Hoàn thiện hệ thống pháp luật về kiến trúc

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày Tờ trình tại Quốc hội - Ảnh: VGP/Nguyễn Hoàng

Trình bày Tờ trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, luật được xây dựng và ban hành nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về kiến trúc để thể chế hóa phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, phân quyền, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đáp ứng các yêu cầu phát triển văn hóa Việt Nam, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Luật được xây dựng trên quan điểm: Thể chế hóa và tuân thủ đúng chủ trương, đường lối, định hướng lãnh đạo của Đảng, Nhà nước; bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, phù hợp với thực tiễn và yêu cầu phát triển. Việc xây dựng Luật phải đảm bảo không chỉ đạo, ban hành thể chế, cơ chế, chính sách có nội dung trái chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, không cài cắm lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ.

Đồng thời, kế thừa các nội dung đã được thực tiễn chứng minh phù hợp, tập trung sửa đổi, bổ sung những quy định liên quan đến vấn đề mang tính cấp bách, cần thiết nhất để tháo gỡ vướng mắc, bất cập.

Bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, bảo đảm tính tương thích của các chính sách với các điều ước quốc tế có liên quan mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên (nếu có). Bảo đảm sự thống nhất quản lý của Trung ương, tăng cường phân quyền, phân cấp và nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương, bảo đảm tính hợp lý, khả thi, phân định rõ trách nhiệm các cơ quan quản lý và các chủ thể tham gia hoạt động quản lý kiến trúc và hành nghề kiến trúc.

Về bố cục, dự thảo Luật Dự thảo Luật được bố cục gồm 4 Điều. Điều 1 về Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc (số 40/2019/QH14). Điều 2 về Hiệu lực thi hành. Điều 3 về Điều khoản chuyển tiếp và Điều 4 về Sửa đổi, bổ sung một khoản của Điều 40 Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn số 47/2024/QH15.

Trong đó, Điều 1 gồm 14 khoản quy định về sửa đổi, bổ sung, thay thế và 01 khoản về bãi bỏ một số điều, khoản, điểm của Luật Kiến trúc số 40/2019/QH14; Điều 4 được đề xuất bổ sung để kịp thời luật hóa quy định sửa đổi, bổ sung Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn tại Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, bảo đảm có hiệu lực thi hành trước ngày 01/3/2027 theo quy định của Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Thẩm tra về dự án luật, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội bày tỏ cơ bản tán thành với sự cần thiết sửa đổi Luật với các căn cứ như được nêu tại Tờ trình của Chính phủ. Hồ sơ dự án Luật cơ bản đủ điều kiện trình Quốc hội.

Về tên gọi của dự thảo Luật, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho biết có ý kiến đề nghị cân nhắc đổi tên dự án Luật thành "Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc và Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn" nhằm bảo đảm tính thống nhất với phạm vi điều chỉnh và nội dung sửa đổi.

Về vấn đề này, Báo cáo số 408/BC-CP của Chính phủ đề xuất giữ nguyên tên gọi dự án Luật là "Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc". Thường trực Ủy ban KHCN&MT thống nhất với đề xuất của Chính phủ. Mặc dù việc sửa đổi nội dung của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn trong dự án Luật này mà không chỉnh lý tên gọi là chưa hoàn toàn bảo đảm kỹ thuật lập pháp (hình thức một luật sửa nhiều luật), nhưng do nội dung sửa đổi chỉ tại 01 khoản, việc giữ nguyên tên gọi dự án Luật là cần thiết và hợp lý nhằm tránh làm xáo trộn hệ thống pháp luật hiện hành.

Về thể chế hóa chủ trương của Đảng và tuân thủ Quy định số 178-QĐ/TW, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho rằng dự thảo Luật cơ bản bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, tuy nhiên cần tiếp tục rà soát các Nghị quyết mới ban hành.

Về tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất và tương thích quốc tế, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường khẳng định, dự thảo Luật cơ bản phù hợp. Tuy nhiên để đảm bảo tính khả thi cần tiếp tục rà soát, đối chiếu để bảo đảm tính thống nhất với Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn và Luật Xây dựng.

Nguồn: baochinhphu.vn

Hải Liên