Côn trùng chui vào tai, xử trí sai có thể gây tổn thương thính lực

Mặc dù đây là tình trạng khá phổ biến nhưng nếu xử trí không đúng cách, người bệnh có thể bị trầy xước ống tai, thủng màng nhĩ, viêm tai, suy giảm thính lực và nhiều biến chứng nguy hiểm khác.

Liên tiếp ghi nhận các trường hợp côn trùng mắc sâu trong tai

Mới đây, Trung tâm Y tế khu vực Cao Phong (Phú Thọ) đã tiếp nhận một người bệnh 35 tuổi trong tình trạng đau nhức tai dữ dội, ù tai và luôn có cảm giác dị vật di chuyển bên trong ống tai.

Theo người bệnh, sau khi một côn trùng bay vào tai, các triệu chứng ngày càng tăng khiến việc sinh hoạt gặp nhiều khó khăn. Qua thăm khám và nội soi tai, bác sĩ phát hiện một con bướm mắc sâu trong ống tai ngoài. Dị vật đã được lấy ra bằng dụng cụ chuyên dụng, giúp người bệnh nhanh chóng hết đau và hồi phục.

Một trường hợp khác là bệnh nhi 14 tuổi ở Bắc Ninh được gia đình đưa đến bệnh viện cấp cứu ngay trong đêm vì đau nhói dữ dội trong tai trái. Qua nội soi, các bác sĩ phát hiện một con gián dài khoảng 1,5–2 cm vẫn còn sống trong ống tai. Sau khi sử dụng thuốc tê để hạn chế côn trùng cử động, bác sĩ đã gắp thành công dị vật ra ngoài mà không gây tổn thương thêm cho tai.

Dấu hiệu nhận biết côn trùng chui vào tai

Côn trùng thường chui vào tai khi con người ngủ trên nền nhà, ngủ ngoài trời hoặc ở môi trường có nhiều côn trùng. Nếu côn trùng còn sống, người bệnh thường cảm nhận rõ tiếng vo ve, tiếng động hoặc cảm giác côn trùng bò, cử động trong tai.

Không nên dùng tăm bông để cố lấy côn trùng ra vì rất dễ đẩy dị vật vào sâu hơn, gây trầy xước ống tai.

Nhiều trường hợp xuất hiện cảm giác châm chích, ngứa rát hoặc đau dữ dội do côn trùng cắn hoặc cào vào thành ống tai. Ngoài ra, người bệnh có thể gặp các biểu hiện như:

Đau tai đột ngột.

Ù tai.

Chảy nước hoặc dịch tai.

Nghe kém.

Chảy máu tai nếu côn trùng gây tổn thương màng nhĩ hoặc thành ống tai.

Ở trẻ nhỏ, biểu hiện thường là quấy khóc, dụi tai liên tục, ôm tai hoặc không chịu nằm yên.

Xử trí đúng cách khi côn trùng chui vào tai

Nếu nghi ngờ côn trùng còn sống trong tai, người bệnh có thể di chuyển vào nơi tối, sau đó dùng đèn pin chiếu nhẹ vào cửa tai. Một số loài côn trùng có xu hướng bay hoặc bò ra ngoài theo ánh sáng. Điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh, tránh hoảng loạn vì điều này có thể khiến người bệnh cử động nhiều, làm côn trùng di chuyển sâu hơn.

Trong trường hợp không hiệu quả, có thể nhẹ nhàng nghiêng đầu về phía tai bị côn trùng chui vào và nhỏ nước ấm sạch vào ống tai nếu chắc chắn người bệnh không bị thủng màng nhĩ hoặc không có tiền sử bệnh lý tai giữa. Sau vài phút, nghiêng đầu để nước chảy ra, côn trùng có thể theo dòng nước ra ngoài.

Nếu sau khi thực hiện các biện pháp trên mà dị vật vẫn không ra hoặc người bệnh đau nhiều, chảy máu, giảm thính lực, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế chuyên khoa để được xử trí.

Những sai lầm cần tránh

Không ít trường hợp biến chứng xảy ra do người bệnh tự xử trí bằng các mẹo truyền miệng hoặc dụng cụ không phù hợp.

Vì vậy, tuyệt đối không dùng tăm bông, nhíp, que ngoáy tai hoặc các vật cứng để cố lấy côn trùng ra ngoài. Những thao tác này rất dễ đẩy dị vật vào sâu hơn, gây trầy xước ống tai hoặc làm thủng màng nhĩ. Người dân cũng không nên áp dụng các mẹo dân gian như hơ lá, xông hơi, đốt giấy gần tai hoặc nhỏ các dung dịch không rõ thành phần. Những biện pháp này không những không giúp lấy dị vật mà còn khiến côn trùng hoảng sợ, di chuyển sâu hơn và gây tổn thương nghiêm trọng.

Ngoài ra, việc tự ý nhỏ dầu hoặc các loại dung dịch khác vào tai cũng cần hết sức thận trọng. Nếu người bệnh có thủng màng nhĩ hoặc đang mắc viêm tai giữa mà không biết, việc nhỏ dung dịch vào tai có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Trẻ nhỏ cần được đưa đến bệnh viện sớm

Ở trẻ em, cấu trúc ống tai nhỏ hơn người lớn nên nguy cơ tổn thương khi có dị vật cao hơn. Khi côn trùng còn sống, trẻ thường rất hoảng sợ, quấy khóc và không hợp tác, khiến việc xử trí tại nhà càng khó khăn. Nếu côn trùng cào cấu liên tục, trẻ có thể bị trầy xước ống tai, chảy máu, viêm tai ngoài, thậm chí ảnh hưởng đến màng nhĩ và sức nghe.

Vì vậy, khi nghi ngờ trẻ có côn trùng chui vào tai, cha mẹ không nên cố gắng tự lấy dị vật mà cần đưa trẻ đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

Chủ động phòng ngừa

Để hạn chế nguy cơ côn trùng chui vào tai, cần giữ vệ sinh môi trường sống sạch sẽ, loại bỏ nơi trú ngụ của côn trùng và sử dụng màn khi ngủ.

Hạn chế ngủ trực tiếp trên nền nhà hoặc ngoài trời, đặc biệt vào mùa hè. Với trẻ nhỏ, cần giữ phòng ngủ thông thoáng, vệ sinh chăn ga thường xuyên và sử dụng các biện pháp phòng chống côn trùng an toàn.

Khi xuất hiện các triệu chứng như đau tai đột ngột, ù tai, nghe kém hoặc nghi ngờ có dị vật trong tai, người dân nên đến cơ sở y tế để được nội soi và xử trí đúng cách. Việc điều trị sớm không chỉ giúp loại bỏ dị vật an toàn mà còn giảm nguy cơ biến chứng, bảo vệ sức khỏe thính giác lâu dài.

BS Anh Tuấn