Đề xuất nhập khẩu vaccine ngăn chặn bệnh lở mồm long móng serotype SAT1

Tiêm vaccine phòng ngừa dịch bệnh cho heo. Ảnh minh họa

Chiều 6-5, Bộ Nông nghiệp và Môi trường có báo cáo gửi Thủ tướng Lê Minh Hưng và Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng về tình hình dịch bệnh và vaccine phòng bệnh lở mồm long móng (LMLM) serotype SAT1.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, LMLM là bệnh truyền nhiễm xuyên biên giới, xuyên châu lục, lây lan nhanh trên các loài gia súc móng guốc chẵn. Virus này hiện có 7 serotype gồm: A, O, C, Asia1, SAT1, SAT2 và SAT3.

Tại Việt Nam, nhiều năm qua chỉ ghi nhận các serotype O, A và Asia1, chưa ghi nhận serotype SAT1. Trước đây, virus LMLM serotype SAT1 chủ yếu xuất hiện tại khu vực châu Phi. Từ năm 2025 đến nay, chủng virus này đã xuất hiện tại nhiều nước ở Trung Đông, Tây Á. Đầu tháng 4, Trung Quốc lần đầu công bố xuất hiện ổ dịch LMLM serotype SAT1 trên đàn bò tại hai tỉnh Cam Túc và Tân Cương.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sự dịch chuyển địa lý nhanh của virus LMLM serotype SAT1 làm gia tăng nguy cơ xâm nhập dịch bệnh này vào Việt Nam trong bối cảnh giao thương, vận chuyển động vật và sản phẩm động vật xuyên biên giới diễn biến phức tạp.

Trường hợp virus LMLM serotype SAT1 xâm nhập vào nước ta sẽ ảnh hưởng lớn đến ngành chăn nuôi trâu bò. Tổng đàn gia súc dễ nhiễm bệnh tại Việt Nam gồm 31,4 triệu con heo, 6,14 triệu con bò, 1,95 triệu con trâu và hơn 3 triệu con dê, cừu. Báo cáo nêu, đối với gia súc chưa có miễn dịch phù hợp, tỷ lệ mắc bệnh có thể lên đến 100% nếu không chủ động ngăn chặn và ứng phó kịp thời.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường báo cáo, hiện nay, các loại vaccine phòng bệnh LMLM đang được cấp phép lưu hành tại Việt Nam chỉ có tác dụng với các chủng virus thuộc serotype O, A và Asia1, không có khả năng bảo vệ đối với serotype SAT1. Trên thế giới hiện đã có vaccine phòng bệnh LMLM serotype SAT1, nhưng chưa phải loại đang sử dụng phổ biến trong chương trình tiêm phòng LMLM thông thường tại khu vực Đông Nam Á. Hiện có các nhà sản xuất vaccine LMLM serotype SAT1 gồm: Biogénesis Bagó (Argentina), DOLLVET (Thổ Nhĩ Kỳ), Boehringer Ingelheim (Pháp), Biopharma, KEVEVAPI (Kenya) và BVI (Botswana).

Hiện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã nhận được nhiều văn bản của các cơ sở kinh doanh vaccine thú y và cơ sở chăn nuôi bò, heo, đề nghị nhập khẩu vaccine phòng bệnh LMLM serotype SAT1 để tiêm phòng tạo miễn dịch chủ động cho đàn gia súc trước khi dịch bệnh xảy ra. Kinh phí mua vaccine do các cơ sở chăn nuôi tự chi trả.

Từ thực tiễn dịch tễ và căn cứ pháp luật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị Thủ tướng và Phó Thủ tướng xem xét cho phép nhập khẩu vaccine LMLM serotype SAT1 đã được cơ quan có thẩm quyền của các nước cấp phép sử dụng, kinh doanh thương mại, nhằm phục vụ phòng chống dịch bệnh khẩn cấp.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sau khi kiểm tra chất lượng đạt yêu cầu, vaccine sẽ được cho phép sử dụng tại các cơ sở chăn nuôi gia súc để tiêm phòng, tạo miễn dịch chủ động trước khi dịch bệnh xảy ra và tiêm phòng bao vây ổ dịch nếu dịch xuất hiện tại Việt Nam.

PHÚC VĂN