Tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật: Khơi thông 'điểm nghẽn' thể chế, tạo động lực cho phát triển

Không chỉ góp phần bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi của hệ thống pháp luật, đợt rà soát lần này còn tạo nền tảng để tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, ổn định, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Rà soát tòan diện để tiếp tục hoàn thiện thể chế

Trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, pháp luật luôn được xác định là công cụ quan trọng để quản lý xã hội, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, đồng thời tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội. Chính vì vậy, việc thường xuyên rà soát, đánh giá và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật không chỉ là yêu cầu về mặt kỹ thuật lập pháp mà còn là nhiệm vụ mang tính chiến lược nhằm nâng cao chất lượng thể chế và hiệu quả quản trị quốc gia.

Ảnh minh họa

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về tiếp tục đổi mới công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật, các bộ, ngành, địa phương trên cả nước đang đồng loạt triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi quản lý. Mục tiêu của đợt rà soát là đánh giá toàn diện tính hợp pháp, tính thống nhất, đồng bộ, khả thi của các quy định hiện hành; kịp thời phát hiện những nội dung cần được sửa đổi, bổ sung hoặc hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới.

Là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, Hà Nội xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Theo kế hoạch, các sở, ban, ngành cùng UBND các xã, phường sẽ tiến hành rà soát toàn bộ văn bản thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm đúng tiến độ, khách quan và bám sát yêu cầu thực tiễn.

Đáng chú ý, việc tổng rà soát lần này không chỉ hướng tới việc bảo đảm sự thống nhất giữa các văn bản của Trung ương và địa phương mà còn góp phần nâng cao chất lượng chính sách ngay từ khâu xây dựng, hạn chế tình trạng phải sửa đổi nhiều lần hoặc phát sinh nhiều văn bản hướng dẫn trong quá trình tổ chức thực hiện. Đây cũng là tiền đề quan trọng để tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Hoàn thiện thể chế là tạo dư địa cho phát triển

Đánh giá về ý nghĩa của đợt tổng rà soát, TS. Nguyễn Thành Huân, giảng viên Khoa Luật, Đại học Duy Tân, cho rằng đây là một chủ trương rất cần thiết, thể hiện quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Theo TS. Nguyễn Thành Huân, trong điều kiện kinh tế - xã hội luôn vận động, cùng với quá trình chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và yêu cầu nâng cao chất lượng quản trị quốc gia, việc định kỳ rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật là hoạt động bình thường và cần thiết của một nền quản trị hiện đại.

TS. Nguyễn Thành Huân chia sẻ. Ảnh: MK

“Giá trị lớn nhất của đợt tổng rà soát không nằm ở số lượng văn bản được xem xét, mà ở việc tạo cơ hội để đánh giá toàn diện chất lượng của hệ thống thể chế. Thông qua quá trình rà soát, các quy định sẽ được đối chiếu với yêu cầu phát triển mới, từ đó tiếp tục hoàn thiện theo hướng thống nhất, minh bạch và khả thi hơn. Đây cũng là cơ sở quan trọng để nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật trong thời gian tới”, ông Huân chia sẻ.

Theo chuyên gia, pháp luật luôn cần được cập nhật cùng với sự phát triển của đời sống kinh tế - xã hội. Vì vậy, việc rà soát không nên được hiểu là khắc phục những hạn chế đơn thuần mà cần nhìn nhận như một quá trình “làm mới” thể chế để đáp ứng yêu cầu quản lý trong từng giai đoạn phát triển.

TS. Nguyễn Thành Huân cho rằng, khi hệ thống pháp luật được rà soát thường xuyên, tính thống nhất giữa các ngành, các lĩnh vực tiếp tục được củng cố; đồng thời nâng cao tính ổn định, tính dự báo của chính sách. Điều này không chỉ tạo thuận lợi cho cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình tổ chức thực hiện mà còn giúp người dân và doanh nghiệp yên tâm hơn khi đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

“Thể chế luôn được xem là một trong những nguồn lực quan trọng của sự phát triển. Mỗi lần rà soát, hoàn thiện pháp luật chính là thêm một bước để khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản trị và tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho những mục tiêu phát triển lâu dài của đất nước”, TS. Nguyễn Thành Huân nhấn mạnh.

Người dân, doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi từ môi trường pháp lý minh bạch

Không chỉ có ý nghĩa đối với hoạt động quản lý nhà nước, việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực đối với người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Một hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất sẽ giúp quá trình thực hiện thủ tục hành chính trở nên thuận lợi hơn, giảm chi phí tuân thủ, hạn chế những cách hiểu khác nhau trong quá trình áp dụng pháp luật, đồng thời tạo môi trường đầu tư, kinh doanh ổn định, minh bạch và an toàn hơn.

Ở góc độ thực tiễn, Luật sư Phạm Thị Thúy Nga, Hãng luật MKLaw, Đoàn Luật sư thành phố Đà Nẵng đánh giá cao chủ trương tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và cho rằng, đây là hoạt động có ý nghĩa lâu dài trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Theo Luật sư Nga, hệ thống pháp luật luôn cần được rà soát, cập nhật để phù hợp với sự phát triển của đời sống kinh tế - xã hội. Điều đó không chỉ giúp nâng cao chất lượng quản lý nhà nước mà còn tạo sự ổn định, minh bạch và dễ dự đoán đối với các chủ thể tham gia quan hệ pháp luật.

“Từ thực tiễn hành nghề, chúng tôi nhận thấy khi các quy định pháp luật được xây dựng đồng bộ, rõ ràng và thống nhất thì cả cơ quan Nhà nước, doanh nghiệp và người dân đều được hưởng lợi. Quá trình giải quyết thủ tục hành chính thuận lợi hơn, việc áp dụng pháp luật cũng thống nhất hơn, qua đó góp phần giảm thiểu chi phí xã hội và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật”, bà Nga chia sẻ.

Luật sư Phạm Thị Thúy Nga. Ảnh: MK

Theo Luật sư Nga, điểm đáng ghi nhận của đợt tổng rà soát lần này là tinh thần cầu thị, toàn diện và hướng đến hiệu quả thực chất. Bên cạnh sự vào cuộc của các cơ quan nhà nước, việc lắng nghe ý kiến từ đội ngũ chuyên gia, luật sư, cộng đồng doanh nghiệp và những người trực tiếp áp dụng pháp luật sẽ giúp quá trình rà soát có thêm góc nhìn đa chiều, góp phần hoàn thiện các quy định theo hướng sát thực tiễn hơn.

“Bản thân đội ngũ luật sư là cầu nối giữa pháp luật với đời sống. Vì vậy, việc tham gia đóng góp ý kiến trong quá trình rà soát cũng là trách nhiệm nghề nghiệp nhằm cùng các cơ quan nhà nước xây dựng một hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện, minh bạch, ổn định và phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp”, Luật sư Phạm Thị Thúy Nga nhấn mạnh.

Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là bước đi quan trọng trong tiến trình hoàn thiện thể chế phát triển. Khi hệ thống pháp luật tiếp tục được rà soát, cập nhật và hoàn thiện theo hướng đồng bộ, thống nhất và khả thi, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước tiếp tục được nâng cao; đồng thời tạo dựng môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, khơi thông các nguồn lực xã hội, củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Ánh Tuyết