Công bố FTA Index 2025, đánh giá kết quả thực thi FTA tại 34 tỉnh, thành phố

Phát biểu tại lễ công bố, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, Việt Nam hiện có 17 FTA đang thực thi, chiếm hơn 80% GDP toàn cầu tạo nền tảng quan trọng để mở rộng thị trường, thu hút đầu tư, thúc đẩy cải cách thể chế và nâng cao vị thế của đất nước. Tuy nhiên, lợi thế từ các Hiệp định thương mại tự do sẽ không tự chuyển hóa thành tăng trưởng nếu thiếu năng lực tổ chức thực hiện và sự phối hợp hiệu quả giữa Trung ương, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân phát biểu tại lễ công bố.

Từ yêu cầu thực tiễn ấy, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương cùng cộng đồng doanh nghiệp xây dựng FTA Index như một công cụ đánh giá khách quan, minh bạch về chất lượng thực thi các FTA tại các địa phương. FTA Index không chỉ phản ánh mức độ triển khai các chương trình hành động thực hiện FTA, mà quan trọng hơn, phản ánh cảm nhận và trải nghiệm thực tế của doanh nghiệp về hiệu quả hỗ trợ của chính quyền địa phương.

“Điều đó cho thấy, lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do không tự chuyển hóa thành tăng trưởng nếu thiếu năng lực tổ chức thực hiện và sự phối hợp hiệu quả giữa Trung ương, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp”, Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, năm 2024 là năm đầu tiên Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, ngành và địa phương triển khai xây dựng, công bố FTA Index trên phạm vi toàn quốc. Đây là một sáng kiến mới, chưa có tiền lệ, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của nhiều cơ quan, sự tham gia tích cực của các địa phương và đặc biệt là sự đồng hành, phản hồi khách quan từ cộng đồng doanh nghiệp. 

Qua năm đầu triển khai, điều đáng ghi nhận không chỉ là việc hình thành một bộ chỉ số để đánh giá kết quả thực hiện FTA, mà quan trọng hơn là FTA Index đã tạo ra một cách tiếp cận mới trong công tác thực thi FTA. Nhiều địa phương đã chủ động rà soát chương trình hành động, tăng cường đối thoại với doanh nghiệp, cải tiến chất lượng cung cấp thông tin, hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các cam kết FTA và quan tâm nhiều hơn đến kết quả thực thi, thay vì chỉ dừng lại ở việc ban hành kế hoạch. Tín hiệu tích cực này cho thấy, khi có một công cụ đánh giá khách quan, minh bạch và bám sát thực tiễn, các địa phương sẽ có thêm cơ sở để tự nhìn nhận, tự điều chỉnh và không ngừng nâng cao chất lượng điều hành. 

Trên cơ sở những đánh giá bước đầu, FTA Index năm 2025 tiếp tục được hoàn thiện cả về phương pháp đánh giá, phạm vi khảo sát và chất lượng dữ liệu. Quá trình xây dựng bộ chỉ số năm nay tiếp tục lấy doanh nghiệp làm trung tâm, mở rộng phạm vi thu thập ý kiến, tăng cường kiểm chứng và chuẩn hóa dữ liệu; qua đó phản ánh đầy đủ hơn mức độ cảm nhận của doanh nghiệp đối với chất lượng thực thi FTA tại địa phương. 

“Điều chúng tôi mong muốn không phải là tạo ra một bảng xếp hạng để so sánh giữa các địa phương. Điều quan trọng hơn là, thông qua kết quả của bộ chỉ số, mỗi địa phương có thể nhận diện rõ những lĩnh vực đã làm tốt để tiếp tục phát huy, đồng thời nhìn thẳng vào những hạn chế, điểm nghẽn và những nội dung doanh nghiệp còn chưa hài lòng để có giải pháp cải thiện trong thời gian tới. Vì vậy, FTA Index không hướng tới tạo ra một cuộc đua về thứ hạng, mà hướng tới tạo dựng động lực cải cách, nâng cao chất lượng điều hành và hiệu quả phục vụ doanh nghiệp ở mỗi địa phương”, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định.

Tại chương trình, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc có phát biểu chỉ đạo quan trọng, giao nhiệm vụ cho Bộ Công Thương và các Bộ, ban, ngành, cơ quan liên quan để nâng cao hiệu quả của Bộ chỉ số FTA Index và công tác thực thi các FTA. Lãnh đạo Chính phủ và Lãnh đạo Bộ Công Thương cũng vinh danh các tỉnh, thành phố đạt thành tích trong việc đánh giá kết quả thực hiện các Hiệp định thương mại tự do năm 2025.

Theo Bộ Công Thương, tại Nghị quyết số 99/NQ-CP ngày 30/8/2021 về việc ban hành Chương trình hành động của Chính phủ nhiệm kỳ 2021 - 2026 thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 - 2025, Chính phủ đã giao Bộ Công Thương trình Đề án xây dựng Bộ chỉ số đánh giá kết quả thực hiện các FTA (FTA Index) hàng năm của các địa phương.

FTA Index là Bộ chỉ số đầu tiên tại Việt Nam đánh giá kết quả thực hiện các FTA tại các địa phương từ góc độ doanh nghiệp. Khác với các chỉ số đánh giá năng lực cạnh tranh hoặc cải cách hành chính, FTA Index tập trung đo lường chất lượng thực thi các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế và mức độ hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các FTA của chính quyền địa phương.

Theo Bộ Công Thương, việc xây dựng, triển khai FTA Index nhằm thực hiện các mục tiêu chính.
Với người dân và doanh nghiệp, FTA Index phản ánh mức độ hiệu quả của các FTA đem lại tới các địa phương, đặc biệt đánh giá đến những đối tượng thụ hưởng trực tiếp là doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Với các nhà đầu tư, FTA Index là thông tin bổ sung tin cậy giúp các nhà đầu tư định hướng và đưa ra quyết định đầu tư, từ đó giúp khuyến khích các dòng đầu tư chất lượng cao tận dụng cơ hội từ các FTA.

Với Chính phủ và Quốc hội, FTA Index là cơ sở thông tin quan trọng để tăng cường chỉ đạo, giám sát công tác thực thị FTA tại các địa phương. Với các cơ quan trung ương, FTA Index giúp tăng cường hiệu quả công tác quản lý nhà nước, vai trò của các cơ quan trung ương trong việc hỗ trợ các địa phương và doanh nghiệp tận dụng cơ hội từ các FTA.

Với các cơ quan địa phương, FTA Index giúp đánh giá kết quả thực hiện các FTA của các địa phương so với chương trình hành động do Chính phủ ban hành cũng như các chương trình hành động mà chính các địa phương xây dựng nhằm thực thi các FTA từ đó tìm ra những ưu điểm cũng như hạn chế trong việc thực hiện các FTA. Đồng thời, đây cũng là cơ sở quan trọng cho việc hoạch định chính sách, chiến lược phát triển tại địa phương.

Thu Trang/Báo Tin tức và Dân tộc