Chuỗi cung ứng trước biến động: Doanh nghiệp Việt tìm cách thích ứng

Kết nối để hợp tác thực chất, không dừng ở diễn đàn

Ngày 22/3, tại TP. HCM, Vietnam Supply Chain Conference 2026 do Vietnam Supply Chain Network (VSCN) tổ chức, thu hút đông đảo chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp trong các lĩnh vực logistics, sản xuất, thương mại và công nghệ.

Không chỉ hội thảo chia sẻ, sự kiện năm nay cho thấy rõ một chuyển động quan trọng của ngành, tái định nghĩa năng lực cạnh tranh chuỗi cung ứng trong bối cảnh bất định toàn cầu.

Phát biểu khai mạc, bà Ngọc Nguyễn, nhà sáng lập VSCN nhấn mạnh, mục tiêu của hội thảo là xây dựng không gian kết nối tri thức và thúc đẩy hợp tác thực chất trong cộng đồng chuỗi cung ứng.

Với hơn 7.000 thành viên trên nền tảng LinkedIn, VSCN đang từng bước hình thành một mạng lưới chuyên môn có chiều sâu, kết nối từ giới học thuật đến doanh nghiệp.

Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận “kết nối - chia sẻ - hợp tác - cùng phát triển” được nhấn mạnh như một chuỗi giá trị, thay vì chỉ dừng lại ở networking.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng ngày càng mang tính toàn cầu, sự hiện diện của các đại biểu quốc tế tại hội thảo phản ánh nhu cầu cấp thiết về liên kết xuyên biên giới, yếu tố then chốt để doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất và thương mại của thế giới.

Một trong những thông điệp xuyên suốt tại hội thảo là sự dịch chuyển tư duy quản trị. Nếu trước đây doanh nghiệp tập trung tối ưu chi phí, thì hiện nay bài toán lớn hơn là tối ưu khả năng chống chịu.

Các chuyên gia cho rằng những cú sốc gần đây, từ đứt gãy chuỗi cung ứng, biến động chính trị đến biến đổi khí hậu đã cho thấy mô hình chuỗi cung ứng “tinh gọn tối đa” không còn phù hợp.

Thay vào đó, doanh nghiệp cần đa dạng hóa nguồn cung, xây dựng hệ thống vận hành linh hoạt và tăng cường năng lực quản trị rủi ro.

Điều này đồng nghĩa với việc chi phí có thể tăng trong ngắn hạn, nhưng đổi lại là khả năng duy trì hoạt động và bảo vệ thị phần trong dài hạn, yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh bền vững.

Công nghệ và AI: Từ công cụ hỗ trợ thành nền tảng vận hành

Trong làn sóng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là trụ cột mới của quản trị chuỗi cung ứng. Ông Thái Ngọc, Chủ tịch, nhà sáng lập của Eagles Global Forwarding cho biết, doanh nghiệp cần nhìn nhận AI không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà là nền tảng cốt lõi để tối ưu vận hành.

Ứng dụng AI đang mở rộng từ dự báo nhu cầu, tối ưu tồn kho đến quản lý vận tải và chăm sóc khách hàng.

Tuy nhiên, một điểm thực tế được nhấn mạnh là hiệu quả không đến từ việc “đầu tư lớn”, mà từ việc lựa chọn đúng giải pháp phù hợp với quy mô và bài toán cụ thể.

“ Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, chiến lược hợp lý là triển khai từng bước, ưu tiên các ứng dụng có khả năng tạo giá trị ngay, thay vì theo đuổi các hệ thống phức tạp vượt quá năng lực vận hành”, ông Ngọc nói.

Ở góc độ vĩ mô, PGS.TS Nguyễn Văn Hồng (Phó Viện trưởng Viện khí tượng Thủy văn &Hải Dương học) cảnh báo tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu đối với hoạt động logistics và thương mại toàn cầu.

Theo đó, phát triển bền vững không còn là lựa chọn mà đã trở thành điều kiện bắt buộc. Doanh nghiệp logistics đang đứng trước áp lực phải giảm phát thải khí nhà kính, nâng cao hiệu quả năng lượng và tuân thủ các tiêu chuẩn ESG.

Điều này đặc biệt quan trọng khi các thị trường xuất khẩu lớn ngày càng siết chặt yêu cầu về môi trường và truy xuất nguồn gốc.

Song song đó, bài toán hạ tầng vẫn là “nút thắt” cần tháo gỡ. Việc nâng cấp hệ thống giao thông và logistics không chỉ giúp giảm chi phí mà còn tăng khả năng kết nối, qua đó nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực.

Một điểm đáng chú ý khác là yếu tố con người trong chuyển đổi chuỗi cung ứng, Bà Quyên Nguyễn, Giám đốc điều hành công ty Sharework dẫn số liệu từ Diễn đàn Kinh tế thế giới cho thấy khoảng 92 triệu việc làm có thể bị thay thế, đặt ra yêu cầu cấp thiết về tái đào tạo lực lượng lao động.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam có lợi thế lớn với cơ cấu dân số trẻ. Tuy nhiên, lợi thế này chỉ phát huy khi đi kèm với chiến lược nâng cao kỹ năng, đặc biệt là kỹ năng số và khả năng thích ứng công nghệ.

Điều này cũng cho thấy sự giao thoa ngày càng rõ giữa công nghệ thông tin và chuỗi cung ứng hai lĩnh vực vốn đang hội tụ mạnh mẽ trong kỷ nguyên số.

Trao đổi với Báo Thế giới & Việt Nam, ở góc nhìn doanh nghiệp, ông Huỳnh Phúc Thiện, Giám đốc phát triển kinh doanh công ty Glotrans Logistics cho rằng, chuyển đổi từ logistics truyền thống sang quản trị chuỗi cung ứng là xu hướng tất yếu.

Đây không chỉ là thay đổi về phạm vi hoạt động, mà là thay đổi tư duy từ vận hành đơn lẻ sang quản trị tổng thể dòng chảy hàng hóa, thông tin và giá trị.

Ông Thiện nhấn mạnh vai trò của liên kết nội địa trong việc hình thành lợi thế cạnh tranh riêng cho doanh nghiệp Việt.

Trong khi cơ hội tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra, việc giữ vững thị trường nội địa thông qua hợp tác và nâng cao chất lượng dịch vụ vẫn là nền tảng quan trọng.

“Từ một diễn đàn chuyên môn, Vietnam Supply Chain Conference 2026 đang được kỳ vọng trở thành nền tảng cho một hệ sinh thái kết nối mở trong 3-5 năm tới”, ông Thiện nói.

Cũng theo ông Thiện, nơi đây không chỉ dừng lại ở trao đổi tri thức, mà hướng tới tạo ra các cơ hội hợp tác cụ thể giữa doanh nghiệp, chuyên gia và tổ chức quốc tế.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, việc chủ động xây dựng năng lực nội tại, kết nối nguồn lực bên ngoài và thích ứng với các tiêu chuẩn mới sẽ quyết định vị thế của Việt Nam.

Hội thảo năm nay, không chỉ phản ánh xu hướng, mà còn gợi mở một lộ trình từ tối ưu chi phí sang tối ưu khả năng chống chịu, từ vận hành truyền thống sang quản trị số, và từ cạnh tranh đơn lẻ sang hợp tác trong hệ sinh thái.

Thành Nam