Chủ quan với bệnh sởi, nhiều người lớn nhập viện

Bệnh nhân mắc sởi được chăm sóc và điều trị tại BVTWQĐ 108. Ảnh: BVCC.

Mới đây, một bệnh nhân nam (45 tuổi), được đưa đến Khoa Bệnh lây đường hô hấp (Bệnh viện Trung ương Quân đội 108) trong tình trạng sốt cao liên tục 39 - 40 độ C, ho nhiều, phát ban toàn thân. Trước đó, người bệnh tự điều trị tại nhà vì nghĩ mình chỉ bị cúm thông thường.

Khi nhập viện, bệnh nhân mệt mỏi nhiều, mắt đỏ, đau rát họng, tiêu chảy nhiều lần, phát ban toàn thân. Kết quả thăm khám và xét nghiệm xác định người bệnh mắc sởi ngày thứ 5, đã xuất hiện nhiều biến chứng gồm viêm phổi, viêm mũi xoang cấp mủ, viêm ruột và tổn thương gan.

Người bệnh được điều trị tích cực bằng bù dịch, điện giải, hạ sốt, điều trị bội nhiễm, hỗ trợ chức năng gan cùng các biện pháp chăm sóc toàn diện. Sau hơn một tuần điều trị, sức khỏe bệnh nhân cải thiện rõ rệt và ổn định.

Theo BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền - Giám đốc Trung tâm Phòng, chống dịch (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương), sởi ở người lớn thường diễn biến nặng hơn trẻ em, nguy cơ biến chứng cao nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Các biến chứng có thể gồm viêm phổi, viêm não, suy hô hấp, thậm chí tử vong.

PGS.TS.BS Đỗ Duy Cường - nguyên Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, nhiều bệnh nhân người lớn mắc sởi được chẩn đoán kèm các biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm phổi, viêm cơ tim, rối loạn chức năng gan. Nếu không được hồi sức tích cực, nguy cơ tử vong là rất cao.

Nhóm nguy cơ cao gồm người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính, người suy giảm miễn dịch và phụ nữ mang thai. Ở phụ nữ mang thai, sởi có thể làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non và ảnh hưởng đến thai nhi.

Các chuyên gia cho rằng, nguyên nhân quan trọng khiến sởi xuất hiện ở người lớn là khoảng trống miễn dịch trong cộng đồng. Nhiều người trưởng thành không biết mình đã từng mắc sởi hay đã tiêm vaccine đầy đủ hay chưa. Có người từng được tiêm từ nhỏ nhưng không còn giấy tờ chứng minh; có người chưa tiêm đủ liều; cũng có người chủ quan vì nghĩ sởi chỉ là bệnh của trẻ em.

Tổ chức Y tế thế giới đã cảnh báo sự gia tăng số ca mắc sởi tại hơn 100 quốc gia, chủ yếu do tỷ lệ tiêm chủng không đạt ngưỡng an toàn. Để kiểm soát dịch, tỷ lệ tiêm chủng trong cộng đồng cần đạt ít nhất 95%. Nếu tỷ lệ này giảm, virus sởi có điều kiện lan rộng nhanh, tạo thành các ổ dịch khó kiểm soát.

Theo BS Huyền, tiêm vaccine vẫn là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất. Người lớn không rõ tiền sử tiêm chủng cần chủ động đến cơ sở y tế để được tư vấn và tiêm đủ hai mũi nếu cần thiết. Phụ nữ chuẩn bị mang thai nên tiêm phòng trước khi mang thai tối thiểu 1 - 3 tháng để bảo vệ cả mẹ và con.

Vaccine sởi là biện pháp phòng bệnh hiệu quả, an toàn, đã được sử dụng trong nhiều thập kỷ. Với trẻ em, lịch tiêm thông thường gồm mũi đầu lúc 9 tháng tuổi và mũi nhắc lại khi 18 tháng tuổi. Người được tiêm đủ liều có khả năng được bảo vệ cao trước bệnh sởi.

Người dân cần đến cơ sở y tế khi có các dấu hiệu như sốt cao kéo dài, phát ban kèm sốt, ho nhiều, khó thở, đau ngực, tiêu chảy nhiều, ăn uống kém, mệt nhiều, lơ mơ hoặc co giật. Đặc biệt, người có bệnh nền, phụ nữ mang thai, người suy giảm miễn dịch không nên tự điều trị tại nhà khi nghi mắc sởi.

Hiện nay, bệnh sởi chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Điều trị chủ yếu là chăm sóc hỗ trợ, hạ sốt, bù dịch, bảo đảm dinh dưỡng, điều trị bội nhiễm và phát hiện sớm các biến chứng. Vì vậy, việc nhập viện muộn có thể làm tăng nguy cơ diễn biến nặng và kéo dài thời gian điều trị.

Đức Trân