Tăng giá trị chăn nuôi: Cần thúc đẩy chuyển đổi số, tăng cường liên kết '3 nhà'

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến phát biểu.

Ngành chăn nuôi và thú y đóng góp khoảng 26-28% giá trị toàn ngành nông nghiệp, giữ vai trò trụ cột trong đảm bảo an ninh thực phẩm và sinh kế cho hàng triệu người. Tuy nhiên, ngành cũng đang đối mặt với nhiều thách thức lớn như: Quy mô chăn nuôi nông hộ còn cao, phụ thuộc vào giống và vật tư nhập khẩu; dịch bệnh nguy hiểm vẫn tiềm ẩn, diễn biến phức tạp; áp lực về kiểm soát kháng sinh, an toàn thực phẩm, môi trường ngày càng lớn...

Trong bối cảnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường dự kiến sẽ tổ chức Hội nghị Khoa học, Công nghệ Chăn nuôi và Thú y toàn quốc lần thứ nhất, diễn ra từ ngày 27-28/3 tại Hà Nội. Đây là hội nghị khoa học công nghệ quy mô quốc gia đầu tiên trong lĩnh vực chăn nuôi và thú y, nhằm tổng kết toàn diện kết quả nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ; định hướng phát triển ngành giai đoạn mới, gắn với yêu cầu đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

“Ngày hội khoa học của ngành chăn nuôi, thú y”

Thông tin tại Họp báo cung cấp thông tin về hội nghị, diễn ra chiều 23/3, ông Nguyễn Văn Long - Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết đây là lần đầu có hội nghị cấp quốc gia về khoa học công nghệ lĩnh vực chăn nuôi và thú y sau khi bộ đi vào hoạt động từ ngày 1/3/2025. Hội nghị là dịp quan trọng nhằm báo cáo với Đảng, Nhà nước và nhân dân về những thành tựu nổi bật của ngành trong suốt 80 năm qua; đồng thời tổng kết kết quả đạt được trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Bên cạnh đó, hội nghị cũng là diễn đàn để chia sẻ thành tựu của các nhà khoa học trong nước và quốc tế; trao đổi kinh nghiệm trong công tác lãnh đạo, quản lý từ nghiên cứu đến sản xuất và phát triển thị trường. Việc tổ chức hội nghị cũng nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Theo đó, hội nghị sẽ góp phần định hình các định hướng khoa học công nghệ mang tính chiến lược cho ngành chăn nuôi, thú y trong giai đoạn tới; đồng thời khẳng định vai trò kết nối chặt chẽ giữa “ba nhà” (nhà quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp) nhằm đưa các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất một cách hiệu quả.

Theo Ban Tổ chức, hội nghị dự kiến quy tụ khoảng 750 đại biểu, bao gồm lãnh đạo các cơ quan Trung ương, bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và các tổ chức quốc tế.

Hội nghị có phiên toàn thể gồm: Tổng kết khoa học công nghệ giai đoạn 2021-2025; định hướng phát triển ngành giai đoạn 2026-2030; tham luận của doanh nghiệp và chuyên gia; 6 phiên chuyên đề (gồm khoa học và công nghệ về lợn; khoa học và công nghệ về gia cầm; khoa học và công nghệ về gia súc nhai lại và động vật khác; khoa học và công nghệ về sức khỏe vật nuôi; công nghệ vaccine và sinh phẩm thú y; kháng kháng sinh, an toàn thực phẩm và các vấn đề liên quan). Các phiên thảo luận tập trung đề xuất giải pháp về giống, công nghệ, quản lý dịch bệnh, an toàn thực phẩm và chuyển đổi số, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành.

Ông Nguyễn Văn Long - Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu.

“Hy vọng hội nghị sẽ trở thành ‘ngày hội khoa học của ngành chăn nuôi và thú y’ đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự là động lực phát triển của ngành chăn nuôi và thú y trong giai đoạn tới,” ông Long kỳ vọng.

“Muốn trở thành bếp của thế giới, phải tự làm mới mình”

Thông tin thêm với phóng viên, ông Phan Quang Minh - Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, cho biết ngành chăn nuôi và thú y hiện đóng góp khoảng 26-28% GDP nông nghiệp, giữ vai trò trụ cột trong đảm bảo an ninh thực phẩm và sinh kế cho hàng triệu người dân. Tuy nhiên, Việt Nam cũng đang đối mặt với nhiều thách thức lớn như: Quy mô chăn nuôi nông hộ còn cao, phụ thuộc vào giống và vật tư nhập khẩu; dịch bệnh nguy hiểm vẫn tiềm ẩn, diễn biến phức tạp; năng lực thú y cơ sở chưa đồng đều; áp lực về kiểm soát kháng sinh, an toàn thực phẩm và môi trường ngày càng lớn; chuyển đổi số và liên kết chuỗi giá trị còn hạn chế.

Trong khi đó, yêu cầu từ Chiến lược phát triển chăn nuôi đến năm 2030, tầm nhìn 2045 là rất cao. Đó là hiện đại hóa, công nghiệp hóa toàn chuỗi; kiểm soát hiệu quả dịch bệnh; nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới xuất khẩu. Do vậy, theo Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, vai trò của khoa học công nghệ rất quan trọng.

“Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo phải trở thành động lực trung tâm. Chúng ta cần chuyển mạnh từ sản xuất dựa vào kinh nghiệm sang sản xuất dựa vào công nghệ, dữ liệu và quản trị rủi ro,” ông Minh nhấn mạnh.

Trên cơ sở đó, ông Minh cho biết trong giai đoạn 2026-2030, ngành chăn nuôi và thú y cần tập trung vào một số định hướng lớn. Thứ nhất là phát triển giống vật nuôi chất lượng cao, từng bước làm chủ công nghệ, giảm phụ thuộc nhập khẩu.

Các định hướng tiếp theo là đổi mới công nghệ thức ăn và dinh dưỡng nhằm giảm chi phí và nâng cao hiệu quả chăn nuôi; nâng cao năng lực phòng, chống dịch bệnh, đặc biệt là phát triển vaccine và hệ thống giám sát dịch bệnh hiện đại; kiểm soát kháng kháng sinh, đảm bảo an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; thúc đẩy chuyển đổi số toàn ngành, xây dựng cơ sở dữ liệu và ứng dụng công nghệ trong quản lý; phát triển chăn nuôi bền vững, kinh tế tuần hoàn, gắn với bảo vệ môi trường. Đặc biệt là tăng cường liên kết “3 Nhà” gồm: Nhà quản lý - Nhà khoa học - Doanh nghiệp.

Cũng tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh trong 10 năm qua, chăn nuôi là lĩnh vực có tốc độ tăng giá trị gia tăng cao và ổn định nhất trong nông nghiệp, khoảng 4,5-6,5%/năm. Quy mô đàn vật nuôi của Việt Nam hiện khá lớn, đàn lợn khoảng 31 triệu con, gia cầm trên 500 triệu con, đàn trâu 2 triệu con, bò hơn 6 triệu và dê cừu khoảng 2,8 triệu con. Ngành chăn nuôi bảo đảm nhu cầu thực phẩm cho khoảng 100 triệu dân và khoảng 20 triệu lượt khách du lịch mỗi năm, đồng thời tạo dư địa cho phát triển trong thời gian tới.

Theo ông Tiến, khoa học công nghệ trong lĩnh vực chăn nuôi và thú y đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành. Những tiến bộ về con giống, hệ thống chuồng trại, phương thức chăn nuôi cũng như công nghệ sản xuất thức ăn đã góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất. Đặc biệt, trong lĩnh vực vaccine, Việt Nam đã ghi dấu ấn khi trở thành một trong những quốc gia tiên phong nghiên cứu, sản xuất thành công vaccine phòng bệnh dịch tả lợn Châu Phi.

"Những kết quả này khẳng định vai trò then chốt của khoa học công nghệ trong việc nâng cao năng lực phòng, chống dịch bệnh và thúc đẩy ngành chăn nuôi, thú y phát triển hiện đại, an toàn và bền vững," ông Tiến nhấn mạnh.

Trong giai đoạn tới, ông Tiến yêu cầu ngành chăn nuôi, thú y phải liên tục cập nhật, ứng dụng công nghệ hiện đại trong hệ thống chuồng trại; đồng thời siết chặt các quy trình an toàn sinh học, gắn với chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu và hệ thống truy xuất nguồn gốc đồng bộ. Trong đó, các tập đoàn, doanh nghiệp lớn cần đóng vai trò tiên phong trong quá trình này.

“Ngành chăn nuôi và thú y Việt Nam có tiềm năng rất lớn, nhưng muốn trở thành bếp ăn của thế giới, chúng ta phải tự làm mới mình,” ông Tiến nói./.

(Vietnam+)