Tập trung phòng, chống dịch bệnh và tái cấu trúc ngành chăn nuôi

Toàn cảnh hội nghị phát triển chăn nuôi. (Ảnh: BÀO TRUNG)

Tham dự có đại diện lãnh đạo các cục, vụ liên quan của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương và doanh nghiệp trong ngành. Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến chủ trì hội nghị.

Năm 2025, sản lượng thịt lợn cả nước đạt khoảng 5,39 triệu tấn, tăng khoảng 3,9% so năm 2024. Hiện nước ta có đàn lợn khoảng 31 triệu con, hơn 500 triệu gia cầm, đàn trâu, bò hơn 8 triệu con và khoảng 2,8 triệu con dê, cừu. Sản lượng thịt gia cầm tăng trưởng ổn định (tăng từ 1,87 triệu tấn năm 2020 lên khoảng 2,6 triệu tấn năm 2025). Sản lượng trứng hơn 21 tỷ quả.

Tuy vậy, nếu tính bình quân đầu người, sản lượng thịt, trứng và sữa vẫn ở mức thấp so thị trường hơn 100 triệu dân và hàng chục triệu lượt khách quốc tế mỗi năm.

Năm 2025, giá gia cầm nhìn chung ổn định, dao động trong khoảng 48.000-54.000 đồng/kg. Giá sữa tươi nguyên liệu dao động trong khoảng 13.500-14.500 đồng/kg, phù hợp xu hướng tiêu dùng các sản phẩm giàu dinh dưỡng. Giá lợn hơi duy trì ở mức 60.000-75.000 đồng/kg, tạo điều kiện thuận lợi cho việc ổn định sản xuất.

Đáng chú ý là năm 2025, công nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi phát triển mạnh. Sản lượng thức ăn chăn nuôi cả nước đạt 22 triệu tấn, tăng khoảng 2,9% so năm 2024. Tuy nhiên, chi phí sản xuất vẫn chịu áp lực từ biến động giá nguyên liệu nhập khẩu và tỷ giá ngoại tệ.

Trong khi đó, giá nguyên liệu đầu vào như: ngô, đậu tương và lúa mì là các nguyên liệu chủ yếu để sản xuất thức ăn chăn nuôi vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn cung thế giới, khiến giá thức ăn chăn nuôi trong nước biến động mạnh, gây khó khăn cho người chăn nuôi ở nhiều thời điểm khác nhau.

Công nghiệp chế biến sản phẩm chăn nuôi được nhiều doanh nghiệp lớn đầu tư, mở rộng, góp phần nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm. Các doanh nghiệp trong và ngoài nước đã đầu tư các tổ hợp giết mổ, chế biến thịt và chế biến sữa quy mô công nghiệp, áp dụng công nghệ hiện đại, đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và phục vụ thị trường xuất khẩu.

Một số doanh nghiệp hình thành chuỗi liên kết khép kín từ sản xuất con giống-thức ăn chăn nuôi-chăn nuôi-giết mổ-chế biến-phân phối sản phẩm, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và ổn định thị trường.

Tuy nhiên, tỷ lệ sản phẩm chăn nuôi qua chế biến sâu thấp, tỷ lệ sản phẩm thịt tiêu thụ dưới dạng tươi sống vẫn cao. Hệ thống giết mổ nhỏ lẻ vẫn còn phổ biến và chưa được kiểm soát ở nhiều địa phương, tạo nguy cơ mất an toàn thực phẩm và khó khăn trong truy xuất nguồn gốc.

Năm 2025 và 2026, ngành chăn nuôi nước ta đối mặt nhiều thách thức lớn. Thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gia tăng, gắn với điều chỉnh chính sách thương mại, thuế quan và kiểm soát chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chính sách thuế quan và các biện pháp phòng vệ thương mại của Mỹ trong những năm gần đây có xu hướng gia tăng nhằm bảo hộ sản xuất trong nước. Việc áp dụng thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp, rà soát xuất xứ và các quy định nghiêm ngặt về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm, phúc lợi động vật đã làm gia tăng chi phí tuân thủ đối với các nước xuất khẩu.

Đồng thời, các động thái đáp trả thương mại giữa các nền kinh tế lớn có nguy cơ làm gián đoạn dòng chảy thương mại nông sản, gây biến động giá cả và gia tăng tính bất định của thị trường toàn cầu.

Ngoài ra, dịch bệnh trên đàn vật nuôi vẫn diễn biến hết sức phức tạp với các bệnh như cúm gia cầm, tả lợn châu Phi, lở mồm long móng và viêm da nổi cục, xu hướng tăng mạnh trong những tháng đầu năm 2026. Trong năm 2025, cả nước xảy ra 2.940 ổ dịch tại 34 tỉnh, thành phố, số lợn chết và tiêu hủy hơn 1,3 triệu con (tăng 14 lần so năm 2024), đỉnh dịch tập trung vào tháng 7-8 và chủ yếu xảy ra ở các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, không bảo đảm điều kiện chăn nuôi an toàn sinh học.

Từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước xảy ra 261 ổ dịch tại 24 tỉnh, thành phố, số lợn chết và tiêu hủy là 14.702 con. So cùng kỳ năm ngoái, số ổ dịch tăng 2,96 lần; số lợn chết, hủy tăng hơn 2 lần.

Các đại biểu tham dự hội nghị đã có nhiều tham luận nêu bật thực tế dịch bệnh, hiện trạng phát triển chăn nuôi và tình hình tiêu thụ sản phẩm tại địa phương và doanh nghiệp, đồng thời kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhiều giải pháp tháo gỡ các khó khăn khi vận hành ngành thú y trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và biến động thị trường.

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nêu bật các nhóm giải pháp mà Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tập trung triển khai trong thời gian tới như: công tác giống, quy hoạch vùng nguyên liệu, đẩy mạnh khoa học công nghệ, ứng dụng chuyển đổi số trong chăn nuôi, tập trung dập tắt dịch bệnh và tăng cường kiểm soát giết mổ, chế biến, tập trung tái cơ cấu sản phẩm.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết, Bộ sẽ phối hợp các cơ quan chức năng, địa phương và doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, điểm nghẽn về quản lý, công nghệ và chuỗi giá trị, ngành chăn nuôi Việt Nam có thể bước sang một giai đoạn phát triển mới với các mô hình sản xuất quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, kiểm soát dịch bệnh hiệu quả và gắn với hệ thống chế biến, tiêu thụ hiện đại.

BẢO TRUNG