Điểm mới dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi): Rút ngắn quy trình triển khai điều tra cơ bản

Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) tiếp tục kế thừa những quy định nền tảng của Luật Dầu khí năm 2022 đối với hoạt động điều tra cơ bản về dầu khí, đồng thời có một điểm mới đáng chú ý là đẩy mạnh phân quyền cho Bộ Công Thương trong tổ chức thực hiện. Sự điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ góp phần rút ngắn thủ tục hành chính, tăng tính chủ động trong quản lý nhà nước và đẩy nhanh tiến độ triển khai các chương trình điều tra cơ bản, khâu đầu tiên và có ý nghĩa quyết định trong chuỗi hoạt động tìm kiếm, thăm dò dầu khí.

Điểm mới của dự thảo Luật Dầu khí là cơ quan quản lý nhà nước về dầu khí, trên thực tế là Bộ Công Thương, sẽ trực tiếp phê duyệt danh mục các đề án điều tra cơ bản về dầu khí (Ảnh minh họa)

Theo quy định hiện hành của Luật Dầu khí năm 2022, danh mục đề án điều tra cơ bản về dầu khí do Bộ Công Thương chủ trì xây dựng, phối hợp với các bộ, ngành liên quan và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đồng thời, đối với các khu vực chồng lấn với hoạt động điều tra địa chất khoáng sản hoặc thăm dò, khai thác khoáng sản, việc quyết định cơ chế phối hợp cũng thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ.

Tuy nhiên, dự thảo Luật sửa đổi đã thay đổi theo hướng phân cấp mạnh hơn. Cụ thể, cơ quan quản lý nhà nước về dầu khí, thực tế là Bộ Công Thương, sẽ trực tiếp phê duyệt danh mục đề án điều tra cơ bản về dầu khí, đồng thời quyết định việc phối hợp thực hiện trong trường hợp có sự giao thoa với các hoạt động điều tra, thăm dò khoáng sản khác. Đây là bước đi nhằm thể chế hóa chủ trương phân quyền, phân cấp theo Nghị định số 146/2025/NĐ-CP của Chính phủ về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại.

Điểm mới này không chỉ mang ý nghĩa thay đổi về thẩm quyền mà còn tác động trực tiếp đến hiệu quả triển khai các chương trình điều tra cơ bản. Trước đây, việc phải trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định đối với từng danh mục đề án khiến quy trình kéo dài qua nhiều cấp, nhiều bước. Trong khi đó, hoạt động điều tra cơ bản về dầu khí thường cần được triển khai kịp thời để cập nhật dữ liệu địa chất, đánh giá tiềm năng tài nguyên và phục vụ công tác quy hoạch, kêu gọi đầu tư. Khi thẩm quyền được giao trực tiếp cho Bộ Công Thương, quá trình chuẩn bị và phê duyệt các đề án sẽ linh hoạt hơn, giảm đáng kể thời gian xử lý hồ sơ.

Đáng chú ý, mặc dù có sự thay đổi về thẩm quyền và cách thức quản lý, dự thảo vẫn giữ nguyên các nguyên tắc quan trọng đã được Luật Dầu khí năm 2022 xác lập. Hoạt động điều tra cơ bản vẫn phải căn cứ vào chiến lược, quy hoạch về năng lượng và tài nguyên khoáng sản; kinh phí thực hiện vẫn được huy động từ ngân sách nhà nước, nguồn của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) và các tổ chức, cá nhân; kết quả điều tra vẫn được cập nhật vào hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về địa chất và khoáng sản nhằm phục vụ quản lý thống nhất.

Có thể thấy, tinh thần xuyên suốt của lần sửa đổi này không phải là thay đổi chính sách lớn đối với hoạt động điều tra cơ bản về dầu khí, mà là cải cách quy trình quản lý theo hướng phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho cơ quan chuyên ngành. Điều này vừa bảo đảm sự kế thừa ổn định của Luật Dầu khí năm 2022, vừa đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và tạo điều kiện để các chương trình điều tra cơ bản được triển khai nhanh hơn, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả tìm kiếm nguồn tài nguyên dầu khí và tăng sức hấp dẫn của môi trường đầu tư trong lĩnh vực dầu khí.

Đình Khương