Dấu mốc 500 ca phẫu thuật điều trị hẹp động mạch cảnh và mục tiêu trở thành trung tâm điều trị bệnh lý mạch máu hiện đại

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: THẾ ANH)

Chiều 14/8, Bệnh viện Bạch Mai tổ chức Hội thảo “Phẫu thuật hẹp động mạch cảnh trên bệnh nhân tỉnh: Cập nhật kỹ thuật và kinh nghiệm lâm sàng”, đồng thời công bố một dấu mốc 500 ca phẫu thuật điều trị hẹp động mạch cảnh đã được thực hiện tại Bệnh viện Bạch Mai.

Hội thảo không chỉ là dịp để cập nhật kiến thức và chia sẻ kinh nghiệm, mà còn là diễn đàn để các chuyên gia cùng trao đổi thẳng thắn về những vấn đề thực tiễn, những khó khăn, những bài học và những hướng phát triển mới trong điều trị bệnh lý động mạch cảnh.

Ê-kíp Bệnh viện Bạch Mai thực hiện ca phẫu thuật hẹp động mạch cảnh. (Ảnh: THẾ ANH)

Chia sẻ tại hội thảo, các chuyên gia phẫu thuật chỉ rõ phẫu thuật hẹp động mạch cảnh trên bệnh nhân tỉnh, được thực hiện dưới gây tê vùng thay vì gây mê toàn thân như trước đây. Đây không đơn thuần là một thay đổi về phương pháp vô cảm.

Khi bệnh nhân tỉnh trong quá trình phẫu thuật, người thầy thuốc có thể trực tiếp theo dõi đáp ứng thần kinh của người bệnh, đánh giá ý thức, ngôn ngữ, vận động và những thay đổi thần kinh trong từng thời điểm của cuộc mổ. Điều đó mang lại một lợi thế rất quan trọng: não của người bệnh trở thành một “monitor” sống, giúp ê-kíp phẫu thuật nhận biết sớm tình trạng giảm tưới máu não và có những điều chỉnh kịp thời.

Với phương pháp này, các bác sĩ lấy bỏ mảng xơ vữa và tái lập dòng chảy trong động mạch cảnh; đồng thời kiểm soát được huyết áp, nhịp tim, hô hấp và các bệnh lý nền của người bệnh trong suốt cuộc phẫu thuật. Mục tiêu của phẫu thuật không chỉ là mở thông một động mạch bị hẹp, mà là bảo vệ bộ não của người bệnh trong từng phút của cuộc mổ.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: THẾ ANH)

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, với thế mạnh đặc biệt về cấp cứu, hồi sức, thần kinh, đột quỵ, chẩn đoán hình ảnh, tim mạch, gây mê hồi sức và phẫu thuật mạch máu, các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai có lợi thế rất lớn trong điều trị cho những người bệnh có bệnh lý động mạch cảnh - những bệnh nhân thường không chỉ có một tổn thương đơn độc mà còn đi kèm tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch, bệnh mạch vành, rối loạn lipid máu hoặc nhiều bệnh lý nền phức tạp khác.

Số lượng bệnh nhân đột quỵ đến Bệnh viện Bạch Mai rất đông, trong đó có một tỷ lệ đáng kể liên quan bệnh lý mạch máu não và hẹp động mạch cảnh ngoài sọ. Chính khối lượng người bệnh lớn, cùng với hệ thống chuyên khoa được tổ chức đồng bộ, đã tạo điều kiện để Bệnh viện Bạch Mai tích lũy kinh nghiệm, chuẩn hóa quy trình và phát triển các kỹ thuật điều trị ngày càng an toàn, hiệu quả. Đây chính là giá trị lớn nhất của việc phát triển kỹ thuật phẫu thuật động mạch cảnh trên bệnh nhân tỉnh tại Bệnh viện Bạch Mai.

Các bác sĩ hội chẩn, đánh giá tình trạng trước khi thực hiện phẫu thuật. (Ảnh: THẾ ANH)

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Xuân Cơ khẳng định: Dấu mốc 500 ca phẫu thuật điều trị hẹp động mạch cảnh cho thấy một kỹ thuật muốn phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào một phẫu thuật viên hay một chuyên khoa. Đó phải là kết quả của một hệ thống, từ cấp cứu, đột quỵ, thần kinh, chẩn đoán hình ảnh, can thiệp mạch, tim mạch, gây mê hồi sức đến phẫu thuật mạch máu và hồi sức sau mổ. Tất cả phải phối hợp thành một quy trình thống nhất, lấy người bệnh làm trung tâm.

Từ dấu mốc 500, người đứng đầu Bệnh viện Bạch Mai đưa ra 5 nhiệm vụ trọng tâm để hướng tới hình thành hệ thống điều trị bệnh lý mạch máu hiện đại, có đội ngũ, có dữ liệu, có khoa học, có đào tạo và có khả năng lan tỏa tri thức cho cả nước.

Theo đó, tập trung xây dựng một chương trình điều trị bệnh lý mạch máu toàn diện, đa chuyên khoa của Bệnh viện Bạch Mai. Không chỉ động mạch cảnh, mà từng bước làm chủ toàn diện các bệnh lý động mạch chủ, động mạch ngoại biên, tĩnh mạch và các bệnh lý mạch máu phức tạp. Phải phát triển đồng thời phẫu thuật mở-can thiệp nội mạch-hybrid-điều trị nội khoa, lựa chọn phương pháp dựa trên đặc điểm từng người bệnh chứ không dựa trên ranh giới của từng chuyên khoa.

Thứ hai, chuẩn hóa chất lượng và xây dựng hệ thống dữ liệu mạch máu Bạch Mai. Mỗi người bệnh phải được đăng ký, theo dõi và đánh giá kết cục một cách hệ thống. Không quản lý bằng cảm giác; không đánh giá chất lượng bằng những ca thành công được kể lại, mà quản lý bằng dữ liệu.

Các bác sĩ tiến hành ca phẫu thuật cho bệnh nhân hẹp động mạch cảnh. (Ảnh: THẾ ANH)

Thứ ba, đưa nghiên cứu khoa học trở thành một phần của thực hành lâm sàng. Từ dữ liệu của 500 đã triển khai và những người bệnh tiếp theo, phải hình thành các câu hỏi nghiên cứu có giá trị; phải có nghiên cứu tiến cứu, nghiên cứu so sánh chiến lược điều trị, nghiên cứu kết cục dài hạn và từng bước tham gia nghiên cứu đa trung tâm. “Bạch Mai không thể mãi chỉ là nơi tiếp nhận tri thức. Một bệnh viện học thuật phải là nơi sản sinh ra tri thức", Phó giáo sư Đào Xuân Cơ nêu rõ.

Nhiệm vụ thứ tư đó là xây dựng đội ngũ và đào tạo thế hệ kế cận. Không được để một kỹ thuật phụ thuộc vào một người. Một kỹ thuật chỉ thực sự thuộc về bệnh viện khi bệnh viện có một đội ngũ đủ năng lực thực hiện, kiểm soát chất lượng, đào tạo và chuyển giao nó.

Là bệnh viện tuyến cuối, Bệnh viện Bạch Mai còn có trách nhiệm lan tỏa năng lực chuyên môn cho hệ thống. Do vậy, bệnh viện tập trung xây dựng chương trình đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, hội chẩn từ xa, hỗ trợ các bệnh viện tuyến dưới và từng bước hình thành mạng lưới chuyên môn về bệnh lý mạch máu, từng bước trở thành trung tâm đào tạo và chuyển giao kỹ thuật mạch máu cho mạng lưới y tế Việt Nam.

Minh Hoàng