Dấu mốc khẳng định tầm vóc phát triển

Diện mạo đô thị hiện đại cùng hệ thống hạ tầng ngày càng đồng bộ là một trong những cơ sở quan trọng, góp phần khẳng định tầm vóc phát triển của Thái Nguyên trên hành trình xây dựng đơn vị hành chính cấp tỉnh loại I.

Thành quả từ nền tảng phát triển bền vững

Việc phân loại đơn vị hành chính được thực hiện theo thang điểm 100, căn cứ 4 nhóm tiêu chí quy định tại Nghị định số 307/2025/NĐ-CP ngày 27/11/2025 của Chính phủ gồm: Quy mô dân số, diện tích tự nhiên, trình độ phát triển kinh tế - xã hội và các yếu tố đặc thù. Theo quy định, đơn vị hành chính cấp tỉnh được xếp loại I khi đạt từ 75 điểm trở lên.

Nhìn vào bức tranh phát triển những năm gần đây có thể thấy rõ sự chuyển mình mạnh mẽ của Thái Nguyên. Sau hợp nhất với tỉnh Bắc Kạn, Thái Nguyên có diện tích tự nhiên 8.375km2, quy mô dân số khoảng 1,8 triệu người. Là trung tâm vùng trung du và miền núi phía Bắc, cửa ngõ kết nối các tỉnh miền núi với Thủ đô Hà Nội và vùng Đồng bằng sông Hồng, tỉnh giữ vị trí chiến lược về kinh tế - xã hội, quốc phòng và an ninh.

Nhiều năm liên tiếp, Thái Nguyên duy trì tốc độ tăng trưởng ở mức cao, quy mô nền kinh tế không ngừng mở rộng. Tỉnh tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm sản xuất công nghiệp của vùng, nổi bật ở các lĩnh vực điện tử, chế biến, chế tạo, luyện kim và công nghiệp hỗ trợ. Năm 2025, thu ngân sách nhà nước đạt hơn 29.000 tỷ đồng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, GRDP của tỉnh tăng 10,01%, đứng thứ 9 cả nước; riêng quý II tăng 11,28%, xếp thứ 3 cả nước. Tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các khu công nghiệp đạt khoảng 8 tỷ USD, cao nhất từ trước đến nay và đứng đầu cả nước.

Với thế mạnh về công nghiệp chế biến, chế tạo và thu hút các dự án quy mô lớn, Thái Nguyên tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm công nghiệp của vùng trung du và miền núi phía Bắc.

Cùng với tăng trưởng kinh tế, các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ và an sinh xã hội của tỉnh tiếp tục phát triển. Hệ thống giáo dục đại học tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những trung tâm đào tạo lớn của cả nước. Chuyển đổi số được triển khai đồng bộ trên nhiều lĩnh vực. Hạ tầng giao thông, đô thị và công nghiệp từng bước hoàn thiện, tăng cường kết nối với Hà Nội và các địa phương trong vùng, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và tạo môi trường thuận lợi để thu hút đầu tư.

Những kết quả đó là kết quả của quá trình tích lũy qua nhiều nhiệm kỳ, thể hiện sự kế thừa và phát huy những thành tựu của các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, đảng viên, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân trong tỉnh. Qua từng giai đoạn, Thái Nguyên kiên định mục tiêu phát triển công nghiệp, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cải thiện môi trường đầu tư, xây dựng kết cấu hạ tầng và đổi mới phương thức quản lý. Đây chính là nền tảng để tỉnh đáp ứng các tiêu chí của đơn vị hành chính cấp tỉnh loại I. Điều này cũng tạo điều kiện để Thái Nguyên khai thác hiệu quả hơn tiềm năng của không gian phát triển sau hợp nhất.

Sự kết hợp giữa thế mạnh về công nghiệp, giáo dục, khoa học công nghệ của Thái Nguyên với tiềm năng tài nguyên, lâm nghiệp và du lịch sinh thái của khu vực Bắc Kạn trước đây mở ra dư địa phát triển mới, thúc đẩy liên kết vùng, hình thành các chuỗi giá trị giữa công nghiệp, dịch vụ, nông nghiệp và du lịch, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực cho tăng trưởng bền vững.

Tạo đà cho mục tiêu dài hạn

Được công nhận đơn vị hành chính cấp tỉnh loại I là dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển của Thái Nguyên, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng tăng trưởng, hiệu quả quản trị và năng lực cạnh tranh. Kết quả phân loại cũng là căn cứ quan trọng trong tổ chức chính quyền địa phương, bố trí biên chế và thực hiện các cơ chế, chính sách phù hợp với quy mô, yêu cầu quản lý của tỉnh.

Tại kỳ họp chuyên đề tháng 2-2026, HĐND tỉnh đã ban hành nghị quyết xác định các mục tiêu giai đoạn 2026-2030 duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế từ 10,5%/năm trở lên; đến năm 2030, công nghiệp và xây dựng chiếm 54,6% cơ cấu kinh tế, dịch vụ và thuế sản phẩm chiếm 36,5%, nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 8,9%; GRDP bình quân đầu người đạt 220 triệu đồng; tốc độ tăng thu ngân sách nhà nước từ 10%/năm trở lên. Xa hơn, tỉnh phấn đấu đến năm 2050 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với không gian xanh, đô thị thông minh và giàu bản sắc văn hóa.

Đại học Thái Nguyên giữ vai trò là một trong những trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ của cả nước. Trong ảnh: Sinh viên Trường Đại học Khoa học thực hành trong phòng thí nghiệm.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, Quy hoạch tỉnh xác định phát huy tối đa lợi thế của không gian phát triển sau hợp nhất thông qua 3 vùng kinh tế và 5 hành lang phát triển. Vùng phía Bắc tập trung bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học, bảo đảm an ninh nguồn nước và phát triển kinh tế xanh. Vùng giao thoa tập trung phát triển nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến nông, lâm sản và du lịch văn hóa, lịch sử. Vùng phía Nam tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng với các khu công nghiệp, đô thị trung tâm, giáo dục, y tế và dịch vụ chất lượng cao. Sự liên kết giữa các vùng và các hành lang phát triển sẽ mở rộng dư địa tăng trưởng, khai thác hiệu quả tiềm năng của từng khu vực và tăng cường liên kết nội tỉnh cũng như liên kết vùng.

Trên nền tảng đó, Thái Nguyên tiếp tục kiên định định hướng xây dựng trung tâm công nghiệp của vùng theo hướng công nghệ cao, xanh và đổi mới sáng tạo; lấy chuyển đổi số làm động lực nâng cao năng suất, chất lượng quản trị và hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2050 là chặng đường dài, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao cùng sự chuẩn bị đồng bộ về quy hoạch, hạ tầng, quy mô kinh tế và năng lực quản trị. Việc được công nhận là đơn vị hành chính cấp tỉnh loại I tiếp thêm niềm tin và tạo nền tảng để Thái Nguyên khai thác hiệu quả dư địa phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng của vùng trung du và miền núi phía Bắc, hướng tới thành phố trực thuộc Trung ương.

Nhóm P.V