Nhận diện công nghiệp hỗ trợ và gợi mở những bước chuyển vào chuỗi

Đó là những chia sẻ của đại diện hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp với phóng viên Báo và Phát thành, Truyền hình Hà Nội.

Công nghiệp hỗ trợ đòi hỏi sự chung tay của các cấp ngành, sự nộ lực của chính doanh nghiệp. Ảnh: Khắc Kiên

Sâu những vẫn ở mức trung bình thấp

Bàn về thực trạng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ thành phố Hà Nội (HANSIBA) Nguyễn Vân cho biết: CNHT Việt Nam, trong đó có đội ngũ doanh nghiệp Thủ đô ước tính có khoảng 6.000 đơn vị. Các doanh nghiệp đang ở giai đoạn chuyển dịch từ gia công đơn giản sang tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, nhưng vẫn ở mức trung bình thấp so với các quốc gia công nghiệp phát triển trong khu vực.

Đội ngũ doanh nghiệp tham gia lĩnh vực CNHT ở Việt Nam chủ yếu đảm nhận các khâu lắp ráp, sản xuất linh kiện cơ bản. Còn Hà Nội đang nỗ lực nâng tầm vị thế thông qua thu hút đầu tư công nghệ cao và cải thiện năng lực nội địa hóa nhưng khó đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe để tham gia trực tiếp vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia.

Theo ông Nguyễn Vân, nguyên nhân CNHT Việt Nam chậm phát triển do năng lực nội tại của doanh nghiệp còn thiếu và yếu (công nghệ lạc hậu, chất lượng thấp, giá thành cao, nhân lực kỹ thuật cao); liên kết với chuỗi cung ứng toàn cầu lỏng lẻo và rào cản từ cơ chế chính sách và môi trường kinh doanh (thủ tục hành chính phức tạp, thiếu chính sách hỗ trợ đủ mạnh)...

"Các chính sách pháp luật có nhưng chưa đủ, chưa đáp ứng những nhu cầu cụ thể và tạo điều kiện để doanh nghiệp CNHT quốc nội phát triển mạnh mẽ hơn", ông Nguyễn Vân nói.

An Mi Tool đã đầu tư công nghệ, chuyển đổi số để có thể tham gia vào chuỗi với những tập đoàn đa quốc gia. Ảnh: Khắc Kiên

Đồng quan điểm, Chủ tịch Công ty TNHH Dụng cụ An Mi (An Mi Tool) Nguyễn Hồng Phong đưa ra góc nhìn: Đây chính là "điểm nghẽn" của kinh tế Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng. Bởi thực tế, các doanh nghiệp CNHT đang ở vị thế khá thấp và bấp bênh về nhân lực, tài chính và công nghệ. Việc triển khai và khai thác các mô hình nhà máy thông minh hoặc chuyển đổi số mà các doanh nghiệp cũng đang trong quá trình nỗ lực áp dụng.

Nên có cơ chế đặc thù

Tổng Giám đốc Công ty CP Bách Liên (VietMRO) Trần Thị Thương Huyền cho hay: Trong quá trình làm việc trực tiếp với các nhà máy sản xuất, chuỗi cung ứng bảo trì, sửa chữa và vận hành (MRO), đặc biệt trong khối doanh nghiệp FDI, phần lớn vẫn phụ thuộc vào các nhà cung cấp từ chính quốc gia đầu tư.

VietMRO đã đồng hành và đưa ra nhiều giải pháp tối ưu cho doanh nghiệp. Ảnh: Khắc Kiên

Nữ doanh nhân đưa ra giải pháp, VietMRO đã chủ động kết nối trên nền tảng MRO tích hợp. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn, VietMRO tập trung phát triển mạng lưới nhà cung cấp nội địa có năng lực tương đương, đồng thời chuẩn hóa quy trình đánh giá chất lượng nhằm đảm bảo đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật của nhà máy.

"Từng bước đa dạng hóa nguồn cung, giảm chi phí nhập khẩu và tăng tỷ lệ nội địa hóa mà vẫn đảm bảo tính ổn định của dây chuyền sản xuất là phương pháp tối ưu hỗ trợ doanh nghiệp. Tiếp theo, VietMRO định hướng trở thành đối tác giải pháp toàn diện cho nhà máy sản xuất", bà Thương Huyền thông tin.

Theo ông Nguyễn Hồng Phong cần thiết định vị lại ngành CNHT, thay vì gia công đơn thuần, cần tập trung hỗ trợ phát triển mạnh vào các doanh nghiệp đã làm chủ được các chi tiết khó, có hàm lượng chất xám cao.

Nên có cuộc thăm dò, phỏng vấn thực tế để tuyển chọn các doanh nghiệp mũi nhọn, tiêu biểu đang cung cấp linh kiện cho các tập đoàn lớn như: Samsung, Apple, Honda, Yamaha, Canon, Samsung, Hanwha, hay các hãng xe điện... rồi xây dựng chương trình hỗ trợ toàn diện để phát triển.

Để định vị lại vị thế trong chuỗi cung ứng, ông Nguyễn Vân cho hay, nên tập trung vào các cơ chế hỗ trợ đặc thù của Hà Nội về mặt bằng, thuế, kết nối cung cầu... để doanh nghiệp thực hiện được chiến lược đầu tư nâng cao năng lực sản xuất.

"Những cơ chế thiết yếu, chuyển giao công nghệ từ các nước có nền công nghiệp phát triển chưa được các cấp ngành, cơ quan có thẩm quyền thực sự quan tâm hỗ trợ sẽ ‘đến tay’ doanh nghiệp”, ông Nguyễn Vân nhấn mạnh.

Với doanh nghiệp CNHT, ông Nguyễn Vân khuyến cáo, nên thực hiện chiến lược từ sản xuất linh kiện rời rạc sang cung ứng cụm linh kiện và hệ thống, đẩy mạnh chuyển đổi số, xanh hóa sản xuất và nâng cao tiêu chuẩn chất lượng để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đặc biệt quan tâm đến việc “tận dụng chính sách” để hưởng ưu đãi...

Khắc Kiên