Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình góp ý hoàn thiện các dự án luật, bảo đảm phân quyền đi đôi với kiểm soát

Đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình tham gia phiên họp tại Hội trường.

Các đồng chí: Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội; Lê Thị Nga, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội; cùng các vị ĐBQH Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình đã tham dự phiên thảo luận.

Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình tham gia thảo luận tại Tổ cùng Đoàn ĐBQH tỉnh Sơn La.

Các đại biểu đã tập trung thảo luận các dự án luật, gồm: Luật Phát triển đô thị; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.

"Phân quyền mạnh nhưng không được làm phân mảnh các trật tự về pháp luật”

Đồng chí Mai Văn Tuất, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình chủ trì phiên thảo luận.

Thảo luận về dự án Luật Phát triển đô thị, các đại biểu thống nhất đánh giá việc ban hành luật là cần thiết nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về phát triển đô thị, tạo cơ sở pháp lý để đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, huy động nguồn lực, phát triển các đô thị hiện đại, bền vững. Đồng thời, các đại biểu tập trung góp ý nhằm hoàn thiện các quy định về phân quyền, quy hoạch, quản lý đất đai, cơ chế phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Đại biểu Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội thảo luận tại Tổ.

Đồng tình chủ trương phân quyền mạnh trong phát triển đô thị, đại biểu Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng để đô thị thực sự phát huy vai trò động lực thì cần trao đủ thẩm quyền, công cụ và khả năng huy động nguồn lực cho các địa phương, song nhấn mạn “Phân quyền mạnh nhưng không được làm phân mảnh các trật tự về pháp luật”.

Phân tích các quy định của dự thảo, đại biểu Nguyễn Thị Thanh cho rằng Điều 3 đã đặt ra những nguyên tắc rất quan trọng trong thực hiện phân quyền, trong đó yêu cầu việc phân quyền phải phù hợp với Hiến pháp; bảo đảm quyền con người, quyền cơ bản của công dân, công bằng xã hội, phát triển bền vững, giữ gìn bản sắc văn hóa; đồng thời gắn trách nhiệm của người đứng đầu với kiểm soát quyền lực, công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Theo đại biểu, đây là những điều khoản có ý nghĩa quan trọng, cần được quán triệt trong quá trình tổ chức thi hành luật.

Tuy nhiên, đại biểu bày tỏ băn khoăn đối với quy định tại Điều 5 và Điều 7 của dự thảo khi cho phép văn bản thi hành luật của địa phương được quy định khác với văn bản của cơ quan nhà nước ở Trung ương và có cơ chế ưu tiên áp dụng. Khi luật được mở rộng cho nhiều địa phương, có thể xuất hiện nhiều hệ thống văn bản đặc thù cùng điều chỉnh một vấn đề, gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp và cơ quan thực thi. Báo cáo thẩm tra của cơ quan Quốc hội cũng đã cảnh báo nguy cơ phân mảnh pháp luật giữa các đô thị. Như vậy, giữa các nguyên tắc quy định tại Điều 3 với quy định tại Điều 5 và Điều 7 còn có điểm chưa thật sự thống nhất về thiết kế và quan điểm lập pháp.

Từ đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định theo hướng vừa tạo động lực cho phát triển đô thị, tăng cường phân cấp, phân quyền, trao đủ thẩm quyền cho địa phương, vừa bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật. Đại biểu nhấn mạnh, sự khác biệt trong cơ chế phát triển của từng đô thị có thể được chấp nhận, nhưng phải đặt trong nguyên tắc không làm hệ thống pháp luật thiếu tính thống nhất. Đồng thời, đề nghị quy định rõ văn bản của địa phương chỉ được quy định khác trong phạm vi Quốc hội đã ủy quyền cụ thể, không làm thay đổi các quyền, nghĩa vụ cơ bản do luật quy định và không được ưu tiên hơn văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn, trừ trường hợp luật xác định rõ nội dung được phép. Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung về toàn bộ văn bản đặc thù của địa phương; có cơ chế rà soát định kỳ, cảnh báo xung đột và kịp thời đình chỉ các quy định trái pháp luật. Đại biểu nhấn mạnh quan điểm: “Trao quyền quản trị cho địa phương nhưng không phân chia tính thống nhất của quyền lực nhà nước theo đúng nguyên tắc quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự kiểm soát và phân công”.

Tăng cường hậu kiểm, tránh tạo khoảng trống pháp lý trong cải cách thủ tục hành chính

Bày tỏ đồng tình cao với sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, các đại biểu đề nghị việc cắt giảm điều kiện kinh doanh, chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm phải được thiết kế chặt chẽ, bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý, duy trì hiệu lực quản lý nhà nước và bảo vệ quyền lợi của người dân, doanh nghiệp.

Đại biểu Phạm Hùng Thắng, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình thảo luận tại Tổ.

Đại biểu Phạm Hùng Thắng, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình cơ bản nhất trí với chủ trương đơn giản hóa thủ tục hành chính, song đề nghị tiếp tục rà soát một số quy định của dự thảo để bảo đảm tính khả thi khi triển khai. Góp ý cụ thể đối với Điều 9 của dự thảo (sửa đổi, bổ sung Luật Thủy sản) về việc bãi bỏ Điều 63 và Điều 64 của Luật Thủy sản hiện hành liên quan đến điều kiện và thủ tục công nhận cơ sở đủ điều kiện đóng mới, hoán cải tàu cá, đại biểu cho rằng việc bãi bỏ các thủ tục này có thể góp phần giảm gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp, nhưng cần bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý trong kiểm soát chất lượng, an toàn kỹ thuật của tàu cá theo quy định tại Điều 67 của Luật Thủy sản. Đồng thời đề nghị bổ sung quy định chuyển tiếp đối với các giấy chứng nhận đã được cấp trước khi luật có hiệu lực, tránh phát sinh thủ tục hoặc nghĩa vụ tài chính không cần thiết cho doanh nghiệp.

Đối với Điều 10 của dự thảo (sửa đổi Điều 17 Luật Trồng trọt), đại biểu Phạm Hùng Thắng đánh giá việc chuyển từ cơ chế cấp giấy công nhận lưu hành giống cây trồng sang cơ chế tổ chức, cá nhân tự công bố lưu hành là bước tiến lớn trong cải cách thủ tục hành chính, góp phần tiết kiệm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo đại biểu, giống cây trồng là đầu vào có ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng nông sản và an ninh lương thực, vì vậy nếu chuyển hoàn toàn sang cơ chế tự công bố mà không có hậu kiểm đủ mạnh sẽ tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện giống kém chất lượng trên thị trường. Đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung quy định rõ trách nhiệm pháp lý, cơ chế bồi thường của tổ chức, cá nhân tự công bố khi sản phẩm không đúng cam kết, đồng thời quy định bắt buộc về tần suất, phương thức kiểm tra hậu kiểm của cơ quan quản lý chuyên ngành ngay sau khi giống được đưa vào lưu thông.

Đại biểu Lê Văn Thế, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình thảo luận tại Tổ.

Quan tâm đến tác động của dự thảo luật đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đại biểu Lê Văn Thế, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình cho rằng việc sửa đổi không chỉ nhằm cắt giảm thủ tục hành chính mà còn phải bảo đảm quyền lợi của người dân ở những địa bàn còn nhiều khó khăn. Góp ý đối với Khoản 2 Điều 22 của Luật Trồng trọt về việc bãi bỏ điều kiện đối với tổ chức, cá nhân buôn bán giống cây trồng, trong đó có yêu cầu bảo đảm truy xuất nguồn gốc lô giống, đại biểu bày tỏ băn khoăn vì quy định này có thể tạo khoảng trống trong quản lý chất lượng giống. Hiện nay, tại nhiều địa bàn miền núi, người dân chủ yếu mua giống qua các đại lý nhỏ hoặc chợ phiên, trong khi khả năng tiếp cận thông tin còn hạn chế; nếu bỏ hoàn toàn yêu cầu truy xuất nguồn gốc thì người chịu rủi ro đầu tiên sẽ là nông dân vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đại biểu đề nghị hoặc giữ lại những quy định cốt lõi của Khoản 2 Điều 22, hoặc nếu bãi bỏ thì phải bổ sung ngay cơ chế thay thế về truy xuất nguồn gốc, lưu giữ hồ sơ, hậu kiểm và xử lý vi phạm, bảo đảm “có thể giảm tiền kiểm nhưng không nên bỏ qua hàng rào kỹ thuật cần thiết để bảo vệ người sản xuất ở vùng khó khăn”.

Đại biểu Lê Văn Thế cũng nhấn mạnh, chủ trương chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm là đúng hướng, song để bảo đảm khả thi cần đáp ứng đồng thời ba điều kiện gồm: cơ sở dữ liệu quản lý đầy đủ, cơ chế thanh tra, kiểm tra đủ mạnh và chế tài xử lý vi phạm đủ sức răn đe. Nếu chỉ bãi bỏ các điều kiện đầu vào mà chưa tăng cường năng lực hậu kiểm thì nguy cơ hàng hóa kém chất lượng lưu thông trên thị trường sẽ rất lớn, nhất là tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, nơi lực lượng quản lý chuyên ngành còn mỏng. Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề nghị tiếp tục đánh giá kỹ tác động của các quy định sửa đổi đối với Luật Chăn nuôi, Luật Thú y và bổ sung đánh giá riêng đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi nhằm bảo đảm cải cách thủ tục hành chính nhưng không làm suy giảm hiệu lực quản lý nhà nước và không gia tăng rủi ro cho các địa bàn đặc thù.

Các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình tham luận.

Hồng Giang