Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về hai pháp lệnh

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài chủ trì họp báo.

Hai pháp lệnh đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XVI thông qua tại Phiên họp thứ 3, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài chủ trì họp báo.

Văn bản hợp nhất là căn cứ chính thức trong viện dẫn và áp dụng pháp luật

Theo Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh, việc xây dựng và ban hành Pháp lệnh sửa đổi bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật nhằm tiếp tục thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng về “đổi mới mạnh mẽ công tác hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật theo hướng văn bản hợp nhất là căn cứ chính thức trong viện dẫn và áp dụng pháp luật, được trình và đăng tải đồng thời với văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi, bổ sung”; “lấy người dân, doanh nghiệp là trung tâm trong thiết kế chính sách”.

Cùng với đó, xây dựng hệ thống pháp luật công khai, minh bạch, dễ tiếp cận và tổ chức thực hiện pháp luật nghiêm minh; nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn trong công tác xây dựng, thi hành pháp luật.

Việc ban hành pháp lệnh nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với các luật mới ban hành; đồng thời, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh sau hơn 14 năm triển khai thi hành Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật số 01/2012/UBTVQH13, điều chỉnh phạm vi và trách nhiệm hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật của các cơ quan phù hợp với mô hình tổ chức hiện nay, đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong tình hình mới.

Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh tại cuộc họp báo.

Theo Bộ Tư pháp, pháp lệnh có 5 nhóm chính sách lớn:

Thứ nhất, mở rộng phạm vi hợp nhất văn bản đối với văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương.

Thứ hai, mở rộng đối tượng hợp nhất văn bản đối với văn bản sửa đổi, bổ sung, đính chính, bãi bỏ một phần, hết hiệu lực một phần, tạm ngưng hiệu lực một phần hoặc công bố tiếp tục có hiệu lực một phần văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành trước đó.

Thứ ba, sửa đổi, bổ sung quy định về việc hợp nhất bảo đảm thực hiện Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo.

Thứ tư, giao Chính phủ quy định chi tiết kỹ thuật trình bày văn bản hợp nhất để sửa đổi, bổ sung các mẫu trình bày văn bản hợp nhất nhằm đơn giản hóa các nội dung ghi chú, chú thích, hướng dẫn về mẫu trình bày văn bản hợp nhất của địa phương, phù hợp với các tình huống phát sinh trên thực tế.

Thứ năm, sửa đổi, bổ sung quy định về trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền trong hoạt động hợp nhất văn bản để tăng cường trách nhiệm của các cơ quan trong việc thực hiện công tác hợp nhất văn bản; đồng thời, thể chế hóa chủ trương ứng dụng khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động hợp nhất văn bản, theo đó, góp phần nâng cao tiến độ và chất lượng văn bản hợp nhất.

Ứng dụng công nghệ thông tin trong xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính tại tòa

Đại diện Tòa án nhân dân tối cao cho biết, pháp lệnh sửa đổi bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân tập trung điều chỉnh về việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình tòa án xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính; đơn giản hóa một số trình tự, thủ tục, phiên họp xem xét áp dụng biện pháp xử lý hành chính; rút ngắn một số thời hạn giải quyết bảo đảm tiến hành nhanh chóng, kịp thời, đáp ứng yêu cầu thực tiễn; rà soát, sửa đổi một số quy định cụ thể nhằm bảo đảm phù hợp với Luật Phòng, chống ma túy.

Cụ thể, pháp lệnh bổ sung việc Viện Kiểm sát nhận hồ sơ điện tử theo hướng: sau khi nhận được thông báo thụ lý hồ sơ của tòa án cùng cấp, Viện Kiểm sát có quyền nghiên cứu hồ sơ vụ việc tại tòa án đã thụ lý, có quyền sao chụp hồ sơ vụ việc đó; nhận hồ sơ vụ việc bằng phương tiện điện tử.

Pháp lệnh cũng bổ sung quy định về gửi, giao, nhận văn bản, hồ sơ, tài liệu bằng phương tiện điện tử nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; sửa đổi, bổ sung quy định trình tự, thủ tục phiên họp xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính theo hướng không quy định chi tiết trình tự hỏi, tranh luận của người tham gia phiên họp mà giao Thẩm phán căn cứ vào tính chất, nội dung của từng vụ việc chủ động điều hành việc hỏi, tranh luận để bảo đảm hiệu quả và rút ngắn thời gian giải quyết vụ việc.

Rút ngắn một số thời hạn trong quá trình xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính nhằm giải quyết vụ việc nhanh chóng, kịp thời, giảm áp lực cho công tác quản lý, tạm giữ người nghiện ma túy, như: rút ngắn thời hạn xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính; thời hạn Tòa án thông báo việc thụ lý hồ sơ, thời hạn xem xét ra các quyết định, thời hạn mở phiên họp; thời hạn bổ sung hồ sơ, tài liệu; thời hạn khiếu nại, kiến nghị, kháng nghị.

Đại diện Tòa án nhân dân tối cao tại cuộc họp báo.

Theo đại diện Tòa án nhân dân tối cao, Pháp lệnh cũng quy định trường hợp Kiểm sát viên vắng mặt tại phiên họp xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính (sơ thẩm) thì tòa án không hoãn phiên họp nhằm đề cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao, bảo đảm việc giải quyết vụ việc đúng thời hạn; bổ sung quy định về tạm đình chỉ hoặc miễn chấp hành phần thời gian áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc còn lại để phù hợp với quy định của Luật Phòng, chống ma túy.

Pháp lệnh cũng rà soát, chỉnh sửa một số điều luật cụ thể để bảo đảm phù hợp, thống nhất với Luật Phòng, chống ma túy; trong đó, bỏ quy định về dẫn chiếu đến các điểm, khoản, điều cụ thể của Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Phòng, chống ma túy để bảo đảm tính ổn định của pháp lệnh nếu sau này có sửa đổi, bổ sung; đồng thời, bổ sung quy định Tòa án nhân dân tối cao trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn hướng dẫn thực hiện pháp lệnh này.

H.NGUYÊN