Đồng bộ giải pháp, giữ vững nguồn cung năng lượng

Đa dạng hóa nguồn cung để tránh đứt gãy

Ông Nguyễn Xuân Hùng, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết, thị trường Trung Đông hiện cung cấp khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, trên tổng nhu cầu toàn cầu hơn 100 triệu thùng. Tuy nhiên, điểm khác biệt quan trọng là phần lớn lượng dầu thô này được vận chuyển về châu Á, là khu vực tiêu thụ tới 60-80% nguồn cung từ Trung Đông.

Điều đó đồng nghĩa, xung đột lần này tác động trực tiếp và mạnh nhất tới thị trường châu Á, trong đó có Việt Nam, tạo áp lực sâu rộng lên nguồn cung xăng dầu và toàn bộ chuỗi năng lượng khu vực.

Trong bối cảnh đó, Petrolimex tiến hành rà soát toàn bộ các hợp đồng nhập khẩu đã ký kết, đồng thời chủ động làm việc với các đối tác để hạn chế tối đa khả năng gián đoạn và duy trì ổn định các hợp đồng dài hạn.

“Chúng tôi tích cực tìm kiếm và bổ sung các nguồn hàng mới. Thực tế cho thấy, nguồn cung đang bị siết chặt, khi nhiều nhà máy lọc dầu trong khu vực phải giảm công suất xuống khoảng 70%, thậm chí thấp hơn, do thiếu hụt dầu thô đầu vào. Khi công suất lọc giảm, nguồn cung xăng dầu cũng suy giảm tương ứng”, ông Hùng nói.

Nguồn cung xăng dầu trong nước được đảm bảo trước bối cảnh thế giới có nhiều biến động. Ảnh: TTXVN

Theo ông Hùng, trước đây, trong điều kiện thị trường bình thường, hoạt động nhập khẩu của doanh nghiệp chủ yếu dựa vào các thị trường được hưởng thuế suất ưu đãi 0% như ASEAN và Hàn Quốc. Tuy nhiên, khi xung đột tại Trung Đông xảy ra, nguồn cung dầu thô cho khu vực châu Á bị ảnh hưởng nghiêm trọng, kéo theo việc các nhà máy lọc dầu tại ASEAN và Hàn Quốc phải cắt giảm sản lượng. Điều này khiến nguồn cung truyền thống trở nên khan hiếm. Nếu không kịp thời đa dạng hóa nguồn cung, nguy cơ thiếu hụt và áp lực tăng giá sẽ gia tăng, thậm chí có thể diễn biến phức tạp hơn. Theo ông Hùng, thị trường đang xuất hiện một số tín hiệu tích cực. Một số nguồn cung từ Ấn Độ, châu Âu và Mỹ đang có xu hướng dịch chuyển về châu Á để bù đắp thiếu hụt.

Về kế hoạch cụ thể, lãnh đạo Petrolimex cho biết, đã tăng mạnh khối lượng nhập khẩu, với sản lượng thực nhập trong tháng 3 cao hơn khoảng 1,4 lần so với kế hoạch thông thường, đủ đáp ứng nhu cầu hệ thống và cả các tình huống phát sinh theo yêu cầu điều hành của Bộ Công Thương. Kế hoạch nhập khẩu tháng 4 cũng đang được hoàn thiện ở mức cao hơn so với các năm trước, nhằm chủ động ứng phó với diễn biến khó lường của thị trường.

“Trong tháng 3, sản lượng cung ứng thực tế của Petrolimex đã tăng từ mức kế hoạch khoảng 1,1-1,2 triệu m³ lên khoảng 1,4 triệu m³, nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường. Kế hoạch này sẽ tiếp tục được điều chỉnh linh hoạt trong các tháng tiếp theo như tháng 4, tháng 5, tùy theo diễn biến thực tế”, ông Hùng nói.

Còn ông Lê Trung Hưng, Phó Tổng Giám đốc PVOIL cho biết, hiện nhiều nhà máy lọc dầu tại Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia và Singapore đã chuyển sang trạng thái khẩn cấp, thậm chí có thể tạm dừng hoặc giảm công suất. Khi đó, các đối tác hoàn toàn có thể viện dẫn điều khoản bất khả kháng để tạm ngừng thực hiện hợp đồng, gây rủi ro lớn cho các doanh nghiệp nhập khẩu như Petrolimex và PVOIL.

Theo đó, việc giảm công suất lọc dầu cũng kéo theo nguồn cung sản phẩm suy giảm, đồng thời đẩy chi phí phụ phí tăng mạnh. Lãnh đạo PVOIL cho hay, giá phụ phí nhập khẩu đã biến động rất nhanh, thay đổi theo tuần, thậm chí theo ngày, theo giờ. Hiện, mức phụ phí đối với xăng dao động khoảng 20-30 USD/thùng, trong khi dầu diesel có thể lên tới 40-50 USD/thùng, tạo áp lực rất lớn lên chi phí nhập khẩu.

Trước diễn biến đó, PVOIL cũng đã chủ động đa dạng hóa nguồn cung ngoài các thị trường truyền thống trong khu vực, đồng thời tăng mạnh khối lượng nhập khẩu.

Riêng trong tháng 3 và tháng 4, sản lượng nhập khẩu được đẩy lên mức cao nhất từ trước đến nay, nhằm bảo đảm nguồn hàng cho hệ thống phân phối. Doanh nghiệp cho biết, đang bám sát các kịch bản diễn biến của xung đột từ ngắn hạn đến trung hạn để chủ động điều chỉnh kế hoạch kinh doanh. Đồng thời, kết hợp linh hoạt giữa nguồn cung từ các nhà máy lọc dầu trong nước cùng nguồn nhập khẩu, qua đó duy trì ổn định thị trường và bảo đảm cung ứng đầy đủ cho khách hàng.

Cùng với đó, trên cơ sở nguồn cung hiện hữu và nguồn trong nước, PVOIL đẩy mạnh phát huy chuỗi nội bộ, tăng cường công tác pha chế, tận dụng tối đa nguồn lực trong nước để bổ sung cho tiêu thụ nội địa. Đồng thời, doanh nghiệp tích cực triển khai lộ trình phát triển xăng sinh học E10 theo chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Công Thương, hướng tới đưa sản phẩm này vào sử dụng rộng rãi, góp phần giảm phụ thuộc vào xăng khoáng.

Đồng bộ giải pháp

Trong bối cảnh khó khăn, sự đồng hành giữa Chính phủ, doanh nghiệp và người dân được đánh giá là yếu tố quan trọng giúp thị trường xăng dầu duy trì ổn định. Các chính sách như giảm thuế, sử dụng công cụ bình ổn giá và xem xét điều chỉnh các sắc thuế khác đã góp phần giảm áp lực chi phí, hỗ trợ cả người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Xuân Hùng, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho hay, các kiến nghị từ doanh nghiệp đã được cơ quan quản lý tiếp nhận và xử lý nhanh chóng, kịp thời. Việc duy trì cơ chế báo cáo thường xuyên cũng giúp các vấn đề phát sinh được phản ánh và giải quyết ngay, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các bên.

Trong thời gian tới, doanh nghiệp tiếp tục chủ động đàm phán với các đối tác ngoài khu vực truyền thống, sẵn sàng điều chỉnh kế hoạch nhập khẩu để thích ứng với biến động thị trường. Đồng thời, việc theo dõi sát diễn biến cung – cầu toàn cầu sẽ là cơ sở để xây dựng các kịch bản điều hành phù hợp.

Với các giải pháp đồng bộ từ phía Chính phủ và sự chủ động của doanh nghiệp, nguồn cung xăng dầu được nhận định có thể tiếp tục được bảo đảm, góp phần ổn định thị trường và hỗ trợ phục hồi, phát triển kinh tế.

Ông Phạm Văn Bình, Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính cho biết, công tác bình ổn giá xăng dầu hiện nay đang được các cơ quan chức năng triển khai đồng bộ nhiều công cụ và giải pháp, với mức độ linh hoạt cao để phù hợp với diễn biến thị trường.

Theo ông Bình, trên cơ sở chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng, việc sử dụng quỹ trong giai đoạn hiện nay đang được triển khai chủ động, linh hoạt. Tuy nhiên, việc sử dụng quỹ cũng chịu tác động lớn từ diễn biến chiến sự và biến động giá dầu thế giới. Do đó, các cơ quan quản lý, bao gồm Bộ Công Thương và Bộ Tài chính, đang xây dựng các kịch bản, dự báo và nghiên cứu thêm các công cụ chính sách, đặc biệt là chính sách tài khóa và ngân sách, nhằm bảo đảm cân đối nguồn lực và có giải pháp điều hành phù hợp trong từng giai đoạn.

Lãnh đạo Cục Quản lý giá cũng cho biết, hiện nay theo quy định của Luật Giá và Nghị định 85/2024, đối với các mặt hàng thuộc diện bình ổn, trong đó có xăng dầu, có 5 nhóm biện pháp bình ổn giá. Cụ thể gồm điều tiết cung – cầu; chính sách tài khóa; chính sách tiền tệ; sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu; và các biện pháp hành chính trong tình huống đặc biệt.

Ông Bình dẫn lại diễn biến thị trường gần đây để cho thấy sức ép điều hành là rất lớn. Trước khi xảy ra chiến sự, giá dầu thành phẩm RON95 chỉ khoảng 81 USD/thùng. Nhưng đến giữa tháng, có thời điểm lên tới trên 153 USD/thùng, tức tăng hơn 80%. Trước diễn biến đó, Bộ Công Thương đã phối hợp với Bộ Tài chính báo cáo Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ để có chỉ đạo kịp thời triển khai các biện pháp điều hành.

“Theo đó, trong quá trình điều hành, chúng ta không sử dụng đơn lẻ một biện pháp mà kết hợp đồng bộ nhiều công cụ như điều tiết cung – cầu, bảo đảm nguồn hàng; giảm thuế nhập khẩu để đa dạng nguồn cung; điều hành linh hoạt theo Nghị quyết 36; sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu khi cần thiết”, ông Bình cho biết.

Ông Bình cho biết thêm, xăng dầu là đầu vào của nhiều ngành kinh tế, do đó biến động giá có tác động trực tiếp và gián tiếp đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Theo số liệu, CPI bình quân năm 2025 tăng khoảng 3,31% so với năm trước, trong khi mục tiêu năm 2026 được đặt ra ở mức khoảng 4,5%.
Trong thời gian tới, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục rà soát, cập nhật các kịch bản điều hành, kết hợp linh hoạt chính sách tài khóa và tiền tệ, cùng với các biện pháp quản lý thị trường để giữ ổn định giá xăng dầu, góp phần kiểm soát lạm phát và hỗ trợ phục hồi kinh tế.

Tại buổi làm việc với Tổ công tác an ninh năng lượng ngày 26/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhắc lại yêu cầu các bộ ngành, địa phương, doanh nghiệp không để thiếu nguồn cung xăng dầu, ách tắc sản xuất, kinh doanh, mất ổn định an toàn xã hội. Thủ tướng giao Bộ Công Thương sớm làm việc với các đối tác nước ngoài để triển khai ngay việc xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược tại Nghi Sơn (Thanh Hóa). Trước đó, Thủ tướng đã trao đổi với lãnh đạo các nước về nội dung này.

Thu Trang/Báo Tin tức và Dân tộc