Hoàn thiện pháp luật về đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày Tờ trình về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Theo Chính phủ, dự án luật đã được tiếp thu, chỉnh lý trên cơ sở ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại Phiên họp thứ 4 (đợt 2) và hoàn thiện để trình Quốc hội xem xét.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày Tờ trình tóm tắt về dự án Luật. Ảnh: Quốc hội.

Việc sửa đổi luật nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng về phát triển nguồn nhân lực và tăng cường hiệu quả công tác đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài, đồng thời khắc phục những bất cập phát sinh sau nhiều năm thi hành Luật số 69/2020/QH14.

Tập trung vào 3 nhóm chính sách lớn

Dự thảo luật được xây dựng xoay quanh ba nhóm chính sách trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh và thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Thứ hai, xử lý các khó khăn, bất cập phát sinh trong thực tiễn nhằm cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Thứ ba, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương, phù hợp với quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Sửa đổi 25 điều của Luật hiện hành

Dự thảo luật gồm 3 điều, trong đó Điều 1 sửa đổi, bổ sung 25 điều của Luật số 69/2020/QH14. Có 5 điều được sửa đổi tương đối toàn diện, gồm các điều 18, 31, 34, 39 và 53. Hai điều còn lại quy định về hiệu lực thi hành và điều khoản chuyển tiếp.

Theo Chính phủ, việc sửa đổi lần này không làm thay đổi phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của luật hiện hành, mà chủ yếu tập trung giải quyết những vấn đề cấp bách đã được thực tiễn kiểm nghiệm và có sự đồng thuận cao. Những nội dung mang tính tổng thể sẽ tiếp tục được nghiên cứu để sửa đổi toàn diện trong thời gian tới.

Giảm mạnh thủ tục, chi phí cho doanh nghiệp

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là không phát sinh thêm thủ tục hành chính mới. Thay vào đó, dự thảo đề xuất bãi bỏ 5 trong tổng số 19 thủ tục hành chính và đơn giản hóa 6 thủ tục còn lại, qua đó dự kiến giảm khoảng 34% chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Nhiều quy định được lược bỏ nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp chủ động hơn trong tuyển chọn, đào tạo và chuẩn bị nguồn lao động, góp phần nâng cao chất lượng nhân lực Việt Nam trên thị trường lao động quốc tế.

Dự thảo cũng bãi bỏ yêu cầu nộp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong hồ sơ cấp giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài và hồ sơ đăng ký hợp đồng nhận lao động thực tập. Đồng thời, bỏ quy định ký quỹ đối với doanh nghiệp đưa người lao động đi đào tạo nâng cao tay nghề ở nước ngoài.

Bên cạnh việc tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, dự thảo bổ sung điều kiện cấp giấy phép nhằm ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp hoặc người đại diện theo pháp luật từng bị thu hồi giấy phép do vi phạm tiếp tục thành lập doanh nghiệp mới để xin cấp phép hoạt động.

Chuyển từ cơ chế "chấp thuận" sang "thông báo"

Để tăng tính chủ động cho doanh nghiệp, dự thảo chuyển cơ chế quản lý đối với một số hoạt động từ hình thức "chấp thuận" sang "thông báo". Cụ thể, cơ chế này được áp dụng đối với doanh nghiệp trúng thầu, nhận thầu ở nước ngoài; tổ chức, cá nhân đầu tư ra nước ngoài và hoạt động chuẩn bị nguồn lao động của doanh nghiệp dịch vụ.

Đồng thời, dự thảo bổ sung trách nhiệm của UBND cấp xã trong việc theo dõi, giám sát hoạt động chuẩn bị nguồn lao động trên địa bàn.

Tăng phân quyền cho địa phương

Về quản lý nhà nước, dự thảo luật tiếp tục đẩy mạnh phân quyền trên cơ sở kế thừa các quy định hiện hành và Nghị định số 128/2025/NĐ-CP.

Theo đó, dự thảo bổ sung thêm 5 nhiệm vụ quản lý nhà nước được giao cho địa phương, gồm 4 nhiệm vụ thuộc UBND cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính và 1 nhiệm vụ thuộc UBND cấp xã nơi doanh nghiệp tổ chức chuẩn bị nguồn lao động.

Việc sửa đổi được kỳ vọng sẽ hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp hoạt động, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động Việt Nam khi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Lê Hương - Ngọc Quang