Chuyên gia chia sẻ giải pháp bảo vệ trẻ nhũ nhi trước tác động của RSV

Mới đây, chuỗi hội thảo khoa học về dự phòng RSV ở trẻ nhũ nhi do Hội Nhi Khoa Việt Nam tổ chức, với sự tài trợ của Công ty TNHH Sanofi-Aventis Việt Nam đã thu hút sự tham gia của gần 1.000 nhân viên y tế đến từ hai đầu cầu Hà Nội và TPHCM. Các chuyên gia đã cập nhật nhiều thông tin đáng chú ý về RSV, tác nhân gây ra gánh nặng bệnh tật lớn cho trẻ sơ sinh và trẻ nhũ nhi (dưới 1 tuổi) trên toàn thế giới, đồng thời thảo luận về giải pháp phòng ngừa hiệu quả bệnh do RSV.

Làm rõ lý do vì sao RSV vẫn là mối lo ngại đối với sức khỏe trẻ nhỏ dù không còn xa lạ, PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hùng, Nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 1, Phó Chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam nhấn mạnh: "RSV không phải là một tác nhân mới, nhưng gánh nặng mà RSV gây ra ở trẻ nhũ nhi vẫn là một vấn đề rất đáng quan tâm. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây nhiễm trùng hô hấp dưới như viêm tiểu phế quản, viêm phổi khiến trẻ nhỏ phải nhập viện(). Những trường hợp nhiễm RSV nặng không chỉ xảy ra ở trẻ sinh non hay trẻ có bệnh nền. Báo cáo đã cho thấy, hơn 60% trẻ nhiễm RSV và phải điều trị tại khoa hồi sức tích cực, cần thở máy là các trẻ sinh đủ tháng và hoàn toàn khỏe mạnh trước đó".

Thực tế, vẫn có trường hợp trẻ nhiễm RSV tự khỏi bệnh. Tuy nhiên bên cạnh đó, cũng không ít trường hợp trẻ mắc bệnh dần trở nặng phải nhập viện, thậm chí tử vong. "Điều đặc biệt ở RSV là chúng ta không dễ dự đoán trẻ nào sẽ diễn tiến nặng" - Trích lời của PGS.TS.BS. Nguyễn Thanh Hùng.

Cần hiểu rằng về mặt sinh học, trẻ dưới 1 tuổi có hệ miễn dịch đang trong giai đoạn phát triển, chưa thể tạo ra đáp ứng miễn dịch hiệu quả khi tiếp xúc với RSV, kết hợp với cấu trúc đường thở nhỏ hơn so với người lớn, dễ bị tắc nghẽn bởi dịch nhầy, khiến việc nhiễm RSV có thể khiến trẻ đối mặt với những tổn thương đáng kể đường hô hấp dưới như viêm tiểu phế quản và viêm phổi.

Không dừng lại ở đợt bệnh cấp tính, nhiễm RSV nặng trong năm đầu đời có thể để lại những hệ quả hô hấp kéo dài về sau. Trẻ sẽ có nguy cơ cao bị khò khè tái diễn, suy giảm chức năng và xuất hiện các bất thường về cấu trúc phổi, đồng thời tăng rủi ro mắc hen suyễn trước 6 tuổi. Hệ quả là trẻ phải thăm khám và điều trị y tế nhiều hơn so với những trẻ không mắc RSV trong giai đoạn nhũ nhi.

Trong điều kiện trẻ thường xuyên tiếp xúc với RSV trong môi trường sống, BS. Trương Hữu Khanh - Phó Chủ tịch Hội truyền nhiễm TPHCM nhấn mạnh năm đầu đời là thời điểm then chốt trẻ cần được bảo vệ khỏi RSV vì đây là giai đoạn trẻ có nguy cơ tử vong do RSV cao nhất.

Từ thực trạng cấp thiết trên, trong buổi Hội thảo, các chuyên gia cũng đã đề cập đến giải pháp dự phòng RSV cho trẻ nhũ nhi, bao gồm tiêm chủng cho phụ nữ mang thai và sử dụng kháng thể đơn dòng bảo vệ trực tiếp cho trẻ ngay từ khi sinh ra.

Theo đó, BS. Trương Hữu Khanh đã chia sẻ về kháng thể đơn dòng Nirsevimab, một giải pháp mới phòng RSV cho tất cả trẻ dưới 1 tuổi được cấp phép lưu hành từ năm 2025, đồng thời giải thích về cơ chế hoạt động của vắc xin và kháng thể đơn dòng.

Vắc xin giống như "người huấn luyện", giúp cơ thể học cách chống lại nhiễm trùng theo thời gian, thường cần vài tuần để phát huy hiệu quả và khả năng tạo kháng thể cũng phụ thuộc vào hệ miễn dịch của người được tiêm.

Trong khi đó, kháng thể đơn dòng giống như "người bảo vệ có sẵn", bắt đầu bảo vệ sớm cho trẻ sau khi tiêm mà không cần thời gian để "huấn luyện" hệ miễn dịch.

Trước mức độ phổ biến và gánh nặng của bệnh do RSV gây ra cho trẻ dưới 1 tuổi và gia đình, Hội Nhi khoa Việt Nam cũng đã xuất bản tài liệu "Hướng dẫn sử dụng Nirsevimab trong thực hành lâm sàng – Các câu hỏi thường gặp (2026)" nhằm hỗ trợ các nhân viên y tế có thêm tài liệu tham khảo khi thực hành lâm sàng.

Việc bổ sung kháng thể đơn dòng vào danh mục dự phòng RSV bên cạnh các phương pháp hiện có đã mở ra thêm lựa chọn khoa học cho đội ngũ y tế và phụ huynh trong việc bảo vệ đường hô hấp cho trẻ dưới 1 tuổi. Để lựa chọn phương án phòng ngừa tối ưu và phù hợp nhất với thể trạng của con, cha mẹ nên chủ động tham khảo ý kiến tư vấn trực tiếp từ các nhân viên y tế.

Huyền My