Cốc cà phê 9,9 nhân dân tệ thổi bay biên lợi nhuận, Starbucks và loạt chuỗi đồ uống ngoại phải chuyển hướng chiến lược

Lợi nhuận toàn ngành lao dốc vì ly cà phê siêu rẻ

Thị trường thức uống tại nền kinh tế tỷ dân vẫn duy trì đà tăng trưởng, tuy nhiên cuộc chiến giá cả đã kéo dài nhiều năm và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Các chuỗi nội địa nổi bật như Luckin Coffee và Cotti Coffee liên tục mở rộng điểm bán, cung cấp ra thị trường các sản phẩm cà phê pha tươi với mức giá chạm đáy chỉ từ 9,9 nhân dân tệ. Đơn vị Yum China cũng nhanh chóng tham gia cuộc đua qua việc mở rộng chuỗi Kcoffee lên 2.200 điểm bán, chủ yếu tận dụng mặt bằng cạnh các nhà hàng gà rán.

Áp lực cạnh tranh bị đẩy lên mức cao trong năm 2025 khi các nền tảng thương mại điện tử lớn như Alibaba, JD.com và Meituan triển khai các chương trình trợ giá sâu qua dịch vụ giao đồ ăn. Theo dữ liệu từ Canliyan, mức chi tiêu trung bình của mỗi khách hàng đã rớt mạnh từ 42 nhân dân tệ vào đầu năm 2023 xuống chỉ còn 25 nhân dân tệ vào cuối năm 2025. Cuộc đua đốt tiền mở rộng quy mô đang trực tiếp bào mòn biên lợi nhuận của các doanh nghiệp trong ngành. Điển hình, Luckin Coffee ghi nhận lợi nhuận hoạt động quý IV/2025 sụt giảm 18,5% xuống mức 821,4 triệu nhân dân tệ, bất chấp doanh số tại các cửa hàng hiện hữu tăng nhẹ 1,2%. Chi phí giao hàng gia tăng được xác định là một trong những nguyên nhân chính kéo hẹp hiệu quả sinh lời. Xu hướng này cũng lan rộng sang phân khúc trà khi thương hiệu Chagee báo cáo doanh thu sụt giảm và chuyển sang trạng thái thua lỗ hoạt động.

Theo đánh giá từ ông Eric Xin, đối tác cấp cao tại Trustar Capital, khó khăn lớn nhất đối với các doanh nghiệp ngoại quốc tại thị trường Trung Quốc là tốc độ thích ứng. Các công ty quốc tế sở hữu nền tảng vững chắc nhưng thiếu sự linh hoạt, trái ngược với doanh nghiệp nội địa có khả năng ra quyết định nhanh nhẹn dù vẫn còn hạn chế về khâu vận hành.

Các ông lớn quốc tế tìm không gian sinh tồn tại đô thị vệ tinh

Đối mặt với sự chèn ép từ các đối thủ bản địa, những nhà cung cấp quốc tế đang tập trung vào các khu vực ít bão hòa hơn và vận hành các mô hình cửa hàng đa dạng để tăng độ phủ mà không rơi vào bẫy cạnh tranh giá rẻ. Thương hiệu cà phê cao cấp Peet’s Coffee của Mỹ, với mức chi tiêu trung bình khoảng 50 nhân dân tệ mỗi khách, hiện có gần 300 cửa hàng tại Trung Quốc. Đơn vị này đang tăng tốc vươn tới các đô thị lớn ở miền Trung. Ông Chris Chen, Tổng Giám đốc bán lẻ của Peet’s Coffee cho biết sức tiêu thụ tại Vũ Hán, Tây An, Thành Đô và Trịnh Châu đã vượt qua mức kỳ vọng. Công ty dự kiến khai trương thêm khoảng 60 cửa hàng trong năm nay, tập trung khai thác các điểm đến du lịch như phố Kuanzhai tại Thành Đô hay công viên giải trí Pop Mart ở Bắc Kinh.

Chuỗi đồ uống khổng lồ Starbucks hiện sở hữu khoảng 8.000 điểm bán tại Trung Quốc cũng đang đẩy nhanh tiến độ thâm nhập vào các thành phố cấp thấp hơn sau khi chuyển nhượng 60% cổ phần mảng kinh doanh nội địa cho quỹ Boyu Capital. Starbucks Trung Quốc vừa công bố chiến lược kinh doanh mới mang tên "ngàn cửa hàng, ngàn gương mặt", cho phép triển khai nhiều quy mô như xe đẩy cà phê để nâng diện mạo từ 1.100 lên 1.500 quận trong lộ trình ba năm. Giám đốc điều hành Starbucks Trung Quốc, bà Molly Liu khẳng định chiến lược này giúp doanh nghiệp bám sát nhu cầu địa phương, có khả năng ra quyết định linh hoạt và duy trì đà tăng trưởng ổn định.

Trong quý I/2026 kết thúc ngày 29/3, doanh thu của Starbucks tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đạt 799,8 triệu USD, tăng 8% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, doanh số tại các điểm bán hiện hữu chỉ tăng 0,5%, do mức tăng 2,1% về số lượng giao dịch bị triệt tiêu bởi mức giảm 1,6% trong giá trị đơn hàng trung bình. Dù gặp nhiều lực cản, ngành thức uống Trung Quốc vẫn là thỏi nam châm hút dòng vốn đầu tư vì khả năng tạo ra dòng tiền tốt. Ông Stephen Zhang, đối tác tại Primavera Capital Group đánh giá sức hấp dẫn của các chuỗi F&B hoạt động hiệu quả nằm ở năng lực sinh tiền ngay từ giai đoạn đầu, khác biệt hoàn toàn với các công ty khởi nghiệp công nghệ thường xuyên phụ thuộc vào nguồn vốn gọi từ bên ngoài.

Khánh My (t/h)