Chính sách đột phá mở ra bước chuyển mới cho giáo dục Thủ đô

Những năm gần đây, Hà Nội đã ban hành nhiều chính sách quan trọng, từ miễn học phí, hỗ trợ bữa ăn bán trú đến tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và giảng dạy. Những bước đi đồng bộ đó cho thấy giáo dục - đào tạo đang được thành phố xác định là ưu tiên chiến lược, đặt nền tảng cho sự phát triển bền vững của Thủ đô trong tương lai.

Đi đầu với những chính sách nhân văn vì thế hệ tương lai

Hà Nội hiện là một trong hai địa phương có quy mô giáo dục lớn nhất cả nước với 2.954 trường học, hơn 2,3 triệu học sinh và hơn 140 nghìn giáo viên. Quy mô lớn đồng nghĩa với nhiều áp lực trong tổ chức dạy học, quản lý hệ thống trường lớp và bảo đảm chất lượng giáo dục.

Tuy vậy, với quan điểm nhất quán “giáo dục là quốc sách hàng đầu”, “đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho tương lai”, thành phố đã dành nhiều nguồn lực và ban hành nhiều chính sách quan trọng nhằm phát triển toàn diện lĩnh vực này.

Ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội và Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh, thành viên Hội đồng quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực tham gia chương trình Thời sự đặc biệt của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, tối 11-3. Ảnh: Thanh Hải

Một trong những chính sách được xã hội đặc biệt quan tâm là việc từ năm học 2025-2026, trẻ mầm non và học sinh phổ thông trên cả nước chính thức được miễn học phí. Riêng tại Hà Nội, học sinh tiểu học còn được hỗ trợ bữa ăn bán trú từ ngân sách thành phố. Những chính sách này đã mang lại niềm vui cho nhiều gia đình, đồng thời góp phần tạo ra môi trường học tập bình đẳng và thuận lợi hơn cho học sinh.

Em Nguyễn Bảo Khánh Ngọc, học sinh Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai (phường Phú Diễn, Hà Nội) chia sẻ rằng, gia đình em có ba chị em đang đi học nên trước đây chi phí học tập cũng là gánh nặng không nhỏ. Khi chính sách miễn học phí được triển khai, bố mẹ em có thể giảm bớt nhiều khoản chi tiêu, đồng thời có điều kiện dành thêm tiền mua sách vở và đồ dùng học tập cho các con.

Ở góc độ nhà trường, Hiệu trưởng Trường THCS - THPT Newton Nguyễn Thị Mận cho biết, việc Nhà nước ban hành các chính sách an sinh cho giáo dục, đặc biệt là không phân biệt giữa trường công lập và ngoài công lập, mang lại cảm giác rất công bằng cho các cơ sở giáo dục. Theo cô giáo Nguyễn Thị Mận, điều đó cho thấy, dù ở khu vực nào, các nhà trường cũng nhận được sự quan tâm và cổ vũ từ Đảng và Nhà nước.

Cùng với chính sách miễn học phí, Hà Nội cũng triển khai chương trình hỗ trợ bữa ăn bán trú cho học sinh tiểu học với tổng kinh phí hơn 3.000 tỷ đồng. Chính sách này áp dụng cho hơn 768.000 học sinh tiểu học tại các trường công lập và tư thục trên địa bàn, không bao gồm các trường có vốn đầu tư nước ngoài.

Đây là một chủ trương có ý nghĩa thiết thực đối với học sinh tiểu học - nhóm đối tượng học hai buổi mỗi ngày và có nhu cầu bán trú cao. Việc hỗ trợ bữa trưa giúp nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục học sinh, đồng thời giảm đáng kể chi phí cho các gia đình, tạo điều kiện để phụ huynh yên tâm lao động.

Chị Nguyễn Thị Thắm, một công nhân làm việc tại khu công nghiệp, cho biết, gia đình chị có ba con nhỏ, trong đó một cháu học tiểu học và hai cháu đang học mầm non. Nhờ chính sách hỗ trợ của thành phố, chi phí sinh hoạt của gia đình được giảm bớt phần nào, giúp vợ chồng chị yên tâm hơn trong việc nuôi dạy con.

Cô giáo Phạm Thị Thanh Huyền, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Văn Bình (xã Thường Tín, Hà Nội) nhận định, đây là một Nghị quyết rất nhân văn và ý nghĩa. Nhờ chính sách này, số lượng học sinh đăng ký ăn bán trú tại trường trong năm học 2025-2026 đã tăng gấp đôi so với năm học trước.

Đối với học sinh, bữa ăn bán trú cũng mang lại nhiều niềm vui. Như em Nguyễn Minh Khang, học sinh Trường Tiểu học Văn Bình cho biết, em thấy cơm ở trường bữa nào cũng ngon, đầy đủ chất dinh dưỡng và rất vui vì được ăn cùng các bạn trong lớp.

Để bảo đảm chất lượng bữa ăn cho học sinh, thành phố đặc biệt chú trọng các quy định về an toàn thực phẩm và chế độ dinh dưỡng. Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội Trần Thế Cương cho biết, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng luôn quan tâm chặt chẽ đến vấn đề này. Sở Y tế đã ban hành các hướng dẫn cụ thể nhằm bảo đảm bữa ăn bán trú phải đáp ứng yêu cầu về dinh dưỡng, đồng thời nguồn gốc thực phẩm phải rõ ràng và an toàn.

Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Quang Tuấn chia sẻ về những chính sách phát triển giáo dục của Hà Nội tại chương trình Thời sự đặc biệt, tối 11-3. Ảnh: Thanh Hải

Đầu tư hạ tầng và chuyển đổi số - nền tảng cho giáo dục hiện đại

Song song với các chính sách hỗ trợ học sinh, Hà Nội cũng chú trọng đầu tư mạnh mẽ cho cơ sở vật chất và hạ tầng giáo dục. Hằng năm, thành phố bảo đảm tối thiểu 20% tổng chi ngân sách cho lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Nhờ nguồn lực này, mạng lưới trường lớp ngày càng được mở rộng, cơ sở vật chất được đầu tư theo hướng chuẩn hóa và hiện đại.

Hiện nay, tỷ lệ trường công lập đạt chuẩn quốc gia của Hà Nội đạt hơn 80%, thuộc nhóm cao nhất cả nước. Thành phố có 23 trường chất lượng cao và nhiều trường liên cấp hiện đại, đáp ứng yêu cầu đào tạo trong bối cảnh hội nhập. Đồng thời, Hà Nội đang tập trung xây dựng 6 trường liên cấp mới với quy mô từ 5ha trở lên.

Học trong môi trường trường lớp khang trang, hiện đại, nhiều học sinh cảm nhận rõ sự thay đổi tích cực. Em Nguyễn Hà My, học sinh Trường THPT Đỗ Mười (phường Yên Sở, Hà Nội) cho biết, khi được học trong ngôi trường có đầy đủ thiết bị học tập, các tiết học trở nên hiệu quả hơn. Sau giờ học, khu vui chơi phía sau trường cũng là nơi để học sinh đọc sách, thư giãn và kết nối với bạn bè.

Không dừng lại ở việc nâng cấp cơ sở vật chất, Hà Nội còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý và giảng dạy. Thành phố là địa phương đầu tiên trong cả nước xây dựng và vận hành Trung tâm điều hành giáo dục thông minh. Đồng thời, Hà Nội cũng đứng đầu cả nước về tỷ lệ triển khai học bạ điện tử với 97,6%. Hiện nay, 100% nhà trường và cơ sở giáo dục trên địa bàn đã ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học và quản trị.

Về phía nhà trường, cô giáo Nguyễn Thị Xuân, Hiệu trưởng Trường THCS Hoàng Liệt (phường Hoàng Liệt, Hà Nội) cho biết, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý mang lại nhiều lợi ích rõ rệt. Công nghệ này giúp giảm đáng kể sức lao động của con người, đồng thời việc phân tích dữ liệu, nhận diện và quản lý thông tin học sinh trở nên nhanh chóng và chính xác hơn so với hệ thống camera truyền thống. Nhờ đó, việc điểm danh, bảo đảm an toàn cho học sinh cũng được thực hiện hiệu quả hơn, tạo sự yên tâm cho phụ huynh.

Chia sẻ tại Chương trình Thời sự đặc biệt của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tối 11-3, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Quang Tuấn cho biết, trong chiến lược phát triển chung của Thủ đô, giáo dục - đào tạo luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Những năm qua, thành phố đã dành nguồn lực lớn để đầu tư cho hệ thống trường lớp với khoảng 62.000 tỷ đồng triển khai hơn 1.300 dự án cải tạo, nâng cấp và xây dựng cơ sở giáo dục. Nhờ đó, mạng lưới trường lớp ngày càng hoàn thiện, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học.

Bên cạnh đầu tư hạ tầng, thành phố cũng dành khoảng 2.700 tỷ đồng để thực hiện miễn học phí cho học sinh và gần 3.000 tỷ đồng hỗ trợ bữa ăn cho học sinh tiểu học. Theo ông Nguyễn Quang Tuấn, những chính sách này đã mang lại tác động tích cực đối với phụ huynh và học sinh, đặc biệt là các gia đình ở khu vực nông thôn, công nhân hoặc có hoàn cảnh khó khăn.

Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết thêm, với tỷ lệ chi ngân sách giáo dục rất lớn, nên tỷ lệ trường chuẩn quốc gia của thành phố đã tăng từ dưới 70% (năm 2021) lên trên 80% như hiện nay. Điều này cho thấy quyết tâm lớn của Hà Nội trong việc xây dựng một nền giáo dục chất lượng cao, từng bước tiệm cận các chuẩn mực hiện đại và hội nhập quốc tế.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh, thành viên Hội đồng quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực chia sẻ về định hướng giáo dục Thủ đô tại Chương trình thời sự đặc biệt tối 11-3. Ảnh: Thanh Hải

Ở tầm nhìn chiến lược, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh, chuyên gia giáo dục, thành viên Hội đồng quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực nhận định, những định hướng mà Hà Nội đang triển khai cho thấy tầm nhìn khá rõ ràng trong việc xây dựng một hệ thống giáo dục hiện đại. Thành phố vừa chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, vừa đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản trị nhà trường, từng bước hướng tới mô hình “trường học thông minh”.

Bên cạnh đó, việc thúc đẩy các chương trình giáo dục quốc tế giúp học sinh Thủ đô có thêm cơ hội tiếp cận những chương trình học tập đa dạng, phù hợp với xu thế hội nhập toàn cầu. Đặc biệt, việc Hà Nội được UNESCO công nhận là “Thành phố học tập” vào tháng 12-2025 đã mở ra nhiều cơ hội để thúc đẩy học tập suốt đời trong cộng đồng.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Anh, những chính sách như miễn học phí, hỗ trợ bữa ăn cho học sinh hay định hướng xây dựng “trường học hạnh phúc” đều là những bước đi thiết thực. Khi gánh nặng chi phí giáo dục được giảm bớt và môi trường học tập trở nên tích cực, thân thiện hơn, học sinh sẽ có nhiều cơ hội phát triển toàn diện về tri thức, kỹ năng và cảm xúc.

Có thể thấy, từ việc xây dựng tầm nhìn chiến lược, hoàn thiện chính sách đến đầu tư hạ tầng và đổi mới quản trị, giáo dục Hà Nội đang có những bước chuyển mình rõ rệt. Những nỗ lực đó không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, mà còn tạo nền tảng quan trọng cho quá trình phát triển nguồn nhân lực, hướng tới xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”.

Yên Nga