Biến chứng sau mổ thay khớp - nỗi trăn trở của bác sĩ chấn thương chỉnh hình

TS.BS Lê Quang Huy, Trưởng khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình - Thần kinh sọ não, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc (Hà Nội), chia sẻ với VietNamNet bên lề hội thảo những tiến bộ trong phẫu thuật khớp háng và khớp gối, ngày 17-18/10.

Kỹ thuật thay khớp lần đầu hiện đã được chuyển giao rộng rãi tại Việt Nam, giúp nhiều người thoát khỏi những cơn đau kéo dài, cải thiện khả năng đi lại và trở lại sinh hoạt thường ngày. Xu hướng hiện nay trong ngành chấn thương chỉnh hình thế giới là xử trí lần 2, lần 3 cho những trường hợp đã có 10-20 năm sử dụng khớp nhân tạo nay bị hỏng hoặc ca thay khớp đầu tiên đạt kết quả không như mong muốn.

Phẫu thuật viên sẽ phải giải quyết đồng thời nhiều khó khăn về kỹ thuật, chi phí và kết quả sau mổ. Đây có thể trở thành thách thức lớn hơn nhiều so với lần đầu. Khi đó, bác sĩ không chỉ phải xử lý tổn thương hiện tại mà còn phải đánh giá tình trạng khớp đã phẫu thuật, khả năng cố định khớp nhân tạo và những vấn đề phát sinh từ lần mổ trước.

"Khi số người thay khớp lần đầu ngày càng tăng, Việt Nam cần chuẩn bị từ sớm”, bác sĩ Huy nói. Ông nhận định khoảng 10 năm tới, Việt Nam có thể gặp nhiều trường hợp cần thay khớp lại hơn. Việc tiếp cận kinh nghiệm quốc tế, trao đổi chuyên môn và cập nhật kỹ thuật sẽ giúp các bác sĩ chủ động hơn trước xu hướng này.

TS.BS Lê Quang Huy phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước. Ảnh: Duy Phượng

Kỹ thuật thay lại khớp háng, khớp gối, tái tạo phần xương bị khuyết và hạn chế thất bại cũng là một trong những chủ đề "nóng" được chuyên gia 6 quốc gia bàn thảo, chia sẻ tại hội thảo. 

Hiện chưa có hệ thống robot nào có thể thay thế hoàn toàn con người trong phòng mổ

Theo TS.BS Lê Quang Huy, trong phẫu thuật thay khớp háng và khớp gối, AI và robot đóng vai trò như “cánh tay trái” hỗ trợ phẫu thuật viên, trong khi bác sĩ là “cánh tay phải”, trực tiếp đưa ra quyết định trong toàn bộ quá trình phẫu thuật.

Với các phẫu thuật viên trẻ, công nghệ hỗ trợ có thể giúp hạn chế sai sót trong những ca mổ đầu tiên. Với những bác sĩ đã thực hiện thành thục hàng nghìn ca phẫu thuật, mức độ phụ thuộc vào robot có thể giảm dần.

"AI và robot đóng góp khoảng 30% vào kết quả phẫu thuật", bác sĩ Huy nhận định và cho rằng 70% còn lại phụ thuộc vào chuyên môn, kinh nghiệm, đôi tay và khả năng quyết định của phẫu thuật viên.

Việc triển khai các công nghệ này tại Việt Nam vẫn gặp khó khăn do chi phí đầu tư cao và thiếu các chương trình đào tạo chuyên sâu về vận hành. Theo bác sĩ, nếu không có sự điều khiển của phẫu thuật viên, những thông số hiển thị trên hệ thống robot chưa chắc đã bảo đảm tính chính xác. 

Bên cạnh ứng dụng công nghệ, xu hướng trong phẫu thuật chấn thương chỉnh hình hiện nay là hướng tới kỹ thuật xâm lấn tối thiểu và phục hồi sớm. Theo bác sĩ, chất lượng phẫu thuật cần đi đôi với quá trình phục hồi chức năng để người bệnh từng bước cải thiện khả năng vận động.

Với kỹ thuật xâm lấn tối thiểu, một số bệnh nhân có thể xuất viện sớm, thậm chí trong vòng 24 giờ sau phẫu thuật. Tuy nhiên, thời gian nằm viện thực tế còn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, diễn biến sau mổ và đánh giá của bác sĩ điều trị.

Khoảng 3 tháng sau mổ, người bệnh có thể trở lại sinh hoạt bình thường, đi bộ đường dài hoặc bơi lội, dù chưa nên tham gia các môn thể thao cường độ cao cho đến 9 tháng. Bác sĩ lưu ý việc trở lại vận động cần dựa trên tình trạng hồi phục và đánh giá chuyên môn, không chỉ căn cứ vào thời gian sau phẫu thuật.

Võ Thu