Cúm A ở trẻ em: 5 dấu hiệu cảnh báo cha mẹ không nên bỏ qua

Cúm A ở trẻ em có thể gây biến chứng nguy hiểm, đặc biệt ở trẻ nhỏ và trẻ có bệnh nền. Cha mẹ cần nhận biết sớm 5 dấu hiệu cảnh báo để đưa trẻ đi khám kịp thời, tránh nguy cơ bệnh diễn tiến nặng.

Cúm A ở trẻ: Không phải trường hợp nào cũng chỉ sốt, ho thông thường

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội, thời gian gần đây, mỗi tuần ghi nhận trung bình 200 - 300 trường hợp mắc cúm vào điều trị, trong có có nhiều bệnh nhi. Tuy phần lớn người bệnh có thể hồi phục sau một thời gian, nhưng các ca nhiễm cúm, cúm A vẫn có thể tiềm ẩn nguy cơ diễn biến nặng.

Chia sẻ về vấn đề này, ThS.BS Phan Duy Hưng - Trung tâm Nhi Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông cho biết, thời tiết giao mùa cùng môi trường học đường đông người tạo điều kiện thuận lợi cho virus cúm lây lan qua đường hô hấp. Phần lớn trẻ mắc cúm A có thể hồi phục sau một thời gian điều trị và chăm sóc phù hợp.

Tuy nhiên, bệnh có thể diễn tiến nặng và gây biến chứng, đặc biệt ở trẻ dưới 5 tuổi, trẻ có bệnh lý nền; trong đó, nhóm trẻ dưới 2 tuổi có nguy cơ cao hơn. Những biến chứng đáng lo ngại gồm viêm phổi, bội nhiễm vi khuẩn, suy hô hấp; ngoài ra, bệnh có thể gây viêm tai giữa, mất nước và trong một số trường hợp dẫn đến biến chứng ở tim hoặc hệ thần kinh.

Bác sĩ thăm khám cho trẻ (Ảnh: BVCC)

5 dấu hiệu cảnh báo cần đưa trẻ đi khám ngay

Theo bác sĩ Phan Duy Hưng, phụ huynh cần đặc biệt chú ý đến những thay đổi bất thường về hô hấp, ý thức, khả năng ăn uống và diễn biến sốt của trẻ.

Thứ nhất, trẻ thở nhanh hoặc khó thở. Các dấu hiệu như rút lõm lồng ngực, tím môi hoặc biểu hiện gắng sức khi thở có thể cảnh báo tình trạng hô hấp nghiêm trọng. Khi xuất hiện những biểu hiện này, cần đưa trẻ đi cấp cứu.

Thứ hai, trẻ li bì, khó đánh thức hoặc co giật. Đây là những dấu hiệu nguy hiểm, cần được nhân viên y tế đánh giá khẩn cấp, không nên tiếp tục theo dõi tại nhà.

Thứ ba, trẻ bỏ bú, không uống được hoặc tiểu ít. Những biểu hiện này có thể liên quan đến tình trạng mất nước, đặc biệt khi trẻ sốt cao, nôn hoặc tiêu chảy.

Thứ tư, trẻ sốt kéo dài hoặc sốt trở lại sau khi đã giảm. Nếu tình trạng sốt không cải thiện, trẻ mệt hơn hoặc xuất hiện thêm các triệu chứng bất thường, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân.

Thứ năm, ho nặng hơn hoặc xuất hiện khó thở sau giai đoạn tưởng như hồi phục. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo biến chứng hoặc một bệnh lý khác cần được đánh giá kịp thời.

Bác sĩ lưu ý, không nên chờ trẻ xuất hiện đầy đủ các triệu chứng mới đưa đi khám. Với trẻ nhỏ, trẻ có bệnh nền hoặc có biểu hiện bất thường rõ rệt, việc thăm khám sớm giúp bác sĩ đánh giá mức độ bệnh và lựa chọn hướng xử trí phù hợp.

Test cúm âm tính vẫn chưa loại trừ hoàn toàn nguy cơ mắc bệnh

Một trong những sai lầm cha mẹ dễ mắc là quá tin tưởng vào kết quả test nhanh tại nhà. Theo bác sĩ Phan Duy Hưng, kết quả xét nghiệm âm tính không loại trừ hoàn toàn khả năng trẻ mắc cúm. Độ nhạy của xét nghiệm phụ thuộc vào thời điểm lấy mẫu, chất lượng mẫu và phương pháp xét nghiệm.

Nếu trẻ có triệu chứng nghi ngờ cúm, đặc biệt khi sốt kéo dài, mệt nhiều hoặc xuất hiện dấu hiệu cảnh báo, phụ huynh không nên chờ đến khi test dương tính mới đưa trẻ đi khám. Bác sĩ sẽ căn cứ vào triệu chứng, diễn biến bệnh và kết quả thăm khám để quyết định có cần thực hiện thêm xét nghiệm hay không.

Ngoài cúm A, một số bệnh lý như sốt xuất huyết, tay chân miệng và nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV) cũng có thể gây sốt hoặc triệu chứng đường hô hấp ở trẻ. Việc tự chẩn đoán có thể khiến cha mẹ bỏ sót dấu hiệu nguy hiểm hoặc chăm sóc không phù hợp.

Bên cạnh đó, phụ huynh không nên tự ý mua kháng sinh, thuốc kháng virus hoặc phối hợp nhiều loại thuốc cảm cúm cho trẻ. Kháng sinh không có tác dụng điều trị virus cúm; thuốc kháng virus cần được bác sĩ cân nhắc dựa trên độ tuổi, thời điểm mắc bệnh, tình trạng sức khỏe và nguy cơ biến chứng.

Khi trẻ mắc cúm A, cha mẹ nên cho trẻ nghỉ ngơi, bổ sung đủ dịch phù hợp với độ tuổi, tiếp tục cho bú mẹ nếu trẻ còn bú và sử dụng thuốc hạ sốt đúng loại, đúng liều theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Không tự ý phối hợp thuốc hoặc áp dụng các biện pháp hạ sốt không an toàn.

Để chủ động phòng cúm A, tiêm vắc-xin cúm định kỳ hằng năm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên theo khuyến cáo là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nặng.

Gia đình cũng nên duy trì thói quen rửa tay, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, giữ không gian sống thông thoáng và hạn chế cho trẻ tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp.

Kim Ngân