Giáo dục Hà Nội: Gỡ áp lực - Mở tương lai

Các đại biểu tham gia chương trình. Ảnh: Thanh Hải

Hà Nội là địa phương có quy mô giáo dục lớn thứ hai cả nước, sau thành phố Hồ Chí Minh, với hàng triệu học sinh và hàng nghìn cơ sở giáo dục ở các cấp học.

Những năm gần đây, thành phố đã ban hành nhiều chính sách mạnh mẽ nhằm chăm lo cho giáo dục: Từ miễn học phí, hỗ trợ bữa ăn cho học sinh đến đầu tư xây dựng trường lớp, đổi mới quản trị và nâng cao chất lượng dạy học.

Tuy nhiên, cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh, ngành Giáo dục Thủ đô cũng đang đối mặt với không ít áp lực. Mỗi mùa tuyển sinh đầu cấp, nhiều phụ huynh Hà Nội lại thấp thỏm tìm trường cho con; những câu chuyện về trường “hot”, áp lực trường lớp luôn thu hút sự quan tâm của xã hội.

Để giảm bớt những áp lực đó, thành phố đang triển khai nhiều giải pháp căn cơ và lâu dài: Từ chuyển đổi số trong tuyển sinh, mở rộng hệ thống trường lớp đến nâng cao chất lượng giáo dục đồng đều giữa các khu vực.

Chương trình thời sự đặc biệt sẽ cùng độc giả nhìn lại những chính sách lớn của Hà Nội dành cho giáo dục; những thay đổi trong tuyển sinh và quản lý giáo dục; cũng như tầm nhìn phát triển giáo dục Thủ đô trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội. Ảnh: Thanh Hải

Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh, chuyên gia giáo dục, thành viên Hội đồng quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực. Ảnh: Thanh Hải

Trong chương trình, độc giả có dịp theo dõi những phân tích, trao đổi từ các khách mời: Ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội và Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh, chuyên gia giáo dục, thành viên Hội đồng quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực.

Giáo dục và đào tạo giữ vai trò đặc biệt quan trọng

Hà Nội hiện là địa phương có quy mô giáo dục lớn thứ hai cả nước, với hệ thống trường lớp và số lượng học sinh thuộc nhóm dẫn đầu.

Chia sẻ tại chương trình, ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết, trong chiến lược phát triển chung của Thủ đô, giáo dục - đào tạo luôn được xác định là lĩnh vực giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia của Hà Nội hiện đạt khoảng 80,6%, thuộc nhóm cao nhất cả nước. Đây là kết quả cho thấy sự quan tâm và đầu tư bền bỉ của thành phố đối với sự nghiệp giáo dục.

Ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội chia sẻ tại chương trình. Ảnh: Thanh Hải

Thời gian qua, nhiều văn bản pháp luật quan trọng liên quan đến lĩnh vực giáo dục đã được sửa đổi, ban hành như Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), cùng các quy định về đội ngũ nhà giáo. Những chính sách này tạo hành lang pháp lý quan trọng để ngành giáo dục triển khai các nhiệm vụ đổi mới và nâng cao chất lượng dạy học.

Bên cạnh đó, giáo dục cũng nhận được sự quan tâm đặc biệt từ Trung ương. Tại cuộc gặp gỡ cán bộ quản lý và nhà giáo nhân dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh, giáo dục là quốc sách hàng đầu, đồng thời là tương lai của dân tộc. Theo ông Nguyễn Quang Tuấn, đây là nguồn động viên lớn đối với ngành giáo dục, khẳng định vai trò và trách nhiệm của giáo dục trong sự phát triển của đất nước.

Ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội: Giáo dục - đào tạo luôn được xác định là lĩnh vực giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Ảnh: Thanh Hải

Đối với Hà Nội, vai trò của giáo dục - đào tạo được thể hiện rõ trong các định hướng phát triển của thành phố. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII đã xác định mục tiêu tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế sâu rộng. Gần đây, trong các chương trình hành động triển khai Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị, thành phố tiếp tục nhấn mạnh phát triển giáo dục - đào tạo là nhiệm vụ trọng yếu, lâu dài và là một trong những khâu đột phá trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực.

Theo định hướng này, giáo dục Hà Nội không dừng lại ở mục tiêu giữ vị trí dẫn đầu cả nước mà còn hướng tới tiệm cận chất lượng giáo dục của các thủ đô phát triển trong khu vực và trên thế giới. Thành phố đặt mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm lớn về giáo dục - đào tạo, nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của cả nước.

Trong bối cảnh đó, giáo dục - đào tạo được xem là nền tảng để nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài, góp phần tạo động lực cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa Thủ đô. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu, định hướng và dẫn dắt trong phát triển giáo dục chất lượng cao của cả nước.

Hà Nội đã dành nguồn lực lớn để đầu tư cho giáo dục

Thời gian qua, thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều chính sách đáng chú ý như miễn học phí, hỗ trợ bữa ăn cho học sinh, tăng cường đầu tư trường lớp. Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Quang Tuấn, những chính sách này đã tác động đặc biệt tích cực tới phụ huynh và học sinh.

Ông Nguyễn Quang Tuấn nhấn mạnh: Những năm gần đây, thành phố đã dành nguồn lực lớn để đầu tư cho giáo dục, với khoảng 62.000 tỷ đồng triển khai hơn 1.300 dự án cải tạo, nâng cấp và xây dựng cơ sở giáo dục. Nhờ đó, hệ thống trường lớp ngày càng được hoàn thiện, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học.

Cùng với đầu tư hạ tầng, Hà Nội cũng đặc biệt chú trọng các chính sách chăm lo cho học sinh. Thành phố đã bố trí khoảng 2.700 tỷ đồng để thực hiện miễn học phí cho học sinh, đồng thời dành gần 3.000 tỷ đồng hỗ trợ bữa ăn cho học sinh tiểu học. Những chính sách này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng chi phí cho các gia đình, nhất là ở khu vực nông thôn, gia đình công nhân hoặc hoàn cảnh khó khăn, mà còn tạo điều kiện để mọi học sinh đều có cơ hội đến trường và được thụ hưởng môi trường giáo dục tốt hơn.

Trường THPT Đỗ Mười được đầu tư khang trang, hiện đại, bắt đầu tuyển sinh từ năm học 2025-2026. Ảnh: Nhà trường cung cấp

“Với tỷ lệ chi ngân sách giáo dục rất lớn, nên tỷ lệ trường chuẩn quốc gia của thành phố đã tăng từ dưới 70% (năm 2021) lên trên 80% như hiện nay”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Xã hội đồng tình với những chính sách đổi mới giáo dục

Về những chính sách giáo dục mà Hà Nội đang triển khai, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh, chuyên gia giáo dục, thành viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực cho biết, bà rất vui khi đón nhận những thông tin tích cực như việc miễn học phí hay hỗ trợ bữa ăn trưa cho học sinh.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh - chuyên gia giáo dục, thành viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực. Ảnh: Thanh Hải.

Dù con của bà hiện không còn học phổ thông, nhưng qua chia sẻ của người thân, bạn bè và nhiều phụ huynh xung quanh, bà vẫn cảm nhận rõ niềm vui và sự đồng tình của xã hội đối với những chính sách này.

Theo bà Thu Anh, việc thành phố liên tiếp ban hành nhiều chính sách hỗ trợ cho học sinh và gia đình đã thể hiện tư duy phát triển rõ ràng của giáo dục Thủ đô. Trong đó, việc chú trọng nâng cao chất lượng giáo dục và mở rộng cơ hội học tập cho mọi trẻ em trên địa bàn được xem là điểm nhấn đáng chú ý trong giai đoạn gần đây.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh cho rằng, khi ngày càng có nhiều chính sách thiết thực được triển khai, người dân Hà Nội cảm thấy yên tâm và phấn khởi hơn trước những chuyển động tích cực của ngành Giáo dục. Điều đó cũng cho thấy sự quan tâm sâu sắc của thành phố đối với thế hệ học sinh, cũng như quyết tâm xây dựng một môi trường giáo dục ngày càng chất lượng và công bằng.

Hướng tới xây dựng nền giáo dục thông minh

Nhìn ở góc nhìn dài hạn, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh đã có những chia sẻ riêng về mô hình giáo dục mà Hà Nội đang hướng tới trong tương lai.

Theo Tiến sĩ Thu Anh, những định hướng mà Hà Nội đang triển khai cho thấy tầm nhìn khá rõ ràng trong việc xây dựng một hệ thống giáo dục hiện đại và hội nhập. Thành phố không chỉ chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, mà còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản trị nhà trường, từng bước hướng tới mô hình “trường học thông minh”, nơi hoạt động dạy - học và quản lý được hỗ trợ hiệu quả bởi nền tảng số.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh: Hà Nội đang xây dựng một hệ thống giáo dục hiện đại và hội nhập. Ảnh: Thanh Hải

Bên cạnh đó, việc thúc đẩy các chương trình giáo dục quốc tế giúp học sinh Thủ đô có thêm cơ hội tiếp cận những chương trình học tập đa dạng, phù hợp với xu thế hội nhập toàn cầu. Việc Hà Nội được UNESCO công nhận là thành viên mạng lưới Thành phố học tập toàn cầu vào tháng 12-2025 cũng mở ra nhiều cơ hội để thúc đẩy học tập suốt đời trong cộng đồng.

Theo bà Thu Anh, những chính sách như miễn học phí, hỗ trợ bữa ăn cho học sinh hay định hướng xây dựng “trường học hạnh phúc” đều là những bước đi rất thiết thực.

“Khi gánh nặng chi phí giáo dục được giảm bớt và môi trường học tập trở nên tích cực, thân thiện hơn, học sinh sẽ có nhiều cơ hội phát triển toàn diện cả về tri thức, kỹ năng và cảm xúc”, Tiến sĩ Thu Anh nhận định.

Tuyển sinh đầu cấp luôn “nóng”

Tuyển sinh đầu cấp hằng năm luôn trở thành vấn đề “nóng” tại các đô thị lớn như Hà Nội. Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh, thành viên Hội đồng quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực, tình trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau..

Với nhiều năm công tác trong giáo dục phổ thông, đặc biệt từng là giáo viên và cán bộ quản lý tại Trường THCS & THPT Nguyễn Tất Thành (Trường Đại học Sư phạm Hà Nội), bà Thu Anh cho biết, áp lực tuyển sinh trước hết xuất phát từ tốc độ gia tăng dân số rất nhanh của Thủ đô, thuộc nhóm cao nhất cả nước, khiến nhu cầu học tập ở các bậc học ngày càng lớn.

Nhiều trường tư thục tại Hà Nội đã công bố phương án tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027. Ảnh: CTV

Bên cạnh đó, chất lượng giữa các trường vẫn còn có sự khác biệt, nên nhiều phụ huynh luôn mong muốn tìm cho con em mình một môi trường học tập tốt, được học với những thầy, cô giáo giỏi. Thậm chí, trong nhiều gia đình, việc lựa chọn trường cho con đôi khi còn trở thành vấn đề gây tranh luận.

Ngoài ra, tư duy về “trường chuyên, lớp chọn, trường điểm” vẫn còn ăn sâu trong suy nghĩ của không ít phụ huynh, không chỉ ở Hà Nội mà trên phạm vi cả nước. Chính những yếu tố đó khiến câu chuyện tuyển sinh đầu cấp luôn nhận được sự quan tâm lớn của xã hội.

Bài toán về chất lượng giáo dục giữa các trường

Giải đáp băn khoăn về việc “ngành Giáo dục Hà Nội cần làm gì để phụ huynh tin rằng trường gần nhà cũng là một trường tốt?”, ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết, trăn trở lớn nhất của ngành Giáo dục Thủ đô là làm sao bảo đảm chất lượng đào tạo giữa các trường, các khu vực được đồng đều.

Theo ông Nguyễn Quang Tuấn, việc đánh giá chất lượng giữa các trường cần dựa trên những yếu tố cốt lõi như cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và chất lượng đầu ra của học sinh. Thời gian qua, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã tham mưu để thành phố phê duyệt kế hoạch đầu tư mạnh mẽ cho giáo dục giai đoạn 2018-2025 với tổng kinh phí hơn 62.000 tỷ đồng. Nguồn lực này được tập trung cho hơn 1.300 dự án xây dựng, nâng cấp trường lớp theo chuẩn quốc gia, qua đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và thu hẹp khoảng cách giữa các khu vực.

Ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội. Ảnh: Thanh Hải

Bên cạnh đầu tư cơ sở vật chất, ngành Giáo dục cũng đẩy mạnh việc chia sẻ kinh nghiệm quản lý, giảng dạy giữa các trường có chất lượng tốt với những trường còn hạn chế; đồng thời tăng cường tuyên truyền để phụ huynh hiểu rõ hơn về chất lượng giáo dục tại địa phương, từ đó yên tâm cho con theo học tại trường gần nhà. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực, lo lắng trong việc lựa chọn trường học cho học sinh đầu cấp.

Yêu cầu trường tư thục không thu phí giữ chỗ

Nêu quan điểm về hiện tượng một số cơ sở giáo dục thu tiền đặt cọc giữ chỗ trước mùa tuyển sinh, ông Nguyễn Quang Tuấn cho biết, ngành Giáo dục Thủ đô đã và đang triển khai nhiều giải pháp nhằm chấn chỉnh, đảm bảo quyền lợi chính đáng cho phụ huynh và học sinh. Theo ông, việc thu phí giữ chỗ không chỉ gây áp lực tâm lý, tài chính cho các gia đình mà còn làm ảnh hưởng đến môi trường giáo dục lành mạnh, minh bạch.

Ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội chia sẻ tại chương trình. Ảnh: Thanh Hải

Mới đây, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã ban hành văn bản hướng dẫn gửi tới toàn bộ các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố, trong đó có gần 600 cơ sở giáo dục dân lập và tư thục, yêu cầu tuyệt đối không được thu các khoản phí giữ chỗ.

Đồng thời, Sở cũng tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra thực tế tại các đơn vị. Qua rà soát cho thấy, chỉ có một số ít cơ sở cá biệt vẫn thực hiện việc thu phí giữ chỗ. Đối với những trường hợp này, Sở đã yêu cầu chấn chỉnh kịp thời, xử lý nghiêm theo quy định nhằm bảo đảm tính răn đe và lập lại trật tự trong công tác tuyển sinh.

Lãnh đạo Sở nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt của ngành Giáo dục Hà Nội là đặt chất lượng giáo dục và uy tín nhà trường lên hàng đầu. Khi cơ sở giáo dục xây dựng được môi trường học tập tốt, chương trình đào tạo hiệu quả, đội ngũ giáo viên tâm huyết và tạo dựng được niềm tin vững chắc với phụ huynh, học sinh thì không cần thiết phải sử dụng các biện pháp như thu phí giữ chỗ để thu hút tuyển sinh.

Ngành Giáo dục cũng khuyến khích các trường tăng cường công khai, minh bạch thông tin tuyển sinh, nâng cao chất lượng dịch vụ giáo dục, qua đó tạo sự cạnh tranh lành mạnh và bền vững trong toàn hệ thống.

Nâng cao chất lượng giảng dạy để học sinh hạnh phúc mỗi ngày

Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh, chuyên gia giáo dục, thành viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực. Ảnh: Thanh Hải

Về vấn đề làm thế nào để giảm tâm lý “chạy trường, chọn lớp” của phụ huynh, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh cho rằng, giải pháp căn bản là nâng cao chất lượng giáo dục ở mỗi nhà trường.

Theo bà, ngành Giáo dục cần tạo điều kiện để các trường được học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm, phát triển môi trường học tập tốt; trong đó vai trò và trách nhiệm của người đứng đầu nhà trường là yếu tố đặc biệt quan trọng.

Thực tế cho thấy, khi chất lượng giáo dục được cải thiện, niềm tin của phụ huynh cũng thay đổi. Tiến sĩ Thu Anh dẫn chứng, có một trường THCS trên địa bàn phường Hoàn Kiếm trước đây chỉ có chưa đến 100 học sinh, nhưng sau 5 năm, nhờ sự đổi mới trong quản lý và nâng cao chất lượng dạy học, số lượng học sinh đã tăng lên khoảng 1.000 em. Điều này cho thấy một ngôi trường có trở thành “trường hot” hay không phụ thuộc rất lớn vào chất lượng giáo dục của chính nhà trường.

Bên cạnh đó, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh cho rằng, đội ngũ hơn 140.000 giáo viên của Hà Nội nếu đều giữ tinh thần trách nhiệm, không ngừng học hỏi, nuôi dưỡng niềm đam mê với nghề, cùng với sự nỗ lực của các nhà quản lý giáo dục, thì khoảng cách chất lượng giữa các trường sẽ dần được thu hẹp. Khi đó, áp lực “chọn trường, chạy trường” cũng sẽ giảm đi đáng kể.

Ngoài những giải pháp từ phía ngành Giáo dục, việc thay đổi tư duy của phụ huynh cũng rất quan trọng. Nhiều gia đình dù con không có năng khiếu đặc biệt vẫn cho con học thêm nhiều nơi với mục tiêu thi vào trường chuyên, lớp chọn.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh, điều quan trọng hơn cả là giúp trẻ cảm thấy hạnh phúc trong quá trình học tập và mỗi ngày đều có sự tiến bộ so với chính mình của ngày hôm qua. Khi các trường học gần nơi cư trú được phụ huynh tin tưởng về chất lượng, họ sẽ không còn nhu cầu tìm kiếm những ngôi trường xa hơn.

Tiếp tục đào tạo và thu hút đội ngũ giáo viên giỏi

Đánh giá cao vai trò của chính quyền xã, phường trong việc dự báo số lượng học sinh và chuẩn bị quỹ đất cho giáo dục, ông Nguyễn Quang Tuấn chia sẻ, các xã, phường đóng vai trò quan trọng trong việc dự báo số lượng học sinh, quản lý trực tiếp các trường, thực hiện công tác quy hoạch và đầu tư xây dựng trường học. Họ có trách nhiệm thống kê chính xác số lượng học sinh, dự báo nhu cầu tuyển sinh và xây dựng kế hoạch tuyển sinh phù hợp.

Giáo viên đang hướng dẫn học sinh trong giờ học môn Ngữ văn. Ảnh: PV

Còn theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh, việc xây dựng thêm nhiều trường học mới trong thời gian qua đã góp phần giảm đáng kể áp lực tuyển sinh tại Hà Nội.

Bà Thu Anh cho rằng, người dân Thủ đô hiện rất phấn khởi khi ngày càng có nhiều ngôi trường mới được xây dựng khang trang, hiện đại. Khi trong khu vực sinh sống có thêm những ngôi trường đẹp, thuận tiện về khoảng cách, phụ huynh cũng dễ dàng hơn trong việc lựa chọn nơi học tập phù hợp cho con em mình.

Việc tăng thêm số lượng trường học giúp phân bổ lại số học sinh giữa các cơ sở giáo dục, từ đó tạo sự cân đối trong tuyển sinh. Điều này cũng góp phần giảm áp lực về sĩ số lớp học - một vấn đề từng tồn tại ở nhiều trường khi có lớp lên tới 50-60 học sinh, thậm chí có nơi còn cao hơn. Khi hệ thống trường lớp được mở rộng, số lượng học sinh trong mỗi lớp có điều kiện giảm xuống, tạo môi trường học tập thuận lợi hơn cho cả giáo viên và học sinh.

Tuy vậy, theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh, những kết quả hiện nay mới chủ yếu thể hiện ở phần “vỏ”, tức là sự gia tăng về số lượng trường lớp, việc mở rộng cơ sở vật chất hoặc tận dụng các cơ sở còn dư để phục vụ giáo dục. Điều quan trọng hơn trong giai đoạn tiếp theo là phần “ruột” - tức chất lượng giáo dục bên trong nhà trường.

Bà Thu Anh cho rằng, khi đã có thêm nhiều trường học mới, vấn đề đặt ra là phải tiếp tục đào tạo và thu hút đội ngũ giáo viên giỏi, bảo đảm chất lượng giảng dạy tương xứng với cơ sở vật chất hiện đại. Chỉ khi chất lượng đội ngũ và chất lượng dạy học được nâng lên đồng bộ với hạ tầng giáo dục, những ngôi trường mới thực sự phát huy được giá trị và mang lại hiệu quả bền vững cho sự phát triển của giáo dục Thủ đô.

Giải pháp để quy hoạch giáo dục đi trước tốc độ đô thị hóa

Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh cho rằng, để quy hoạch giáo dục có thể đi trước tốc độ đô thị hóa thực sự là một thách thức lớn, không chỉ đối với Hà Nội mà còn với các thành phố lớn khác trên thế giới.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh: Hà Nội đang xây dựng một hệ thống giáo dục hiện đại và hội nhập. Ảnh: Thanh Hải

Các giải pháp được đề xuất bao gồm: Phải gắn kết quy hoạch giáo dục với quy hoạch đô thị, thống kê dân số và dự báo nhu cầu tuyển sinh để đề xuất quy mô xây dựng trường học phù hợp. Cùng với đó, phải tăng cường xã hội hóa giáo dục, thu hút các nguồn đầu tư từ khu vực ngoài công lập.

Các chuyên gia, nhà quản lý đều khẳng định vai trò quan trọng của chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp xã, phường, trong việc quản lý và quy hoạch giáo dục tại Hà Nội. Đồng thời cho rằng, việc xây dựng thêm nhiều trường học mới đã giúp giảm áp lực tuyển sinh, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết, như việc gắn kết quy hoạch giáo dục với quy hoạch đô thị, dự báo nhu cầu tuyển sinh và xã hội hóa giáo dục.

Dự báo sớm và chính xác quy mô tuyển sinh

Các khách mời tham gia buổi tọa đàm. Ảnh: Thanh Hải

Về việc Hà Nội cần làm gì để thu hẹp khoảng cách chất lượng giáo dục giữa các trường và giữa các khu vực, ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết: Thời gian qua, việc đầu tư cơ sở vật chất cho các trường học đã góp phần thu hẹp đáng kể sự chênh lệch. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn những khoảng cách nhất định cần tiếp tục quan tâm khắc phục.

Theo ông Tuấn, để khắc phục tình trạng này, ngành Giáo dục cần tập trung nâng cao hiệu quả quản lý nhà trường đồng thời chú trọng xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên. Song song với đó, các địa phương phải thực hiện tốt việc quy hoạch mạng lưới trường lớp theo quan điểm “giáo dục cần đi trước một bước”, bảo đảm hệ thống trường học được phát triển phù hợp với nhu cầu thực tiễn.

Ông Nguyễn Quang Tuấn cũng nhận định rằng, quy mô học sinh hằng năm có thể thay đổi do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có những giai đoạn phụ huynh lựa chọn thời điểm sinh con khiến số trẻ đến tuổi đi học tăng đột biến. Vì vậy, các địa phương và nhà trường cần chủ động dự báo sớm, chính xác về số lượng học sinh để kịp thời chuẩn bị cơ sở vật chất, bổ sung đội ngũ giáo viên, đồng thời bảo đảm sĩ số lớp học hợp lý, qua đó tổ chức hiệu quả các hoạt động dạy và học.

Chia sẻ về vai trò của sự phối hợp giữa gia đình, xã hội và nhà trường, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh cho rằng, chất lượng giáo dục không chỉ phụ thuộc vào môi trường học đường mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ gia đình, đặc biệt là cha mẹ. Trong nhiều trường hợp, áp lực học tập của học sinh xuất phát từ chính kỳ vọng của phụ huynh. Vì vậy, cha mẹ cần thấu hiểu, đồng hành và định hướng cho con, nhận biết năng lực, sở thích cũng như những áp lực mà con đang đối mặt. Khi được lắng nghe và hỗ trợ đúng cách, phụ huynh sẽ trở thành “chất xúc tác” quan trọng giúp con phát triển toàn diện.

Hà Nội hướng tới vị thế trung tâm giáo dục trong khu vực

Về kỳ vọng đối với diện mạo giáo dục Hà Nội trong 10 năm tới, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh bày tỏ tin tưởng rằng, Thủ đô không chỉ là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của cả nước mà còn có thể vươn lên trở thành một trung tâm giáo dục có tầm ảnh hưởng trong khu vực và trên thế giới.

Theo bà, nhờ sự quan tâm đầu tư cùng việc triển khai nhiều chính sách phát triển giáo dục trong thời gian qua, chất lượng giáo dục Hà Nội đang từng bước được nâng cao.

Trong tương lai, bà kỳ vọng Hà Nội sẽ xây dựng được những môi trường học tập chất lượng, nơi đội ngũ giáo viên luôn giữ vững đam mê nghề nghiệp và học sinh không ngừng nỗ lực chinh phục tri thức. Từ nền tảng đó, các em sẽ trưởng thành thành những công dân có trách nhiệm, có năng lực, sẵn sàng đóng góp cho sự phát triển của Thủ đô và đất nước, đồng thời đủ tự tin hội nhập và khẳng định mình trên trường quốc tế.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh, thế hệ học sinh Thủ đô trong tương lai sẽ là những công dân toàn cầu, chủ động bước ra môi trường quốc tế

Từng bước vận hành mô hình trường chuyên tiệm cận quốc tế

Ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết thêm, Thành ủy Hà Nội đã ban hành Chương trình số 05-CTr/TU (ngày 12-1-2026) nhằm triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW (ngày 22-8-2025) của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Chương trình đặt mục tiêu đến năm 2035 xây dựng nền giáo dục Thủ đô phát triển toàn diện, từng bước hoàn thiện và vận hành mô hình trường phổ thông chuyên tiệm cận chuẩn quốc tế, đồng thời mở rộng hệ thống trường chất lượng cao để phát huy vai trò dẫn dắt, lan tỏa chất lượng giáo dục. Qua đó, giáo dục Hà Nội phấn đấu đạt trình độ tiên tiến, nằm trong nhóm dẫn đầu của khu vực và châu Á. Đây được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Thành ủy trong giai đoạn tới.

Các vị khách mời chụp hình lưu niệm cùng ekip thực hiện chương trình của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội. Ảnh: Thanh Hải

Theo ông Nguyễn Quang Tuấn, ngành Giáo dục Thủ đô hướng tới mục tiêu phát triển học sinh toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mỹ, đồng thời trang bị năng lực ngoại ngữ, năng lực số và khả năng thích ứng với xã hội tri thức cũng như quá trình hội nhập quốc tế.

Ông Tuấn nhấn mạnh, với sự quan tâm chỉ đạo của Thành ủy, UBND thành phố cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, học sinh Hà Nội sẽ được tạo điều kiện nâng cao trình độ ngoại ngữ, công nghệ số, tư duy sáng tạo và các kỹ năng toàn cầu. Qua đó, các em có thể đáp ứng tốt hơn yêu cầu của nền kinh tế tri thức, quá trình chuyển đổi số và hội nhập quốc tế trong thời gian tới.

Nhóm phóng viên