TP.HCM tiếp nhận đầu tư 3 đại cảng, chuẩn bị quy hoạch lại hệ thống cảng biển

Chia sẻ tại hội nghị Ban chấp hành Đảng bộ UBND TP.HCM lần thứ tư (mở rộng) ngày 8/7, đánh giá tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm; nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được cho biết TP.HCM vừa tiếp nhận đầu tư 3 đại cảng.

Trong đó, 2 dự án đã hoàn tất các thủ tục đầu tư. Riêng dự án Cảng quốc tế QTM (phường Phú Mỹ) được khởi công hôm 5/7. Cảng tiếp theo dự kiến khởi công trong quý III.

Hệ thống cảng biển của TP.HCM đang đứng trước cơ hội tái cơ cấu, nâng cấp mạnh mẽ, trở thành trung tâm logistics không chỉ của Việt Nam mà còn của khu vực. (Ảnh: Q. Nguyễn)

3 đại cảng biển này kết hợp với hệ thống cảng Cái Mép - Thị Vải, sẽ là nền tảng để TP.HCM trở thành trung tâm logistics không chỉ của Việt Nam mà còn của khu vực Đông Nam Á và châu Á.

“TP.HCM có lợi thế nằm trên tuyến hàng hải quốc tế quan trọng, nơi khoảng 50% lượng hàng hóa thế giới đi qua. Nếu đón đầu, đầu tư đúng hướng, nền kinh tế Việt Nam sẽ có cơ hội phát triển mạnh mẽ, trong đó TP.HCM sẽ thụ hưởng sự phát triển này”, ông Nguyễn Văn Được nói.

Chủ tịch UBND TP.HCM cũng thông tin, ngày 10/7, Bộ Xây dựng sẽ trình bày đề án tái cơ cấu, quy hoạch cảng biển của TP.HCM. Trong đó di dời toàn bộ các cảng nội địa trong nội thành ra khu vực Cái Mép - Thị Vải. Khu vực nội đô sẽ chỉ còn một số cảng trung chuyển để phục vụ cho các đại cảng, trung tâm logistics.

Theo ông Được, Trung tâm cảng, trung tâm logistics của TP.HCM là ở Cái Mép - Thị Vải. Việc di dời các cảng khu vực nội thành đã được TP.HCM tính toán từ trước. Đây là một trong các phương án giúp giảm ô nhiễm, giảm kẹt xe khi các cảng hàng hóa không còn tập trung ở khu vực trung tâm Thành phố.

TP.HCM hiện có không gian phát triển biển rộng lớn với khoảng 110 km bờ biển, trải dài từ Cần Giờ đến Vũng Tàu, Hồ Tràm và Côn Đảo.

TP.HCM cũng đang sở hữu cụm cảng nước sâu cửa ngõ lớn nhất Việt Nam là Cái Mép - Thị Vải. Năm 2025, sản lượng hàng hóa thông qua khu vực này đạt trên 90,6 triệu tấn. Hiện nay, mỗi tuần, cụm cảng Cái Mép - Thị Vải đón trên 40 tuyến vận tải biển quốc tế, và có khả năng tiếp nhận tàu mẹ cỡ lớn nhất thế giới, lên đến 24.000 TEUs.

Bên cạnh chức năng cảng cửa ngõ, cụm Cái Mép - Thị Vải hiện cũng đã tham gia cung cấp dịch vụ trung chuyển quốc tế, từng bước mở rộng vai trò trong chuỗi vận tải biển khu vực.

Các cảng Cát Lái, Hiệp Phước và mạng lưới logistics tại Bình Dương đang tạo nên hệ sinh thái vận tải - xuất nhập khẩu hoàn chỉnh.

Hiện hệ thống cảng biển của TP.HCM đang đứng trước cơ hội nâng cấp mạnh mẽ, đặc biệt siêu cảng Cần Giờ có tổng vốn gần 129.000 tỷ đồng đã được trao quyết định đầu tư ngày 29/4; Cảng Cái Mép Hạ khoảng 50.820 tỷ đồng vừa khởi công ngày 1/7 và giai đoạn 2 Cái Mép Gemadept - Terminal Link hơn 8.360 tỷ đồng cũng động thổ vào giữa tháng 4/2026.

Trong quy hoạch cảng biển của TP.HCM, các cảng hàng hóa khu vực nội thành sẽ được di dời về Cái Mép - Thị Vải, hình thành Trung tâm cảng, trung tâm logistics. (Ảnh: Q. Nguyễn)

Việc TP.HCM tập trung nguồn vốn lớn vào hạ tầng cảng biển được xem là chiến lược phát triển mới trong bối cảnh Thành phố đang nắm giữ vai trò cực tăng trưởng kinh tế hàng đầu cả nước, đóng góp hơn 23% vào GRDP quốc gia.

Các cảng biển trọng điểm sẽ là mắt xích quan trọng trong phát triển logistics và kinh tế biển của TP.HCM, cũng như vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Ông Phạm Quốc Long, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Gemadept, đơn vị vận hành Cảng Gemalink là cảng nước sâu quy mô lớn nhất tại khu vực Cái Mép - Thị Vải, cho biết sản lượng hàng hóa qua hệ thống cảng biển TP.HCM năm 2025 đạt khoảng 24 triệu TEU, đứng thứ 8 trên thế giới.

Với tốc độ tăng trưởng hàng hóa từ 12-15%/năm, đến năm 2030 sẽ đạt khoảng 34-45 triệu TEU, khi đó, TP.HCM sẽ vươn lên đứng thứ 4-5 toàn thế giới về sản lượng hàng hóa qua các cảng.

Quang Huy