Nghịch lý thị trường kim cương nhân tạo, 99 carat chỉ từ 85.000 đồng

Trong khi đó, một viên kim cương nuôi cấy 1 carat có giá thành sản xuất lên tới 2.000-3.000 NDT (khoảng 7,7-11,6 triệu đồng).

Khoảng cách chênh lệch này cho thấy một thực tế đáng lo ngại: thị trường kim cương nhân tạo tại Trung Quốc đang đối mặt với nhiều vấn đề, từ hàng giả tràn lan, giá cả lao dốc đến lòng tin của người tiêu dùng đang bị xói mòn.

Mua kim cương nhân tạo 5 carat, nhận về đá tổng hợp

Anh Trịnh, một người ở TP Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam (Trung Quốc), mua một chiếc nhẫn kim cương nuôi cấy 5 carat với ý định dùng trong đám cưới.

Thế nhưng, kết quả kiểm tra cho thấy, thứ anh nhận được chỉ là zirconia lập phương (cubic zirconia - CZ), một loại vật liệu tổng hợp có giá trị thấp hơn nhiều lần so với kim cương thật hay kim cương nuôi cấy.

Hàng giả tràn lan trên các sàn thương mại điện tử Trung Quốc khi kim cương 99 carat được bán với giá rẻ bèo. Ảnh: THX

Theo điều tra của Tân Hoa Xã, trên các sàn thương mại điện tử như Taobao, Douyin (TikTok Trung Quốc), các sản phẩm bị gắn mác "kim cương nuôi cấy" với mức giá cực thấp có lượng giao dịch lên tới hàng chục nghìn đơn.

Chúng có giá rất rẻ, chỉ từ 22 NDT cho 99 carat hay 153 NDT cho nhẫn 2 carat, nhưng thực chất chỉ là zirconia hoặc thủy tinh.

Ông Vương Gia Minh, Tổng giám đốc Công ty Kiểm định Quốc tế Trang sức Ngọc bích (NTGC) chi nhánh Hà Nam, giải thích: "Mối quan hệ giữa kim cương tự nhiên và kim cương nuôi cấy giống như băng trên sông và băng trong tủ lạnh, về mặt hóa học, chúng là một chất. Nhưng các đối tượng bất hợp pháp đang cố tình làm mờ ranh giới này, gọi zirconia hay thủy tinh là 'kim cương nuôi cấy' để lừa dối người tiêu dùng".

Trên các livestream, chủ shop thân thiết gọi khách là "người nhà", nói bán "giá xưởng", nhưng thực chất họ bán moissanite (một loại đá tổng hợp) với giá 2.000 NDT (khoảng 7,7 triệu đồng), trong khi giá trị thật của nó chỉ khoảng 20 NDT (khoảng 77.000 đồng), tức đắt hơn 100 lần.

Theo Securities Daily, nhiều người bán còn sử dụng chiêu trò "khắc số hiệu giả lên đá" và tạo ra các website giả mạo để xác minh chứng chỉ giả, khiến người mua càng khó phân biệt thật - giả.

Kết quả là uy tín của toàn ngành bị tổn hại. Hiệp hội Ngọc và Trang sức Trung Quốc thừa nhận, ngành công nghiệp kim cương nuôi cấy đang đối mặt với tình trạng "sản xuất lớn, gia công nhỏ, thương hiệu yếu và thị trường nhỏ".

Ông Vương Gia Minh còn cảnh báo rằng thị trường đang ở trong tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng đang lấn át hàng thật, khiến các doanh nghiệp làm ăn chân chính bị cạnh tranh không lành mạnh và người tiêu dùng mất lòng tin.

Giá lao dốc và cơn ác mộng của nhà đầu tư

Nhiều người tưởng mua kim cương nhân tạo giá rẻ là "hời", nhưng thực tế không hề như vậy. Ngay cả những khách hàng may mắn mua được sản phẩm thật cũng không khá hơn.

Trên các diễn đàn tài chính, các thành viên kể lại câu chuyện đau lòng: có người từng chi 14.000 NDT (khoảng 54 triệu đồng) mua trang sức kim cương nuôi cấy, nhưng nay giá thu mua lại chỉ còn 200 NDT (khoảng 777.000 đồng), mức giảm lên tới 99%.

“Trăm triệu mua, vài trăm bán lại còn không ai nhận”, một khách hàng than thở. Các tiệm cầm đồ và cửa hàng trang sức gần như từ chối thu mua kim cương nhân tạo, khiến người mua bị mắc kẹt với món trang sức không có giá trị gì ngoài tình cảm.

Dữ liệu từ các sàn giao dịch cho thấy, giá bán buôn kim cương nuôi cấy 1 carat tại chợ Thủy Bối (Thâm Quyến) chỉ còn 1.200-2.500 NDT (khoảng 4,6-9,7 triệu đồng), thấp hơn nhiều so với giá thành sản xuất. Mức giá này khiến nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa đứng trước nguy cơ phá sản.

Kim cương mở thêm đường vào ngành bán dẫn

Nằm trong bối cảnh hỗn loạn của thị trường trang sức, một câu chuyện hoàn toàn khác đang diễn ra ở một lĩnh vực khác.

Với khả năng dẫn nhiệt cao (gấp 5,5 lần đồng và khoảng 10 lần nhôm), kim cương - chính xác hơn là kim cương công nghiệp, đang trở thành “vật liệu vàng” trong cuộc cách mạng tản nhiệt cho các con chip AI.

Các doanh nghiệp Trung Quốc đang chuyển hướng sản xuất từ kim cương trang sức sang kim cương chức năng dùng trong chip AI. Ảnh: THX

Sức nóng từ các trung tâm dữ liệu AI đang thúc đẩy các nhà sản xuất chip như Nvidia tìm kiếm những giải pháp tản nhiệt đột phá. Kim cương nổi lên như một ứng cử viên số một.

Đây chính là lý do CEO Nvidia, ông Jensen Huang, đã có cuộc gặp với đại diện doanh nghiệp kim cương Trung Quốc vào đầu năm 2026, khiến giới đầu tư chú ý.

Tin vui về tản nhiệt chip AI đã thổi bùng thị trường chứng khoán. Tính đến tháng 5/2026, chỉ số cổ phiếu ngành kim cương nuôi cấy của Trung Quốc đã tăng hơn 90% từ đầu năm. Các cổ phiếu như Lực Lượng, Hoàng Hà, Tứ Phương Đạt đều có mức tăng trên 100%.

Nắm bắt xu hướng, các doanh nghiệp hàng đầu Trung Quốc đang chuyển hướng đầu tư từ kim cương trang sức sang kim cương chức năng (hỗ trợ bán dẫn).

Tập đoàn Lực Lượng (Liliang Diamond), một trong những ông lớn trong ngành, chuyển hướng hơn 1 tỷ NDT (khoảng 3.800 tỷ đồng) vốn huy động chưa sử dụng từ dự án nhà máy kim cương nuôi cấy sang vật liệu chức năng.

Tháng 2/2026, Hoàng Hà Phong (Yellow River Cyclone) cũng cho ra mắt dây chuyền sản xuất tấm tản nhiệt kim cương 8 inch đầu tiên tại Trung Quốc.

Một tháng sau, tập đoàn Lực Lượng cũng tuyên bố các sản phẩm tản nhiệt bán dẫn của công ty đã vượt qua bài kiểm tra của phòng thí nghiệm Nvidia, trở thành công ty niêm yết duy nhất tại Trung Quốc được Nvidia chứng nhận.

Theo Tân Hoa Xã, Securities Daily, Beijing News

Tử Huy