Đồng hành cùng trẻ khiếm thị vùng sâu, vùng xa

Hành trình ấy do Hội Người mù tỉnh phối hợp Trung tâm Bảo trợ Khiếm thị Nhật Hồng thực hiện.

Từ khảo sát đến đồng hành lâu dài

Tháng 1-2026, trong 1 chuyến khảo sát kéo dài gần 10 ngày, Hội Người mù tỉnh phối hợp Trung tâm Bảo trợ Khiếm thị Nhật Hồng (thuộc Chương trình Phục vụ người khiếm thị của Hội dòng Mến Thánh Giá Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh) tiếp cận 55 trẻ em khiếm thị, mắc nhiều bệnh tật tại khu vực phía Tây tỉnh. Phần lớn trong số này là trẻ mù đa tật, sống rải rác ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa, giao thông khó khăn.

Trong khuôn khổ chương trình, đoàn công tác trao quà tết cho tất cả các em được khảo sát. “Mỗi suất gồm 300 nghìn đồng cùng các vật dụng thiết yếu như dầu gió, mũ len, khăn len - những sản phẩm do chính trẻ khiếm thị và các sơ của Trung tâm Nhật Hồng làm ra.

Qua đó, 40/55 trường hợp được hỗ trợ lâu dài với mức 3 triệu đồng/trường hợp/năm; 3 trẻ được hỗ trợ 1 lần với mức 1,2 triệu đồng. Đối với những trường hợp đặc biệt bị ảnh hưởng nặng nề do đợt bão vừa qua, đoàn hỗ trợ thêm 1,5 triệu đồng” - sơ Lê Thị Vân Nga - Trưởng Ban Xã hội (Hội dòng Mến Thánh Giá Thủ Đức) chia sẻ.

Hội Người mù tỉnh phối hợp Trung tâm Bảo trợ Khiếm thị Nhật Hồng khảo sát các trường hợp trẻ khiếm thị ở khu vực phía Tây Gia Lai. Ảnh: ĐVCC

Điều đọng lại sâu sắc hơn cả những khoản hỗ trợ là việc được ngồi lại với từng gia đình, quan sát từng đứa trẻ, đặt câu hỏi và bắt đầu một quá trình đồng hành lâu dài.

Tại xã KDang, đoàn gặp hai anh em ruột Byữn (SN 2017) và Ưn (SN 2013) - một em bị bại não nằm một chỗ; em còn lại bị rối loạn thần kinh, có thể đánh người xung quanh bất cứ lúc nào. Gia đình thuộc diện đặc biệt khó khăn.

Ở xã Chư Prông, em Bùi Văn Hoàng (SN 2013) là trẻ mù bị não úng thủy; anh chị của em cũng bị mắt kém do tai nạn bom mìn. 9 người trong gia đình sống chen chúc trong một căn nhà nhỏ đã xuống cấp. Hay trường hợp em Nguyễn Hoàng Nguyên Khôi (SN 2020, xã Ia Dơk) sống cùng mẹ đơn thân, 3 thế hệ đều là người mù.

Theo bà Mai Thị Bích Thu - Phó Chủ tịch Hội Người mù tỉnh, nhiều trẻ khiếm thị, mắc nhiều bệnh tật đang sống trong các gia đình đơn thân, cha hoặc mẹ đã rời bỏ gia đình vì không chịu nổi áp lực cuộc sống. “Điều chúng tôi trăn trở nhất là làm sao để các em không bị bỏ lại phía sau, dù chỉ là một em” - bà Thu chia sẻ.

Can thiệp sớm, kiên trì và đúng cách

Phần lớn các gia đình có trẻ mù, mắc nhiều bệnh tật là người dân tộc thiểu số, thiếu kiến thức và kỹ năng chăm sóc trẻ khuyết tật.

“Người lớn nghĩ đó là giúp, nhưng vô tình lại tước đi cơ hội để các em học cách tự lập. Nhiều trẻ ít được ra ngoài, ít tiếp xúc với ánh nắng, dẫn đến phát sinh thêm các vấn đề về sức khỏe” - bà Thu nói.

Chính vì vậy, cùng với hỗ trợ tài chính, Trung tâm Bảo trợ Khiếm thị Nhật Hồng sẽ phối hợp với Hội xây dựng các chương trình can thiệp riêng cho từng trẻ, từ kỹ năng tự phục vụ, vận động cơ bản đến tư vấn tâm lý cho gia đình. 2 đơn vị đã có kinh nghiệm triển khai mô hình này tại khu vực phía Đông tỉnh trong nhiều năm qua.

Dự kiến trong tháng 7-2026, dưới sự hỗ trợ về chuyên môn của các sơ và giáo viên Trung tâm Bảo trợ Khiếm thị Nhật Hồng, Hội Người mù tỉnh tổ chức lớp hỗ trợ cho phụ huynh có con khiếm thị, mắc nhiều bệnh tật về kiến thức, kỹ năng chăm sóc, can thiệp cho trẻ; lớp hỗ trợ cả phụ huynh và trẻ khiếm thị nhưng chưa có kỹ năng hòa nhập, độc lập.

Sự tiến bộ của các em không thể nóng vội, đôi khi phải tính bằng tháng, bằng năm, nhưng đó là con đường cần thiết nếu muốn các em có cơ hội phát triển.

“Sau chuyến khảo sát, có 8 trẻ được Hội dòng Mến Thánh Giá Thủ Đức hỗ trợ đưa vào TP. Hồ Chí Minh khám sức khỏe hoặc khám mắt để có tư vấn chuyên môn.

Dự kiến 6 trẻ sẽ được giới thiệu đi học. Trước đó, chiều 15-1, gia đình em H’Man (xã Đak Đoa) đã lên đường vào TP. Hồ Chí Minh để được hỗ trợ khám về tình trạng khó thở kéo dài nhiều năm qua” - sơ Vân Nga cho biết thêm.

Những chuyến đi như vậy sẽ còn tiếp tục trong thời gian tới, nhất là khi vẫn còn 70 trẻ khiếm thị khác ở khu vực Tây Gia Lai chưa được khảo sát. Nhưng điều đọng lại sau mỗi hành trình vẫn là một cam kết âm thầm: Không để trẻ em khiếm thị, đặc biệt là trẻ mù đa tật ở vùng sâu, vùng xa, bị bỏ lại phía sau trên con đường hướng tới cuộc sống tự lập và hòa nhập.

NGUYỄN MUỘI