Chuyên gia nhãn khoa hướng dẫn lựa chọn sản phẩm chăm sóc mắt an toàn

Theo TS.BS Nguyễn Văn Huy, Phó Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương, bên cạnh việc ưu tiên những sản phẩm được sản xuất theo các tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt, điều quan trọng không kém là sử dụng đúng chỉ định, đúng bệnh lý để bảo vệ thị lực và hạn chế những nguy cơ không đáng có.

Trong những năm gần đây, nhu cầu chăm sóc mắt của người dân ngày càng tăng. Cùng với đó, thị trường xuất hiện ngày càng nhiều thuốc nhỏ mắt, nước mắt nhân tạo và các sản phẩm hỗ trợ chăm sóc mắt được giới thiệu với nhiều công dụng khác nhau. Tuy nhiên, giữa "ma trận" thông tin, người tiêu dùng sẽ khó tránh khỏi sự lúng túng khi đánh giá đâu là sản phẩm bảo đảm chất lượng, đâu là những tiêu chí thực sự cần quan tâm trước khi sử dụng.

TS.BS Nguyễn Văn Huy đang khám mắt cho bệnh nhân.

Giá trị thực từ quy trình sản xuất đạt chuẩn

Theo các chuyên gia, chất lượng của một loại thuốc không chỉ được đánh giá qua hiệu quả điều trị mà còn được quyết định bởi toàn bộ quy trình sản xuất. Đặc biệt với thuốc dùng cho mắt, các yêu cầu về chất lượng càng khắt khe hơn, bởi sản phẩm được đưa trực tiếp lên bề mặt nhãn cầu.

Các tiêu chí kỹ thuật chất lượng có thể nêu ra như: thuốc thuộc danh mục biệt dược gốc hoặc sinh phẩm tham chiếu do Bộ Y Tế công bố; nguyên tắc tiêu chuẩn EU-GMP hoặc tương đương EU-GMP; nguyên tắc tiêu chuẩn PIC/s-GMP, nguyện tắc tiêu chuẩn GMP; thuốc có chứng minh tương đương sinh học,...

Mặc dù cùng hướng đến mục tiêu bảo đảm chất lượng, an toàn và hiệu quả của sản phẩm, mỗi hệ thống quản lý có thể có trọng tâm đánh giá và phương pháp tiếp cận khác nhau. Có hệ thống chú trọng nhiều hơn vào việc xem xét hồ sơ, dữ liệu và các bằng chứng khoa học chứng minh chất lượng sản phẩm; trong khi có hệ thống nhấn mạnh việc duy trì năng lực của toàn bộ quy trình sản xuất và hệ thống quản lý chất lượng. Vì vậy, người tiêu dùng không nên xem một tiêu chuẩn hay một cơ quan quản lý là thước đo duy nhất để đánh giá chất lượng sản phẩm.

Theo TS.BS Nguyễn Văn Huy, Phó Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương, đối với các sản phẩm sử dụng trực tiếp cho mắt, việc được sản xuất theo các tiêu chuẩn chất lượng là yếu tố rất quan trọng để bảo đảm tính an toàn cho người sử dụng.

"Bất kỳ sản phẩm nào sử dụng cho mắt cũng cần có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và được cơ quan quản lý có thẩm quyền tại nước sở tại cấp phép lưu hành. Đó là cơ sở pháp lý vững chắc nhất để người sử dụng yên tâm hơn về chất lượng của sản phẩm, thay vì gửi gắm niềm tin vào các nguồn hàng trôi nổi hay lời giới thiệu.

Nếu sản phẩm đã được các cơ quan quản lý và tổ chức kiểm định có uy tín đánh giá, cấp phép theo đúng quy định thì người dân có thể yên tâm hơn về chất lượng sản phẩm. Đó cũng là một trong những tiêu chí quan trọng để lựa chọn các sản phẩm chăm sóc mắt an toàn và phù hợp", TS.BS Huy cho biết.

TS.BS Nguyễn Văn Huy

Theo TS.BS Nguyễn Văn Huy, một quy trình sản xuất đạt chuẩn không chỉ bảo đảm chất lượng hoạt chất mà còn kiểm soát chặt chẽ điều kiện vô trùng, độ tinh khiết, độ ổn định và tính đồng nhất giữa các lô sản xuất. Đây là những yêu cầu đặc biệt quan trọng đối với thuốc và các chế phẩm dùng cho mắt nhằm hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc gây kích ứng nhãn cầu trong quá trình sử dụng.

Sản phẩm tốt phải đi liền với sự tương thích

Chính vì vậy, bác sĩ cũng nhấn mạnh rằng một sản phẩm được sản xuất theo tiêu chuẩn cao không đồng nghĩa người dùng có thể sử dụng tùy ý. Hiệu quả điều trị chỉ được phát huy khi sản phẩm tương thích với cơ địa và dùng đúng bệnh lý.

"Trong thực tế, chúng tôi gặp khá nhiều trường hợp người bệnh chỉ thấy mắt đỏ hoặc cộm xốn đã tự ra hiệu thuốc mua thuốc nhỏ mắt hoặc đặt mua các sản phẩm trên mạng theo lời quảng cáo hoặc lạm dụng đơn thuốc cũ của người thân. Trong khi đó, đỏ mắt có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau. Có trường hợp chỉ viêm kết mạc, nhưng cũng có trường hợp tổn thương ở giác mạc hoặc các cấu trúc sâu hơn trong mắt. Mỗi bệnh lý sẽ cần loại thuốc điều trị khác nhau", TS.BS Nguyễn Văn Huy chia sẻ.

Ông cho biết thêm, việc tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt có chứa kháng sinh hoặc corticoid khi chưa được bác sĩ thăm khám có thể khiến bệnh diễn biến phức tạp hơn, thậm chí dẫn đến các biến chứng như tăng nhãn áp hoặc đục thể thủy tinh.

Người tiêu dùng nên tiếp cận thông tin có kiểm chứng

Theo bác sĩ, cùng với việc quan tâm đến các tiêu chuẩn chất lượng, người dân cũng cần hình thành thói quen tiếp cận thông tin từ những nguồn chính thống thay vì tin vào những chia sẻ chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội.

"Người dân nên lựa chọn các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được cấp phép lưu hành và mua tại các cơ sở y tế, bệnh viện hoặc nhà thuốc uy tín. Quan trọng hơn, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thuốc hoặc các sản phẩm dùng cho mắt. Đừng chỉ quan tâm sản phẩm nổi tiếng hay được truyền miệng nhiều, mà cần xem sản phẩm đó có thực sự phù hợp với tình trạng của mình hay không", TS.BS Nguyễn Văn Huy khuyến cáo.

Hiền Dung