Định danh bất động sản - Nền tảng cho hệ sinh thái bất động sản số minh bạch

Định danh bất động sản góp phần hạn chế tình trạng giao dịch chồng lấn, tranh chấp hoặc cung cấp thông tin không chính xác. Mã hóa – định danh – định giá – định thuế và định hướng thị trường là một chuỗi logic tất yếu. Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là nền tảng để hình thành một hệ sinh thái bất động sản số minh bạch.

Định danh bất động sản được hiểu là việc gắn 1 mã số duy nhất cho từng thửa đất, nhà ở hoặc tài sản gắn liền với đất, phục vụ quản lý, theo dõi và kết nối dữ liệu trong hệ thống thông tin đất đai. Đối với hoạt động công chứng, đăng ký biến động, chuyển nhượng, thế chấp, định danh tài sản giúp rút ngắn thời gian tra cứu, giảm thiểu sai sót và nâng cao độ tin cậy của dữ liệu. Đây là tiền đề quan trọng để thúc đẩy giao dịch điện tử trong lĩnh vực bất động sản.

Định danh bất động sản được hiểu là việc gắn 1 mã số duy nhất cho từng thửa đất, nhà ở hoặc tài sản gắn liền với đất

Việc gắn mã định danh điện tử cho bất động sản sẽ tốn nhiều công sức để xây dựng hệ thống ban đầu nhưng đây là một bước tiến mang tính bước ngoặt. Hệ thống này giúp mang lại lợi ích toàn diện cho cả ba chủ thể trên thị trường: Người dân, Nhà nước và doanh nghiệp.

“Việc định danh bất động sản sẽ giúp minh bạch thị trường, nguồn gốc đất đai. Việc này sẽ phục vụ nhu cầu kiểm tra thông tin, quy hoạch, đất đai và chuyển nhượng, mua bán. Nhiều người dân rất ủng hộ chủ trương này”, anh Nguyễn Văn Hưng ở phường Tây Mỗ, Hà Nội bày tỏ.

Theo TS. Trần Xuân Lượng, Phó Viện trưởng Nghiên cứu và đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam, công tác quản lý bất động sản và thị trường bất động sản là rất khó khăn, phức tạp. Ngoài các thông tin vật lý như vị trí, diện tích, hiện trạng,… thông tin về giá – yếu tố cốt lõi của thị trường lại càng khó nắm bắt. TS. Trần Xuân Lượng cho biết, hiện nay chúng ta vẫn chưa thực sự kiểm soát được thị trường, một phần vì thiếu dữ liệu, thiếu sự khớp nối giữa các hệ thống và thiếu tính minh bạch. Khi không có dữ liệu tin cậy, nhiều chủ trương, chính sách điều tiết dù đúng cũng khó phát huy hiệu quả trên thực tế.

“Khi chúng ta định danh được bất động sản, cùng với định danh về con người và thống nhất giữa các Bộ, ban, ngành việc quản lý đất đai, về thuế, về giá rất dễ dàng. Đầu tiên là phải định danh bất động sản đó thuộc về ai, quy cách, đặc điểm như thế nào sau đó mới định giá và giúp Nhà nước điều tiết được thị trường”, TS. Trần Xuân Lượng phân tích.

Việc chuẩn hóa thông tin thông qua định danh bất động sản có thể tác động tích cực tới thanh khoản thị trường. Khi nhà đầu tư và tổ chức tín dụng tiếp cận được dữ liệu rõ ràng, thì rủi ro về pháp lý cũng sẽ giảm đi. Các giao dịch dựa trên dữ liệu đầy đủ sẽ hạn chế tình trạng “thổi giá”, gây nhiều loạn thị trường. Trong dài hạn, khi dữ liệu giao dịch được kiểm soát chặt chẽ, tình trạng khai giá thấp để giảm nghĩa vụ tài chính có thể được hạn chế. Điều này góp phần hình thành mặt bằng giá minh bạch, phản ánh đúng quan hệ cung – cầu.

“Việc có số định danh và theo dõi bất động sản một cách có hệ thống, giúp nhà đầu tư biết được sản phẩm một cách rõ ràng, minh bạch và đáng tin cậy hơn. Các thông số bất động sản có được sẽ giúp nhà đầu tư so sánh, từ đó giúp nhà đầu tư đưa ra các quyết định một cách chính xác. Qua đó, giảm thiểu rủi ro về pháp lý, liên quan đến đạo đức, rủi ro thị trường và các rủi ro khác”, Chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Minh Phong nhìn nhận.

Hiện nay, Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố đang phối hợp với các Sở, ngành liên quan và chủ đầu tư dự án để cấp mã định danh sản phẩm bất động sản, cùng thời điểm ban hành Văn bản thông báo về dự án đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai. Mặc dù vậy, vấn đề doanh nghiệp và người dân còn băn khoăn là quy định về chia sẻ dữ liệu cần rõ ràng để tránh lộ thông tin cá nhân, thông tin tài sản. Loại dữ liệu nào có thể công khai, dữ liệu cần hạn chế và dữ liệu nào hoàn toàn không được công khai, chia sẻ?

Thành Trung/VOV1