Chuyện ông giám đốc yêu đau đáu nghề xuất bản

Tác giả: Nguyễn Bình Phương/NXB Thế Giới

Lạc vào cõi sách

Cuốn sách tuyển chọn những bài viết về một số trí thức có liên quan đến nghề nghiệp xuất bản sách. Qua đó, ta được biết thêm những chân dung tài hoa, say mê cống hiến cho ngành xuất bản, đóng góp cho dòng chảy tri thức.

Chuyện ông giám đốc yêu đau đáu nghề xuất bản

Nhà văn Nguyễn Bình Phương viết bài "Vui với ông Giám đốc xuất bản", đăng trên Báo Công an Nhân dân cuối tuần vào năm 2010, thời ông Lê Huy Hòa là Giám đốc Nhà xuất bản Lao Động.

Ông Lê Huy Hòa - nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Lao Động.

Trong làng xuất bản với nhau, hễ nhắc ông là không ai không biết. Nhắc tới ông là y như rằng, người ta dịu nét mặt đi kèm theo nụ cười thoang thoảng. Đó là một người sống thì lành hiền, ngơ ngơ lơ tơ mơ, nhưng về mặt nghề thì lại xếp vào hàng "sói xám". Là đang nói tới cái ông Giám đốc Nhà xuất bản Lao Động ấy, cái ông Lê Huy Hòa ấy.

Nói ông sống hiền lành vì quả thực hầu như anh em bạn bè chưa bao giờ thấy ông tranh đoạt với ai, chưa bao giờ ông cào cấu một cái gì về cho mình. Ông chỉ ráo riết trong công việc mà toàn là việc thiên hạ, những việc thi thoảng bị "nội tướng" cằn nhằn: "chả mang lợi lộc gì về cho gia đình".

Có lẽ vậy, ông không phải người của gia đình. Việc gia đình ông thuộc diện chểnh mảng. May mà trời cho ông một "nội tướng" dân phố Hàng Vôi xịn, nên ông được rảnh rang mà tung tẩy ra bên ngoài...

Đang từ một thượng tá, một biên tập viên lão làng ở Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, hứng lên, ông nhảy ra ngoài, lĩnh ấn kiếm của Nhà xuất bản Lao Động đi "mở cõi" ở "trời Nam". Đơn thương độc mã trong ấy, ăn cơm vỉa hè, ngủ ngay trên bàn làm việc để gây dựng lại Chi nhánh phía Nam đã lệu rệu từ rất lâu.

Nhiều lúc anh em, bạn bè cũng thấy ái ngại cho ông. Lẽ ra ông không phải như thế nếu là người khéo léo, biết nghĩ về mình. Cái chất lính trong con người ông khó mà mất đi, nó xuề xòa, bình dân.

Sau này khi làm sếp rồi cũng chả thấy có khoảng cách gì với anh em trong cơ quan. Hàng ngày vẫn đi làm bằng chiếc xe máy cũ rích, cũ đến mức không thể cũ hơn được nữa. Người ta không nhầm ông với xe ôm chỉ vì khuôn mặt ông không thể làm xe ôm được, nó quá chất phác, thế thôi.

Ông là con người của công việc, lúc nào cũng tất bật, hối hả. Hiếm khi thấy ông ngơi chân ngơi tay. Uống chén trà với ông cũng chả thấy ngon vì cứ một chốc một nhát lại có người gọi, không có người gọi thì lại gọi cho người. Cứ một chốc một nhát lại đứng lên xin phép đi. Con người ta có số, cái số ông nó vậy, bươn chải, cần lao, không ngơi nghỉ.

Chiếc điện thoại của ông luôn rơi vào tình trạng làm việc quá sức. Khi chế ra điện thoại di động, nhà sản xuất chắc cũng không nghĩ rằng sản phẩm của mình lại lao động cật lực đến thế. Im lặng 10 phút là rất hiếm với chiếc điện thoại của ông.

Tìm được người yêu nghề như ông thời này không dễ. Ông yêu xuất bản, đau đáu vì nó. Nói trắng ra là yêu sách. Hễ cứ nhắc đến sách là mặt mũi đang ỉu xìu bỗng sáng lên, nhanh nhẹn, hồ hởi lắm. Cảm tưởng như trong đầu ông lúc nào cũng ăm ắp những ý tưởng, những đề tài về sách.

Phải nhìn cái cách ông cầm cuốn sách trên tay mới thấy hết ông yêu sách như thế nào. Trân trọng, nâng niu như đệ tử lưu linh trân trọng nâng niu chén rượu. Xuất bản chọn ông chứ không phải ông chọn xuất bản. Đang oai phong lẫm liệt trong bộ đồ phi công máy bay huấn luyện bỗng dưng ông bị "xuất bản" nhấc về, cử đi tu nghiệp và làm chuyên gia xuất bản ở nước ngoài.

Tìm được một giám đốc xuất bản yêu nghề thuần khiết như Lê Huy Hòa thật hiếm. Chỉ mỗi tội đôi khi ông vô tư vì nghề đến mức ái ngại. Thói đời, hoa không có gai thì dễ bị ngắt. Ông là bông hoa không có gai, vũ khí duy nhất là dâng hương và khoe sắc. Bạn nghề tin, và cả ông nữa, cũng tin rằng với những bông hoa chỉ biết vô tư dâng hiến sẽ chả ai lỡ thô bạo đưa tay ra ngắt.

Nguyễn Bình Phương/NXB Thế Giới