Cùng chạm vào di sản tại không gian 'Thưởng lãm Châu phê - Lưu dấu Mộc bản'

Công chúng có cơ hội "chạm" vào di sản tại không gian “Thưởng lãm Châu phê - Lưu dấu Mộc bản.” (Ảnh: Mai Mai/Vietnam+)

Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu (Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước xây dựng và vận hành, số 12 Đào Tấn, Hà Nội) vừa khai mạc chuyên đề “Thưởng lãm Châu phê - Lưu dấu Mộc bản” vào sáng nay, ngày 3/3.

Đây không chỉ là hoạt động mở đầu cho chuỗi hoạt động phục vụ cộng đồng mà theo Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, ông Đặng Thanh Tùng, còn góp phần nâng cao khả năng thụ hưởng giá trị di sản của nhân dân.

Đáng chú ý, trong buổi ra mắt còn có sự tham gia của đại diện Đại sứ quán Nga tại Việt Nam, các em học sinh là con em cán bộ ngoại giao đại sứ quán tại Hà Nội.

Khi giới trẻ “chạm” vào di sản

Nghị quyết 80-NQ/TW xác định rõ mục tiêu trong lĩnh vực văn hóa: “100% học sinh, học viên, sinh viên trong hệ thống giáo dục quốc dân được tiếp cận, tham gia hiệu quả, thường xuyên các hoạt động nghệ thuật, giáo dục di sản văn hóa.”

Trong quá trình triển khai Nghị quyết, việc hiện thực hóa các mục tiêu và yêu cầu đổi mới không thể chỉ dừng ở định hướng chính sách mà cần được cụ thể hóa bằng những mô hình vận hành thực tiễn.

Cũng vì thế, việc mở cửa miễn phí Không gian giới thiệu đã trực tiếp tháo gỡ rào cản tiếp cận đối với học sinh, sinh viên. Các cơ sở giáo dục có thể chủ động đưa hoạt động tham quan lưu trữ vào chương trình ngoại khóa và học tập trải nghiệm một cách thường xuyên, bài bản.

Phu nhân Đại sứ quán Nga tại Việt Nam (bên phải), cùng các em học sinh là con em cán bộ ngoại giao đại sứ quán Nga tại Hà Nội tham quan không gian trưng bày. (Ảnh: Mai Mai/Vietnam+)

Tại đây, công chúng có thể tham quan, tìm hiểu và tra cứu các tài liệu quý được tuyển chọn từ hơn 30 km giá tài liệu lưu trữ quốc gia - nguồn sử liệu gốc đồ sộ phản ánh tiến trình lịch sử, văn hóa, xã hội, chủ quyền quốc gia, hoạt động quản trị nhà nước và đời sống nhân dân qua nhiều thời kỳ.

Đặc biệt, hai khối Di sản tư liệu thế giới là Châu bản triều Nguyễn và Mộc bản triều Nguyễn cùng hệ thống tài liệu về giai đoạn Pháp thuộc, các cuộc kháng chiến và các tài liệu, hình ảnh, di sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh được tuyển chọn từ nhiều nguồn trong và ngoài nước đã tạo nên chiều sâu nội dung nổi bật.

Thông qua trải nghiệm trực quan, người học không chỉ “xem” mà còn thực sự “chạm” vào lịch sử, tiếp cận những chứng tích xác thực của quá trình quản trị quốc gia và đời sống xã hội.

Đáng chú ý, tại buổi ra mắt Không gian giới thiệu sáng nay, phu nhân Đại sứ quán Nga tại Việt Nam, các em học sinh là con em cán bộ ngoại giao đại sứ quán Nga tại Hà Nội đã có cơ hội tìm hiểu, chiêm ngưỡng và trực tiếp “trải nghiệm di sản” tư liệu Việt Nam qua những nét châu phê cũng như những lời chúc hanh thông, và dấu triện cát tường của các vị Hoàng đế triều Nguyễn được bảo tồn vẹn nguyên trên Châu bản và Mộc bản triều Nguyễn.

Không gian Thưởng lãm Châu phê. (Ảnh: Mai Mai/Vietnam+)

Với khu vực “Thưởng lãm Châu phê,” các khách mời và công chúng đã được chiêm ngưỡng các phiên bản Châu bản triều Nguyễn với những dòng phê bằng mực son của các bậc Hoàng đế chứa đựng ước vọng về một năm mới “Quốc thái Dân an - Thiên hạ thái bình.”

Trong khi đó, khu vực “Lưu dấu mộc bản” giúp công chúng hóa thân thành những “nghệ nhân” khi tự tay thực hiện kỹ thuật in dập mộc bản trên giấy dó, in ấn triện lên các tấm thiệp Xuân và lưu giữ bản in ý nghĩa làm kỷ niệm.

Đặc biệt, với hành trình media đa phương tiện, các em học sinh Nga và công chúng đã được thưởng thức những góc nhìn sinh động và sâu sắc về đời sống cung đình xưa thông quan hai bộ phim tư liệu đặc sắc “Hoàng cung đón Tết” và “Nghệ thuật san khắc Mộc bản.”

Gia tăng giá trị từ các trải nghiệm chuyên đề

Bên cạnh mục tiêu giáo dục di sản, Nghị quyết 80-NQ/TW cũng nhấn mạnh yêu cầu “Đổi mới phương thức quản lý văn hóa theo hướng kiến tạo, phục vụ; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tạo động lực bứt phá cho phát triển văn hóa.”

Cũng bởi vậy, theo Phó Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia 1, bà Nguyễn Thu Hoài cho biết Không gian giới thiệu được xây dựng và vận hành như một minh chứng cho tinh thần đổi mới đó. Khu trưng bày sẽ không còn “tĩnh” mà được định hướng trở thành “lớp học lịch sử trực quan” và hệ sinh thái học tập mở, ứng dụng công nghệ số, trình chiếu đa phương tiện và các hình thức tương tác hiện đại.

Công chúng nhận những phong bao lì xì đặc biệt trong ngày khai mạc sự kiện. (Ảnh: Mai Mai/Vietnam+)

Tại đây, học sinh, sinh viên được quan sát trực tiếp bút tích châu phê của Hoàng đế trên văn bản hành chính, tìm hiểu quy trình khắc in mộc bản và trải nghiệm in dập trên giấy dó. Thay vì tiếp cận kiến thức qua sách giáo khoa, các em được trải nghiệm thực tế, qua đó cảm nhận sâu sắc hơn giá trị lịch sử, pháp lý và văn hóa của tài liệu gốc.

Chính sự “chạm” vào di sản này tạo nên hiệu quả giáo dục bền vững, đồng thời góp phần hình thành ý thức trân trọng và trách nhiệm bảo tồn tài liệu lưu trữ quốc gia ngay từ sớm.

Việc mở cửa miễn phí và tổ chức các hoạt động trải nghiệm vì vậy vừa là hoạt động phục vụ công chúng, vừa là giải pháp giáo dục di sản mang tính chiến lược, thể hiện sự đầu tư dài hạn cho nền tảng văn hóa của thế hệ trẻ.

Không gian giới thiệu di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu, do đó, không chỉ phản ánh tinh thần đổi mới của ngành lưu trữ mà còn là minh chứng sinh động cho việc đưa Nghị quyết vào đời sống bằng những hành động cụ thể và thực chất./.

Tìm hiểu về di sản tưu liệu mộc bản với các nghệ nhân. (Ảnh: Mai Mai/Vietnam+)

(Vietnam+)