TPHCM cần có nơi để tổ chức các sự kiện đông người Bài cuối: Những mô hình 'Thành phố công viên' trên thế giới mà TPHCM có thể tham khảo

Giải pháp đang được đề cập nhiều nhất hiện tại là chuyển sự kiện đông người sang Thủ Thiêm, khu đô thị mới chỉ cách trung tâm thành phố một con sông, với công viên bờ sông và hạ tầng đường xá rộng rãi. Tuy nhiên, để Thủ Thiêm thực sự trở thành "trung tâm lễ hội mới" mà không lặp lại sai lầm cũ, TPHCM cần học hỏi kinh nghiệm từ những Thành phố trên thế giới đã thành công. Những nơi đó họ không chỉ tổ chức sự kiện cho hàng trăm nghìn, thậm chí cả triệu người tham gia mà không làm ách tắt giao thông. Điển hình, các đô thị có siêu công viên như Marina Bay (Singapore), Hyde Park (London), Paris (Pháp), Central Park (New York) và một số thành phố khác ở Đông Nam Á, từng tổ chức các sự kiện hoành tráng, thu hút lượng khách "khủng".

Gardens By The Bay

Nằm ngay bên vịnh Marina Bay - trung tâm tài chính, du lịch và giải trí sầm uất bậc nhất quốc đảo sư tử, Gardens by the Bay (khu vườn thực vật) rộng 101 ha, là biểu tượng của "vườn trong thành phố". Năm 2024, khu vườn này lập kỷ lục khi đón 14,5 triệu lượt khách, vượt cả trước đại dịch. Chỉ riêng các lễ hội và sự kiện trong năm tài chính 2024-2025, nơi đây thu hút hơn 5,9 triệu lượt người. Disney Garden of Wonder chào đón hơn 240.000 khách. Hàng loạt Lễ hội hoa như Tulipmania, Rose Romance, Carnival of Flowers, Christmas Wonderland, Mid-Autumn Festival, National Day Concert... liên tục diễn ra mà không gây ùn tắc giao thông cho trung tâm tài chính bên kia.

Hyde Park - London

Bí quyết của công viên này nằm ở thiết kế đa năng. The Meadow, sân cỏ ngoài trời lớn nhất Singapore, có sức chứa đứng lên đến 30.000 người. Flower Field Hall nằm trong Flower Dome với vườn Địa Trung Hải lãng mạn, phù hợp sự kiện độc quyền. Supertree Grove, Palm Grove, Central Grove (những khu tiểu cảnh nằm trong khu vườn Gardens by the Bay) đều là những không gian mở kết nối liền mạch. Ban ngày những nơi này là công viên thư giãn, đêm xuống biến thành sân khấu ánh sáng, khu bắn pháo hoa, biểu diễn nghệ thuật.

Hệ thống quản lý đám đông thông minh là chìa khóa. Ứng dụng di động và bản đồ Crowd@MarinaBay cập nhật liên tục, đóng cửa vào/ra khi đạt ngưỡng an toàn. Metro MRT Bayfront, Stadium, Esplanade chạy xuyên ga, tăng chuyến đến 2h15 sáng. Xe cá nhân gần như không vào được nhờ đường Bayfront Avenue đóng tạm thời. Hàng trăm nghìn người tụ tập đêm countdown hay National Day Parade mà Orchard Road hay khu tài chính vẫn thông thoáng.

River Of Life

Cách đây hơn thập kỷ, nước của hai con sông Klang và Gombak ở trung tâm Kuala Lumpur (Malaysia) đen ngòm, ô nhiễm nặng. Năm 2012, chính quyền Thanh phố này tiến hành dự án cải tạo cảnh quan, môi trường với tên gọi "River of Life" (dòng sông cuộc đời). Khu vực cải tạo dài gần 11 km, công trình hoàn thành sẽ biến dòng sông "chết" trở thành điểm sinh hoạt công cộng với công viên đô thị, hồ nhân tạo, đài phun nước cao 280m. Bên cạnh đó, nơi đây còn có nhà hát ngoài trời tổ chức concert, lễ hội liên tục.

Gardens by the Bay - Singapore

Đêm xuống, ánh sáng và âm thanh biến dòng sông thành sân khấu miễn phí. Người dân từ Merdeka Square hay Chinatown đến đây chỉ đi bộ vài phút nhờ hệ thống tàu điện kết nối trực tiếp. Mọi hoạt động tập trung ven sông khép kín. River of Life đã biến một dòng sông "chết" thành nơi tổ chức lễ hội mà không làm ảnh hưởng sinh hoạt và giao thông của thành phố Kuala Lumpur.

Hyde Park và Notting Hill

British Summer Time (BST) là lễ hội âm nhạc lớn nhất mùa hè London (Anh) diễn ra ngay giữa Hyde Park, thu hút 65.000 người/ngày trong 6 ngày liên tiếp. Hyde Park là một trong những công viên hoàng gia lớn nhất và nổi tiếng nhất tại trung tâm London, được thành lập bởi Vua Henry VIII vào năm 1536. Với diện tích 142 ha (350 mẫu Anh), công viên này được xem là "lá phổi xanh" quan trọng nổi tiếng ở xứ sở sương mù với hồ Serpentine, Góc Diễn thuyết (Speakers' Corner)... Notting Hill Carnival còn lớn hơn, thu hút 2 triệu người trong hai ngày diễn ra sự kiện.

Đường phố Paris thông thoáng trong suốt thời gian diễn ra Olympic 2024

Tại Hyde Park, sự kiện BST ưu tiên đi bộ và xe đạp. Công viên có 27.000 giá đỗ xe đạp tạm thời. Kết quả có 85% khán giả đến bằng phương tiện công cộng hoặc đi bộ. Giao thông quanh công viên chỉ tăng 10-15% so với ngày thường.

Quy hoạch đô thị "TOD"

Tất cả các thành phố trên đều áp dụng nguyên tắc "TOD" (phát triển đô thị lấy giao thông công cộng làm trung tâm). Theo đó, khu sự kiện nằm gần ga metro, có đường xe đạp, bãi đỗ ngoại vi và xe trung chuyển, mật độ dân cư thấp, không gian xanh rộng, không "nén" mọi sự kiện vào một điểm trung tâm như TPHCM hiện nay.

Một số kinh nghiệm của các đô thị đã phát triển thành công các trung tâm lễ hội lớn có thể kể đến là xây dựng tại ngoại vi hoặc khu đô thị mới; kết nối metro/xe buýt nhanh, ưu tiên phương tiện không khí thải. Việc lập kế hoạch đa ngành từ 6-12 tháng trước khi diễn ra sự kiện...

River of Life - Kuala Lumpur

Một khía cạnh không thể thiếu là ứng dụng công nghệ như các app cung cấp thông tin theo thời gian thực (real-time) cho người tham gia lễ hội, camera AI, biển báo điện tử. Thành phố Milan (Ý) còn dùng mô phỏng thử nghiệm trước dòng người bằng phần mềm để điều chỉnh trước khi tổ chức thật.

Từ những đêm countdown (đếm lùi thời gian trước một sự kiện quan trọng) rực rỡ tại Marina Bay đến những buổi chiều âm nhạc vang vọng ở Hyde Park có thể thấy rõ: Tổ chức sự kiện đông người không phải là gánh nặng nếu biết quy hoạch. Quy hoạch tốt thì sự kiện không còn là "tai họa giao thông" mà trở thành động lực phát triển. Thủ Thiêm với hạ tầng có sẵn có thể đảm nhiệm vai trò trung tâm lễ hội, sự kiện lớn, trong khi khu quận 1 cũ giữ vai trò trung tâm hành chính- du lịch cao cấp. Tổ chức sự kiện đông người không phải gánh nặng nếu biết quy hoạch để người dân không còn bị kẹt xe mà doanh nghiệp vẫn thu hút khách.

TÂN PHONG