

Sản xuất điện thoại thông minh xuất khẩu tại Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên.

Thực tiễn cho thấy, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Thái Nguyên đi theo hướng chọn lọc, gắn với định vị chiến lược. Việc ưu tiên các dự án công nghệ cao, có khả năng lan tỏa và dẫn dắt chuỗi cung ứng giúp địa phương nâng cao giá trị gia tăng, hạn chế phụ thuộc vào gia công đơn giản. Cách tiếp cận này phù hợp với xu hướng chuyển dịch thu hút FDI theo chiều sâu, lấy hiệu quả và đổi mới sáng tạo làm trọng tâm.

Doanh nghiệp trong nước từng bước vào chuỗi cung ứng

Cùng với các doanh nghiệp quy mô lớn, hệ sinh thái doanh nghiệp phụ trợ đang từng bước phát triển. Các công ty cung cấp dịch vụ tham gia ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng, góp phần nâng tỷ lệ nội địa hóa và tăng giá trị sản xuất trong nước.

Nhiều doanh nghiệp nội địa đã chủ động đổi mới công nghệ, cải tiến quy trình, nâng cao năng lực quản trị để đáp ứng tiêu chuẩn của các tập đoàn lớn. Quá trình này đòi hỏi sự đầu tư bài bản, đồng thời tạo động lực nâng cao năng lực cạnh tranh.

Công nghiệp điện tử góp phần nâng cao trình độ công nghệ, thúc đẩy chuyển giao kỹ thuật, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trên địa bàn tỉnh.

Bà Nguyễn Thị Trang, Giám đốc Công ty CP Sản xuất và Thương mại WEDM VINA, cho biết: Thái Nguyên có vị trí địa lý thuận lợi, gần Hà Nội và sân bay quốc tế Nội Bài, giúp giảm chi phí logistics. Môi trường đầu tư minh bạch, thủ tục hành chính được cải thiện rõ rệt, tạo điều kiện để doanh nghiệp yên tâm mở rộng sản xuất.

Lĩnh vực công nghiệp và xây dựng hiện chiếm trên 55% GRDP của tỉnh. Kim ngạch xuất khẩu duy trì trên 30 tỷ USD/năm, đưa Thái Nguyên trở thành một trong những địa phương có giá trị xuất khẩu lớn của cả nước. Kết quả này phản ánh rõ vai trò dẫn dắt của công nghiệp điện tử trong tăng trưởng kinh tế.

Quan trọng hơn, sự phát triển của ngành điện tử góp phần nâng cao trình độ công nghệ, thúc đẩy chuyển giao kỹ thuật và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là nền tảng để Thái Nguyên chuyển sang phát triển theo chiều sâu, giảm dần phụ thuộc vào lợi thế lao động giá rẻ.

Để duy trì đà phát triển, bài toán nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và phát triển doanh nghiệp trong nước cần được tiếp tục giải quyết. Khi doanh nghiệp nội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, giá trị giữ lại cho nền kinh tế sẽ cao hơn, đồng thời tăng tính chủ động trong sản xuất.

Bên cạnh đó, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và kiểm soát chặt chẽ các tiêu chuẩn môi trường giữ vai trò quan trọng, bảo đảm tăng trưởng gắn với bền vững.

Chuyển dịch lao động theo hướng hiện đại

Công ty TNHH Daesin (Khu công nghiệp Điềm Thụy) chuyên sản xuất linh kiện điện thoại cho Tập đoàn Samsung.

Công nghiệp điện tử đã tạo ra những thay đổi rõ nét trong đời sống người dân. Từ lao động nông nghiệp, nhiều người chuyển sang làm việc trong các nhà máy hiện đại, với thu nhập ổn định từ 10-20 triệu đồng/tháng, được bảo đảm chế độ bảo hiểm và phúc lợi.

Anh Nguyễn Xuân Đức, công nhân Công ty CP Sản xuất và Thương mại WEDM VINA, chia sẻ: Trước đây làm nông nghiệp thu nhập không ổn định. Làm việc tại khu công nghiệp giúp thu nhập đều hơn, đời sống gia đình cải thiện rõ rệt. Câu chuyện của nhiều công nhân tại các khu công nghiệp là minh chứng sinh động cho quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động. Thu nhập ổn định giúp họ cải thiện đời sống, đầu tư cho giáo dục, nhà ở và từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống.

Cùng với tăng trưởng kinh tế, Thái Nguyên cũng chú trọng đến yếu tố bền vững. Nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực điện tử đầu tư hệ thống xử lý môi trường hiện đại, áp dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng, hướng tới sản xuất xanh.

Chính quyền tỉnh cũng không ngừng hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, từ giao thông kết nối liên vùng đến hệ thống điện, nước, viễn thông, đáp ứng yêu cầu của các dự án quy mô lớn. Cải cách hành chính được đẩy mạnh, thời gian giải quyết thủ tục được rút ngắn, tính minh bạch được nâng cao.

Các khu công nghiệp của tỉnh tập trung nhiều doanh nghiệp điện tử, thu hút các dự án FDI có chọn lọc.

Ông Nguyễn Tiến Cương, Phó Giám đốc Sở Công Thương, nhấn mạnh: Định hướng phát triển của tỉnh là tăng trưởng gắn với bền vững, chú trọng công nghệ hiện đại, bảo vệ môi trường, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng trong sản xuất.

Thời gian tới, công nghiệp điện tử được kỳ vọng tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng, đưa Thái Nguyên tiến xa hơn trên bản đồ công nghiệp Việt Nam, hướng tới trung tâm sản xuất gắn với đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Câu chuyện phát triển của Thái Nguyên cho thấy hướng đi rõ ràng trong tái cấu trúc kinh tế. Phát triển công nghiệp dựa trên tư duy chiến lược, gắn với năng lực kiến tạo môi trường đầu tư. Khi các chuỗi sản xuất tiếp tục mở rộng, khi doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn, giá trị được tạo ra ngày càng rõ nét. Nếu duy trì được nhịp phát triển này, Thái Nguyên có cơ sở vươn lên vị thế cao hơn trong mạng lưới sản xuất của khu vực.

Mai Thu