Công tác phòng thủ dân sự từ cuộc 'sát hạch' ở Ninh Bình - Bài 1: Ứng phó với siêu bão trên cảng cá Ninh Cơ

Trong thiên tai, thảm họa, khoảng cách giữa an toàn và tổn thất được đo bằng phút, bằng giây. Qua những tình huống sát thực tế tại cuộc diễn tập PTDS năm 2026, khả năng phản ứng, tổ chức lực lượng và phối hợp cứu hộ, cứu nạn của tỉnh Ninh Bình được kiểm nghiệm toàn diện. Đằng sau thành công của cuộc diễn tập là cả quá trình chuẩn bị công phu, hiệp đồng chặt chẽ, huấn luyện nghiêm túc của cả hệ thống chính trị, LLVT và nhân dân địa phương.

Hiệp đồng chặt chẽ, hành động thống nhất

Tại khu vực cảng cá Ninh Cơ, không khí cuộc diễn tập được đẩy lên cao khi tình huống tai nạn trên biển được phát đi. Theo giả định, trong quá trình cơ động vào bờ tránh siêu bão, hai tàu cá Hải Dương 01 và Bình Minh 02 đâm va vào nhau, gây hư hỏng nặng; 3 thuyền viên bị rơi xuống biển, một số người bị thương; nguy cơ cháy nổ và chìm tàu hiện hữu.

Cứu nạn tàu hàng bị cháy trên sông trong diễn tập phòng thủ dân sự năm 2026 của tỉnh Ninh Bình. Ảnh: TUẤN HUY

Tiếp nhận thông tin, phương án cứu hộ được kích hoạt, lực lượng TKCN lập tức xuất phát. Các tàu, xuồng của Bộ CHQS tỉnh, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, Công an nhanh chóng xác định, khoanh vùng khu vực xảy ra tai nạn, tổ chức tiếp cận từ nhiều hướng giữa sóng to, gió lớn. Trên không, trực thăng Mi-171 của Sư đoàn Không quân 371 (Quân chủng Phòng không-Không quân) thực hiện bay tìm kiếm, xác định mục tiêu, phối hợp chặt chẽ với lực lượng phía dưới tổ chức cứu người bị nạn. Tất cả lực lượng tham gia đều được đặt trong cơ chế chỉ huy thống nhất, bảo đảm vừa thực hành tìm kiếm người mất tích, vừa chữa cháy, cứu kéo phương tiện, vừa sơ cứu và vận chuyển nạn nhân vào bờ.

Tính khẩn trương trong công tác cứu hộ, cứu nạn được thể hiện rõ bởi trong những tình huống xảy ra trên sông, trên biển, giữa bão lớn, gió mạnh, thời gian TKCN phải được tính bằng từng phút, từng giây. Càng chậm trễ, cơ hội sống của người bị nạn càng giảm. Mặt khác, trong điều kiện biển động, mây mù, tầm nhìn hạn chế, chỉ một thao tác thiếu chuẩn xác cũng có thể gây hậu quả khôn lường. Vì vậy, lực lượng cứu hộ, cứu nạn phải nhanh nhưng đồng thời phải bình tĩnh, linh hoạt, chính xác, tuân thủ nguyên tắc bảo đảm an toàn.

Từ cửa biển, tình huống diễn tập tiếp tục mở rộng vào đất liền. Siêu bão giả định gây ngập lụt, sạt lở đất đá, sập đổ công trình, rò rỉ hóa chất, cháy nổ, làm nhiều người bị thương. Tại Trường Đại học Hoa Lư, tình huống một phần khu ký túc xá bị sập, kèm theo cháy nổ, có người mắc kẹt... được xử trí bằng sự phối hợp của Quân đội, Công an, y tế và lực lượng tại chỗ. Ở Công ty Cổ phần Nhiệt điện Ninh Bình, sự cố rò rỉ hóa chất đặt ra yêu cầu vừa phải cứu người, vừa khoanh vùng, trinh sát độc tố, tiêu tẩy và ngăn hóa chất phát tán ra môi trường...

Đây đều là những tình huống thiên tai, sự cố đòi hỏi lực lượng tham gia phải nhận định đúng, xử trí nhanh và tuân thủ nghiêm quy trình kỹ thuật. Chỉ một sai sót trong xác định loại hóa chất, hướng tiếp cận hay kiểm soát khu vực nguy hiểm cũng có thể khiến người cứu nạn trở thành nạn nhân. Với các công trình sập đổ, nguy cơ rung chấn thứ cấp luôn hiện hữu, đe dọa trực tiếp an toàn của lực lượng cứu hộ. Vì vậy, cuộc diễn tập đặt ra yêu cầu xử lý đồng thời nhiều tình huống, nhiều nguy cơ, đồng thời bảo đảm an toàn tuyệt đối trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Tạo vòng tròn khép kín trong cứu hộ, cứu nạn

Theo đồng chí Phạm Thị Phương Hạnh, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Ninh Bình, trong thảm họa lớn, nếu không tổ chức tốt việc phân loại, cấp cứu, điều trị và chuyển tuyến, bệnh viện sẽ quá tải, thậm chí tê liệt. Vì thế, Bệnh viện dã chiến tỉnh Ninh Bình được thiết lập và vận hành như một mắt xích quan trọng trong công tác PTDS. Tại khu vực tiếp nhận, các kíp y tế tiến hành đánh giá dấu hiệu sinh tồn, khám, phân loại mức độ tổn thương, rồi chuyển người bệnh đến phòng cấp cứu, phòng mổ hoặc khu vực điều trị theo tổn thương hay tính chất bệnh lý.

Cứu nạn tàu hàng bị cháy trên sông trong diễn tập phòng thủ dân sự năm 2026 của tỉnh Ninh Bình. Ảnh: TUẤN HUY

Quan sát các thầy thuốc khẩn trương hồi sức cho người bị ngừng tim sau đuối nước, xử trí bệnh nhân suy hô hấp, chuẩn bị phẫu thuật trường hợp gãy xương hở... chúng tôi hiểu rõ hơn ý nghĩa của việc kết nối cứu hộ, cứu nạn với cấp cứu y tế. Mỗi khâu, mỗi bước đều đặt ra yêu cầu chính xác, kịp thời vì tính mạng, sức khỏe của bệnh nhân. Chính vì thế, mô hình bệnh viện dã chiến được thiết lập để tiếp nhận số lượng lớn người bị thương trong thời gian ngắn và có thể duy trì hoạt động độc lập khi hạ tầng y tế tại chỗ bị ảnh hưởng. Đây cũng là nội dung kiểm nghiệm khả năng chuyển trạng thái của ngành y tế từ hoạt động thường xuyên sang ứng phó với thiên tai, thảm họa.

Thực tiễn cho thấy, sau tác động trực tiếp của thiên tai thường xuất hiện những nguy cơ thứ cấp: Nước sinh hoạt ô nhiễm, dịch bệnh, thiếu thuốc, đứt gãy chuỗi cung ứng, đối tượng yếu thế không được chăm sóc đầy đủ. Bởi vậy, PTDS không chỉ tập trung vào thời điểm bão đổ bộ hoặc sự cố xảy ra. Nhiệm vụ này chỉ hoàn thành khi người dân được cứu chữa kịp thời, có chỗ ở an toàn, được cung cấp nước sạch, lương thực, nhu yếu phẩm; môi trường được khử khuẩn; sản xuất và đời sống từng bước được khôi phục. Qua các tình huống cho thấy, cách tiếp cận và tổ chức diễn tập PTDS của Ninh Bình sát với tinh thần của Luật PTDS năm 2023 và các văn bản hướng dẫn thi hành: PTDS bao gồm các biện pháp phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả chiến tranh, sự cố, thảm họa, dịch bệnh; bảo vệ nhân dân, cơ quan, tổ chức và nền kinh tế quốc dân.

Chuẩn bị từ sớm, từ xa

Cuộc diễn tập PTDS năm 2026 của tỉnh Ninh Bình được tổ chức trên phạm vi rộng, đồng thời ở cấp tỉnh và các xã, phường, với hơn 4.500 người và hơn 500 phương tiện, trang thiết bị tham gia; kết hợp vận hành cơ chế với nhiều điểm thực binh xử trí các tình huống khác nhau.

Tổ chức diễn tập với lực lượng đông, quy mô lớn, đa thành phần, đòi hỏi công tác huấn luyện chặt chẽ, chuẩn bị kỹ lưỡng. Theo Đại tá Vũ Văn Định, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Ninh Bình, với vai trò cơ quan thường trực, Bộ CHQS tỉnh phối hợp chặt chẽ với Công an tỉnh, các sở, ngành và các xã, phường xây dựng hệ thống văn kiện; tổ chức tập huấn các khung diễn tập; khảo sát địa hình, bố trí khu vực vận hành cơ chế và thực binh; hiệp đồng chặt chẽ với lực lượng của Bộ Quốc phòng, Quân khu 3 và các đơn vị Quân đội đứng chân trên địa bàn. Sau mỗi khoa mục, Ban chỉ đạo, Ban tổ chức diễn tập kịp thời rút kinh nghiệm, điều chỉnh nội dung, thời gian phù hợp.

Lực lượng không quân ứng cứu nạn nhân trong diễn tập phòng thủ dân sự năm 2026 tỉnh Ninh Bình. Ảnh: TUẤN HUY

Tại cơ sở, các đội xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã, LLVT địa phương, dân quân tự vệ, đoàn viên, hội viên và nhân dân được huy động vào những công việc rất cụ thể: Hỗ trợ chằng chống nhà cửa; di chuyển tài sản; đưa người già, trẻ nhỏ ra khỏi khu vực nguy hiểm; tuần tra đê; hướng dẫn tàu thuyền neo đậu; bảo đảm an ninh tại nơi sơ tán...

Hiện nay, 129/129 xã, phường của tỉnh Ninh Bình đã thành lập đội xung kích phòng, chống thiên tai, với hơn 27.600 thành viên. Đây là lực lượng nòng cốt tại chỗ, trực tiếp xử lý ngay khi tình huống xảy ra. Thực tiễn cho thấy, mưa lớn, bão mạnh, sự cố có thể cùng lúc gây ngập lụt, mất điện và chia cắt giao thông trên nhiều địa bàn. Vì vậy, cần phát huy phương châm “4 tại chỗ” để hạn chế thấp nhất thiệt hại do thiên tai, sự cố gây ra.

Phát biểu chỉ đạo diễn tập, đồng chí Trần Huy Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng ban chỉ đạo diễn tập PTDS tỉnh Ninh Bình nhấn mạnh: Nếu không chủ động chuẩn bị từ sớm, từ xa và thường xuyên rà soát, hoàn thiện các phương án ứng phó thì hậu quả đối với tính mạng, tài sản của Nhà nước và nhân dân sẽ rất lớn. Cuộc diễn tập được tổ chức nhằm kiểm nghiệm năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền; khả năng phối hợp, hiệp đồng giữa các lực lượng; đồng thời đánh giá hiệu quả huy động lực lượng, phương tiện xử trí các tình huống thiên tai, sự cố trên địa bàn. Thực tiễn cuộc diễn tập cho thấy, chuẩn bị từ sớm, từ xa không chỉ là phương châm chỉ đạo mà trở thành năng lực thường trực của cả hệ thống chính trị tỉnh Ninh Bình.

(Còn nữa)

TIẾN ĐẠT - SƠN BÌNH